Xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 10,4 tỷ USD trong 10 tháng năm 2026, tăng 11,5% so với cùng kỳ. Trong khi Trung Quốc và Hồng Kông trở thành động lực tăng trưởng của tôm, cá tra, xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục suy giảm dưới áp lực thuế chống bán phá giá và các biện pháp thuế quan bổ sung.
Theo báo cáo của Yuanta Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu thủy sản tháng 10/2026 đạt 1,26 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 10 tháng, giá trị xuất khẩu đạt 10,4 tỷ USD, tăng 11,5%. Sản lượng thủy hải sản chế biến trong tháng 10 tăng 26,6% so với cùng kỳ.
Chỉ số giá xuất khẩu thủy sản trong 9 tháng đầu năm tăng 3,5% so với cùng kỳ, cho thấy tăng trưởng xuất khẩu chủ yếu được hỗ trợ bởi sản lượng. Xét theo nhóm hàng, tôm tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với kim ngạch 3,75 tỷ USD, tương đương khoảng 41% tổng xuất khẩu thủy sản trong 9 tháng. Cá tra đứng thứ hai, đạt 1,73 tỷ USD, chiếm khoảng 19%.
Theo Yuanta Việt Nam, triển vọng ngành thủy sản tiếp tục chịu tác động trái chiều từ nhu cầu tiêu thụ quốc tế và chính sách thương mại của Mỹ. Trong khi Trung Quốc gia tăng nhập khẩu thủy sản Việt Nam, áp lực thuế quan và các biện pháp phòng vệ thương mại tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng mở rộng thị phần tại Mỹ. Bên cạnh đó, bất ổn địa chính trị tại Trung Đông đặt ra rủi ro đối với chi phí năng lượng và vận tải, dù áp lực chi phí nguyên liệu thủy sản trong nước đã có dấu hiệu hạ nhiệt so với giai đoạn trước.
Xuất khẩu tôm sang Trung Quốc tăng bù đắp đà giảm tại Mỹ
Trong 9 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu tôm đạt 3,75 tỷ USD, tăng 9,4% so với cùng kỳ. Trung Quốc và Hồng Kông tiếp tục là thị trường tăng trưởng nổi bật, với giá trị xuất khẩu đạt 1,29 tỷ USD, tăng 33,1%. Tỷ trọng của thị trường này trong tổng kim ngạch xuất khẩu tôm tăng từ 28% cùng kỳ năm trước lên 34%.
Ngược lại, xuất khẩu tôm sang Mỹ giảm 15,2%, xuống còn 500 triệu USD. Tỷ trọng thị trường Mỹ trong tổng kim ngạch xuất khẩu tôm cũng thu hẹp từ 17,2% xuống 13,3%. Riêng tháng 9/2026, xuất khẩu tôm sang thị trường này giảm 31,6% so với cùng kỳ.
Tôm xuất sang Trung Quốc và Hồng Kông chiếm 34% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm cả nước
Tại các thị trường khác, xuất khẩu tôm sang EU giảm 6,4%, trong khi Nhật Bản và Hàn Quốc gần như đi ngang. Kết quả này cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các thị trường xuất khẩu tôm của Việt Nam, với Trung Quốc và Hồng Kông đóng góp đáng kể vào mức tăng trưởng chung.
Áp lực tại thị trường Mỹ tiếp tục đến từ thuế chống bán phá giá. Theo báo cáo, kết luận cuối cùng của kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20), được công bố đầu tháng 11/2026, xác định mức thuế chống bán phá giá đối với FMC là 10,71%, giảm nhẹ so với mức sơ bộ 10,76% nhưng cao hơn mức 4,28% tại POR19. Đây cũng là mức cao nhất áp dụng đối với một nhà xuất khẩu tôm Việt Nam độc lập kể từ năm 2005.
Đối với 27 doanh nghiệp không thuộc diện kiểm tra bắt buộc, mức thuế được xác định là 7,59%, so với 4,28% tại POR19. Cùng với thuế bổ sung Section 301 ở mức 12,5%, cao hơn mức 10% áp dụng với Ecuador và Ấn Độ, áp lực thuế tiếp tục hạn chế khả năng phục hồi thị phần tôm Việt Nam tại Mỹ trong ngắn hạn.
Trung Quốc và Brazil hỗ trợ xuất khẩu cá tra
Đối với cá tra, kim ngạch xuất khẩu trong 9 tháng năm 2026 đạt 1,73 tỷ USD, tăng 8,3% so với cùng kỳ. Trung Quốc và Hồng Kông tiếp tục là thị trường lớn nhất, với giá trị xuất khẩu đạt 500 triệu USD, tăng 22,9% và chiếm 29% tổng kim ngạch.
Xuất khẩu cá tra sang Brazil và EU cũng tăng lần lượt 12,6% và 9,8%. Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ giảm 12,6%, xuống còn 220 triệu USD. Tỷ trọng của thị trường này trong tổng xuất khẩu cá tra thu hẹp từ 16,1% xuống 13%.
Xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc, Brazil, EU tăng trong khi Mỹ giảm 12,6%
Theo báo cáo Yuanta Việt Nam, kết luận POR21 vào tháng 8/2026 làm gia tăng áp lực thuế đối với nhóm doanh nghiệp xuất khẩu cá tra sang Mỹ. Mức thuế chống bán phá giá cuối cùng dao động từ 0,38-1 USD/kg đối với 4 doanh nghiệp được rà soát, trong khi phần lớn doanh nghiệp tại POR20 chịu mức 0 USD/kg.
Yuanta Việt Nam đánh giá thị trường Trung Quốc nhiều khả năng tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng xuất khẩu cá tra. Tuy nhiên, cạnh tranh về giá và nguy cơ gia tăng nguồn cung có thể hạn chế khả năng cải thiện biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
Bên cạnh yếu tố thị trường, giá nguyên liệu cá tra cũng tăng trở lại từ tháng 9/2026 sau giai đoạn điều chỉnh trong quý II và quý III. Giá cá nguyên liệu bình quân tháng 10 đạt 33.625 đồng/kg, tăng 11,3% so với cùng kỳ và 8,3% so với tháng trước. Giá cá giống tăng gần gấp đôi, lên 54.875 đồng/kg, nhiều khả năng phản ánh nhu cầu thả nuôi tăng trở lại.
Trung Anh