Ba thương hiệu gà rán lớn tại Việt Nam – KFC, Jollibee và Texas Chicken – vừa phát đi cảnh báo khẩn về việc bị mạo danh trên mạng xã hội. Từ logo, hình ảnh đến nội dung đăng tải đều bị sao chép tinh vi, khiến người tiêu dùng dễ nhầm lẫn. Khi ranh giới thật – giả ngày càng mờ nhạt trên không gian số, câu hỏi đặt ra là: Doanh nghiệp cần làm gì để giữ vững uy tín và bảo vệ khách hàng của mình?
Doanh nghiệp bị mạo danh đồng loạt lên tiếng
Chỉ trong vòng ít ngày, ba thương hiệu lớn trong ngành thức ăn nhanh đã lần lượt phát cảnh báo về tình trạng mạo danh ngày càng phức tạp trên Facebook, TikTok và các nền tảng mạng xã hội khác.
Đầu tiên là KFC Việt Nam. Ngày 9/5, thương hiệu này lên tiếng cho biết đã ghi nhận nhiều tài khoản giả mạo sử dụng hình ảnh, tên gọi và thông điệp tương tự KFC trên Facebook và TikTok. Những kênh này phát tán thông tin sai lệch, gây hiểu lầm nghiêm trọng cho khách hàng.
KFC đưa cảnh báo về việc giả mạo thương hiệu.
KFC nhấn mạnh, với hơn 27 năm hoạt động tại thị trường Việt Nam và hơn 230 nhà hàng trên toàn quốc, hãng luôn chú trọng truyền tải thông tin rõ ràng, chính xác thông qua các kênh chính thức. Do đó, người tiêu dùng được khuyến cáo cần kiểm tra kỹ nguồn gốc kênh trước khi tiếp nhận hoặc chia sẻ bất kỳ nội dung nào liên quan đến thương hiệu.
Chỉ một ngày sau đó, đến lượt Jollibee Việt Nam cảnh báo có hàng loạt tài khoản giả danh thương hiệu, đặc biệt trên TikTok. Những tài khoản này đăng tải nội dung sai lệch, mang tính gây tranh cãi hoặc so sánh công khai với đối thủ, thậm chí có phát ngôn tiêu cực ảnh hưởng đến trải nghiệm khách hàng.
Jollibee Vietnam cũng đưa ra cảnh báo các tài khoản giả mạo trên mạng xã hội.
Không dừng lại ở đó, Texas Chicken Vietnam cũng cảnh báo việc nhiều tài khoản giả mạo đang lợi dụng tên tuổi thương hiệu trên mạng xã hội. Những tài khoản này sử dụng logo, hình ảnh và tên gọi tương tự nhằm đánh lừa người tiêu dùng, thậm chí có thể gây tổn hại đến quyết định tiêu dùng của khách hàng. Thương hiệu này khẳng định toàn bộ thông tin chính thức liên quan đến sản phẩm, ưu đãi hay tuyển dụng chỉ được đăng tải trên các nền tảng truyền thông của công ty. Mọi nội dung không đến từ các kênh này đều không đại diện cho tiếng nói thương hiệu và có thể tiềm ẩn rủi ro.
Texas Chicken Vietnam cảnh báo về sự xuất hiện nhiều tài khoản mạo danh thương hiệu trên mạng xã hội.
Chiêu trò mạo danh ngày càng tinh vi: Từ logo đến phát ngôn của thương hiệu
Không chỉ dừng lại ở việc dùng logo, tên gọi một cách tùy tiện, nhiều tài khoản còn sao chép bố cục bài đăng y hệt bản chính, thêm vào đó là các video “tự dựng” có phong cách tương tự nội dung thật, xen lẫn khuyến mãi không tồn tại hoặc chính sách tuyển dụng giả mạo.
Một số trường hợp tinh vi hơn còn giả danh nhân viên, “reviewer hợp tác”, hoặc cắt ghép lời nói khiến người xem lầm tưởng là thông điệp chính thức từ thương hiệu. Những nội dung này có thể đạt tới hàng trăm nghìn lượt xem, chia sẻ và bình luận trước khi bị phát hiện.
Đáng lo ngại hơn, một số tài khoản còn lồng ghép đường dẫn giả mạo để thu thập dữ liệu người dùng hoặc đánh cắp thông tin tài khoản cá nhân.
Hàng loạt kênh giả mạo trên mạng xã hội.
Theo Luật An ninh mạng và Bộ luật Hình sự hiện hành, hành vi sử dụng trái phép hình ảnh thương hiệu, lan truyền thông tin sai lệch hoặc mạo danh doanh nghiệp để thu lợi cá nhân có thể bị xử phạt hành chính lên tới 100 triệu đồng hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Cụ thể:
Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP, sửa đổi bổ sung năm 2022, quy định phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng với hành vi cung cấp nội dung giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống tổ chức, cá nhân;
Điều 174 Bộ luật Hình sự (sửa đổi 2017) quy định tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua thủ đoạn gian dối trên không gian mạng có thể bị phạt tù đến 20 năm hoặc tù chung thân, tùy theo mức độ thiệt hại;
Ngoài ra, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ có thể bị khởi kiện dân sự nếu thương hiệu chứng minh được thiệt hại thực tế.
Doanh nghiệp cần làm gì để tự bảo vệ thương hiệu trên không gian mạng?
Giữa môi trường số dễ nhiễu loạn, niềm tin thương hiệu không chỉ đến từ chất lượng sản phẩm, mà còn là khả năng tự vệ trước thông tin sai lệch. Doanh nghiệp nào không kịp thích ứng với bài toán "thật – giả" sẽ dễ đánh mất điều quý giá nhất: Sự tín nhiệm của khách hàng.
Trước nguy cơ giả mạo ngày càng phổ biến, các chuyên gia truyền thông và pháp lý khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động triển khai các biện pháp bảo vệ như sử dụng fanpage, tài khoản TikTok, Instagram có dấu tích xanh; liên kết chéo các kênh truyền thông chính thức. Đồng thời, ứng dụng công cụ lắng nghe mạng xã hội (social listening) để phát hiện sớm nội dung giả mạo.
Khi bị giả mạo, cần phản hồi rõ ràng, kịp thời bằng văn bản chính thức để định hướng dư luận. Nếu cần thiết, có thể khởi kiện hoặc phối hợp cơ quan chức năng để thiết lập tiền lệ pháp lý nhằm răn đe.
Hợp tác với cơ quan chức năng: Nộp đơn yêu cầu xử lý hành vi giả mạo nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật; đồng thời yêu cầu nền tảng gỡ bỏ hoặc vô hiệu hóa tài khoản mạo danh.
Không chỉ doanh nghiệp, người tiêu dùng cũng cần nâng cao nhận thức trong việc tương tác với thương hiệu trên môi trường số. Trước khi chia sẻ hoặc cung cấp thông tin cá nhân, hãy kiểm tra kỹ:
- Tài khoản có dấu xác minh chưa?
- Thông tin có trùng khớp với website chính thức không?
- Có dấu hiệu bất thường như chương trình quá hấp dẫn, yêu cầu chia sẻ – đăng ký tài khoản không?
Đinh Toàn