Số liệu tháng 4/2026 cho thấy lạm phát tăng mạnh hơn kỳ vọng trong bối cảnh giá năng lượng thế giới leo thang và tác động lan rộng sang chi phí vận tải, sản xuất và giá đầu vào. KBSV dự báo CPI bình quân cả năm 2026 có thể vượt mục tiêu kiểm soát lạm phát của Chính phủ.
Lạm phát tháng 4 tăng mạnh do chi phí năng lượng và vận tải
Theo đánh giá của KBSV, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4/2026 tăng 0,84% so với tháng trước, tăng 3,31% so với cuối năm 2025 và tăng 5,46% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 4 tháng đầu năm, CPI tăng 3,99% so với cùng kỳ.
Áp lực lạm phát trong tháng chủ yếu đến từ ba nhóm hàng hóa và dịch vụ chính. Trong đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 5,2% do chi phí nhiên liệu và chi phí quản lý gia tăng. Nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 7,9% do giá gas, dầu hỏa và vật liệu xây dựng tăng theo chi phí năng lượng và vận chuyển.
Nhóm giao thông tăng mạnh nhất với mức 11% so với cùng kỳ, phản ánh tác động từ đà tăng của giá nhiên liệu trong nước, dù đã được kìm hãm một phần nhờ các biện pháp bình ổn giá xăng dầu của Chính phủ.
KBSV cho rằng dù lạm phát bình quân 4 tháng đầu năm vẫn chưa vượt mục tiêu kiểm soát 4,5% của Chính phủ, nhưng diễn biến theo tháng cho thấy áp lực giá đang tăng đáng kể, đặc biệt khi giá năng lượng tiếp tục leo thang và lan sang chi phí sản xuất, vận chuyển cũng như giá đầu vào của nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ.
CPI năm 2026 có thể vượt mục tiêu kiểm soát
Trong giai đoạn từ tháng 4 đến đầu tháng 5/2026, hàng loạt tổ chức tài chính quốc tế đã điều chỉnh tăng mạnh dự báo giá dầu Brent do lo ngại nguồn cung thắt chặt. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) nâng dự báo giá dầu Brent bình quân năm 2026 lên 96 USD/thùng, tăng mạnh so với mức dự báo trước đó là 79 USD/thùng. Goldman Sachs cũng nâng dự báo giá Brent quý IV/2026 lên 90 USD/thùng, thay cho mức 83 USD/thùng trước đó.
Trong khi đó, Morgan Stanley dự báo giá dầu Brent có thể lên tới 110 USD/thùng trong quý II/2026 và khoảng 100 USD/thùng trong quý III/2026. Theo KBSV, các động thái điều chỉnh này cho thấy các tổ chức quốc tế đang đánh giá cao rủi ro thiếu hụt nguồn cung dầu trong năm nay.
Trong kịch bản cơ sở với xác suất 70%, KBSV giữ nguyên dự báo giá dầu Brent bình quân năm 2026 dao động trong khoảng 85-95 USD/thùng do tác động của nguồn cung thắt chặt. Trên cơ sở đó, đơn vị này dự báo CPI bình quân năm 2026 của Việt Nam tăng khoảng 4,8% so với cùng kỳ, cao hơn mục tiêu kiểm soát lạm phát 4,5% của Chính phủ.
Tuy nhiên, KBSV cho rằng mức lạm phát này vẫn nằm trong vùng chấp nhận được và chưa tạo áp lực quá lớn lên ổn định kinh tế vĩ mô, qua đó vẫn để lại dư địa nhất định cho Ngân hàng Nhà nước linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ.
Ở kịch bản tiêu cực với xác suất 30%, nếu giá dầu Brent bình quân năm 2026 lên mức 100 USD/thùng, KBSV dự báo lạm phát bình quân cả năm có thể lên tới 5,4%. Trong trường hợp này, áp lực ổn định kinh tế vĩ mô sẽ gia tăng đáng kể và dư địa điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước sẽ bị thu hẹp mạnh hơn.
Trung Anh