Sau khi hạ nhiệt nhẹ trong quý 3/2024 áp lực đáo hạn sẽ tăng mạnh trở lại trong quý4/2024. Ước tính, trong quý 4/2024 sẽ có khoảng hơn 76,7 nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đáo hạn, tăng 99,1% so với quý 3/2024.
Hoạt động phát hành riêng lẻ tiếp tục ấm lên
Theo báo cáo từ VNDIRECT, trong quý 3/2024 có 157 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp trong nước thành công với tổng giá trị phát hành đạt khoảng 160.140 tỷ đồng, tăng 29,8% so với quý 2/2024 và cao hơn 33,9% so với cùng kỳ.
Trong đó có 153 đợt phát hành riêng lẻ với tổng giá trị phát hành đạt 147.276 tỷ đồng, chiếm 92% tổng giá trị phát hành. Và 4 đợt phát hành ra công chúng với giá trị phát hành đạt 12.864 tỷ đồng, chiếm 8% tổng giá trị phát hành.
Lũy kế 9 tháng năm 2024 tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt 312.280 tỷ đồng, tăng 64,8% so với cùng kỳ, trong đó tổng giá trị các đợt phát hành riêng lẻ đạt 283.226 tỷ đồng, tăng 68%, tổng giá trị phát hành công chúng đạt 29.054 tỷ đồng, tăng 39,7% ,số liệu được tổng hợp trên trang thông tin của HNX công bố tới ngày 15/10/24).
Nhóm Ngân hàng chiếm vị trí áp đảo trong các đợt phát hành, với tổng giá trị phát hành riêng lẻ lên đến 119.307 tỷ đồng, tương ứng 81% tổng giá trị phát hành. Điều này cho thấy các ngân hàng đang đẩy mạnh việc huy động vốn dài hạn để tuân thủ các quy định mới của Ngân hàng Nhà nước về tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn.
Đáng chú ý, mặc dù giá trị phát hành của nhóm bất động sản cũng tăng 41,8% so với quý trước, đạt 20.895 tỷ đồng, nhưng mức tăng này vẫn thấp hơn nhiều so với thời kỳ đỉnh cao của nhóm ngành này trong những năm trước. Đây là một dấu hiệu cho thấy thị trường bất động sản vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc huy động vốn qua kênh trái phiếu.
Báo cáo của VNDirect cũng cho thấy hoạt động mua lại TPDN trước hạn tiếp tục gia tăng trong quý 3, với tổng giá trị TPDN riêng lẻ được mua lại trước hạn đạt hơn 69.878 tỷ đồng, tăng 31,5% so với quý II và tăng 18,7% so với cùng kỳ. Trong đó, ngân hàng vẫn là nhóm thực hiện mua lại TPDN trước hạn nhiều nhất.
Các tổ chức phát hành đã mua lại nhiều nhất TPDN riêng lẻ trước hạn trong quý bao gồm: Ngân hàng TMCP Phương Đông đã mua lại 11.700 tỷ đồng; BIDV mua lại 10.250 tỷ đồng; Techcombank mua lại hơn 9.000 tỷ đồng, VPBank mua lại 4.500 tỷ đồng,...
Lũy kế 9 tháng năm 2024, tổng giá trị TPDN được mua lại trước hạn đạt hơn 146.525 tỷ đồng, giảm 18,5% so với cùng kỳ.
Thị trường cũng chứng kiến hoạt động gia hạn kỳ hạn trái phiếu sôi động, với hơn 100 tổ chức phát hành đạt thỏa thuận gia hạn, tổng giá trị trái phiếu được gia hạn lên tới hơn 156 nghìn tỷ đồng.
Trong đó tổng giá trị trái phiếu có thời gian đáo hạn trong năm 2024 đã được gia hạn là hơn 58,7 nghìn tỷ đồng, chiếm 37,6% tổng giá trị trái phiếu đã được gia hạn kỳ hạn. Và phần lớn lượng trái phiếu có thời gian đáo hạn trong năm 2024 đã được gia hạn này là của các doanh nghiệp thuộc nhóm bất động sản.
Những tổ chức phát hành đã đạt được thỏa thuận gia hạn kỳ hạn với lượng trái phiếu có giá trị lớn trong quý 3/2024 bao gồm: Công ty TNHH Điện gió Hòa Đông 2 đã đạt được thỏa thuận gia hạn 9 lô trái phiếu có tổng giá trị khoảng 1.900 tỷ đồng với thời gian gia hạn đều là 24 tháng.
Công ty TNHH MTV Đầu tư TPI đã đạt được thỏa thuận gia hạn 1 lô trái phiếu có giá trị khoảng 1.000 tỷ đồng, thời gian gia hạn là 24 tháng. Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Đại Thịnh Phát đã đạt được thỏa thuận gia hạn 2 lô trái phiếu có tổng giá trị khoảng gần 1.000 tỷ đồng với thời gian gia hạn là 12 tháng ...
Áp lực đáo hạn trái phiếu vẫn 'nặng gánh'
Về triển vọng thị trường TPDN trong quý cuối cùng của năm này, theo VND, áp lực đáo hạn dự kiến sẽ tăng mạnh trở lại sau khi hạ nhiệt nhẹ trong quý 3/2024. Uớc tính, sẽ có khoảng 76.700 tỷ đồng TPDN riêng lẻ đáo hạn, tăng 99,1% so với quý trước.
Trong đó, nhóm bất động sản dự kiến là nhóm chứng kiến tỷ trọng TPDN đáo hạn lớn nhất, chiếm 35,8% tổng giá trị trái phiếu đáo hạn trong quý 4 (tương đương khoảng 27.500 tỷ đồng). Đứng thứ 2 là nhóm sản xuất chiếm tỷ trọng 34,2% tổng giá trị đáo hạn (tương đương khoảng hơn 26.000 tỷ.
Trong quý 4/2024 VnDirect ước tính sẽ có khoảng hơn 40.000 tỷ đồng trái phiếu đang lưu hành của nhóm Ngân hàng sẽ chuyển từ thời gian đáo hạn còn lại từ trên 1 năm xuống dưới 1 năm, do đó nhiều khả năng trong quý 4/2024 nhóm Ngân hàng sẽ tiếp tục gia tăng phát hành trái phiếu có kỳ hạn dài hơn để thay thế và mua lại những trái phiếu sắp đến hạn này.
Sự gia tăng trong áp lực đáo hạn trái phiếu, cùng với những khó khăn trong việc huy động vốn, đặc biệt đối với nhóm bất động sản, có thể khiến thị trường trái phiếu trong quý 4/2024 đối diện với những thách thức lớn hơn.
Nhìn về tương lai, nhóm Ngân hàng được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt trong việc phát hành trái phiếu. Nhiều khả năng họ sẽ tiếp tục tăng cường phát hành các trái phiếu dài hạn để thay thế những khoản nợ ngắn hạn, giúp cân bằng lại cơ cấu vốn và giảm áp lực thanh khoản.
Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp bất động sản, việc duy trì khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn sẽ là một bài toán hóc búa, đòi hỏi sự nỗ lực không chỉ từ phía doanh nghiệp mà còn từ chính sách hỗ trợ của Chính phủ và các cơ quan quản lý tài chính.
Trong khi đó, lợi suất trái phiếu chính phủ (TPCP) trên thị trường sơ cấp và thứ cấp cũng có xu hướng quay đầu giảm trong nửa cuối quý 3, nhờ kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất. Điều này mang lại tín hiệu tích cực cho việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp trong nước, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và cải thiện thanh khoản hệ thống tài chính.
Nhìn chung, thị trường TPDN quý 3/2024 đã có sự phục hồi rõ rệt, đặc biệt là nhờ nhóm Ngân hàng. Tuy nhiên, các doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản, vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức lớn trong các quý tiếp theo khi áp lực đáo hạn gia tăng. Các chiến lược tài chính khéo léo cùng với sự hỗ trợ từ phía các cơ quan quản lý sẽ là chìa khóa để vượt qua giai đoạn khó khăn này.
Trung Anh