Rất nhiều người dân mua nhà tại các dự án trên địa bàn Hà Nội đa nộp 95-100% giá trị căn hộ nhưng vẫn không được xem xét cấp giất chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở (sổ hồng). Tình trạng này đã kéo theo nhiều hệ lụy cho người mua nhà, nguyên nhân chính là do những sai phạm của chủ đầu tư.
Tại Hà Nội và một số thành phố lớn, không khó khăn để bắt gặp tại các tòa nhà cư dân treo băng rôn phản đối chủ đầu tư không làm thủ tục cấp sổ hồng cho người mua. Mặc dù việc làm thủ tục cấp sổ cho người mua là nghĩa vụ của chủ đầu tư nhưng không ít người mua nhà dự án ở trình trạng éo le: Không được cấp sổ vì các vi phạm của chủ đầu tư.
Từ năm 2019, theo số liệu của Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, có 135 dự án trên địa bàn Hà Nội còn tồn tại những sai phạm. Các dự án này có tổng số hơn 62.200 căn hộ, trong đó, số căn hộ đã được cấp giấy chứng nhận là 33.204 căn hộ; còn hơn 29.000 căn hộ đang dừng, phải xin ý kiến cơ quan chức năng khi cấp sổ.
Tại nhiều địa phương, cơ quan chức năng cũng đã có các chỉ đạo rà soát việc cấp sổ tại các dự án chủ đầu tư có sai phạm. Những cuộc thanh tra từ các sở, ngành đã được thực hiện. Tuy nhiên, mọi việc vẫn dừng lại ở các báo cáo, đề xuất vì hệ thống pháp luật về đầu tư, xây dựng, đất đai còn nhiều điểm chưa đồng bộ, thậm chí chưa hợp lý.
Nhiều công văn của địa phương gửi các Bộ Ngành về việc cấp sổ cho các dự án chủ đầu tư có sai phạm nhưng thường nhận chung được một câu trả lời: "thực hiện theo đúng quy định của pháp luật". Cơ quan chức năng không thể làm trái quy định pháp luật.
Chính vì thế, ở những dự án này người mua nhà sẽ rơi vào tình trạng “ba không”: Không được cấp sổ, nhà ở không đảm bảo an toàn và người mua nhà không có quyền đầy đủ với căn hộ đã mua.
Để tìm hiểu thực trạng này, phóng viên có mặt tại tổ hợp dự án nhà thương mại HH Linh Đàm (Phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội) của Tập đoàn Mường Thanh.
Anh Trần Công Hưng (40 tuổi) cho biết: “Năm 2016 tổ hợp nhà này bắt đầu mở bán. Gia đình tôi mua một căn hộ thuộc tòa HH1A, với giá hơn 1,1 tỷ đồng. Căn hộ rộng hơn 70m vuông, hai phòng ngủ, hai phòng vệ sinh đầy đủ công năng, nên với anh chị lúc đó có được nơi “an cư lạc nghiệp” mà giá rẻ là điều hạnh phúc nhất”.
Người dân căng băng rôn tại chung cư HH1A để yêu cầu chủ đầu tư trả sổ hồng.
Theo như anh Hưng chia sẻ, căn hộ này anh mua trực tiếp từ chủ đầu tư qua hợp đồng mua bán, không có sổ hồng. Anh cũng nhận được lời hứa hẹn “sẽ cấp sổ” từ chủ đầu tư. Nhưng 7 năm qua, hồ sơ chứng minh sở hữu vẫn chỉ là tờ giấy mua bán nhà, những lời hứa hẹn, cam kết của chủa đầu tư vẫn chỉ là trên giấy.
Không riêng sổ hồng, nhiều vấn đề khác phát sinh khi lượng cư dân đông đúc bắt đầu lấp đầy các tòa nhà. Thang máy quá tải, thiếu bãi gửi xe, ô nhiễm tiếng ồn, mất vệ sinh chung, tranh chấp vỉa hè,… là những điều gia đình anh Hưng phải chịu đựng hàng ngày.
Tương tự tại chung cư Thanh Hà Cienco 5 (Thanh Oai, Hà Nội) người mua nhà vẫn chưa có sổ hồng. Chị Vũ Hương Quỳnh (36 tuổi) cho chia sẻ, dù gia đình đã mua căn hộ ở đây được 5 năm nhưng chưa có sổ hồng. Vì xác định ở lâu dài, khu đô thị Thanh Hà Cienco 5 tiện đường lớn, dễ dàng về quê nội ngoại ở Ứng Hòa, chưa kể giá hợp với túi tiền của những gia đình không có điều kiện như chị, lại nhiều không gian xanh nên vợ chồng chị chấp nhận mua lại nhà không có sổ, thiếu nhiều tiện ích.
“Dù sao còn khá hơn nhiều người mua đất liền kề, biệt thự đến giờ còn chưa được xây dựng. Bất cập nhất là chuyện thiếu nước sạch. Thời gian vừa rồi, cư dân phải chịu cảnh mất nước suốt thời gian dài. Hiện tại đã có lại nước nhưng nước rất bẩn, các khu cư dân căng băng rôn, khẩu hiệu phản đối rất nhiều” - chị Quỳnh cho biết.
Chung cư Thanh Hà Cienco 5 cũng rơi vào tình trạng tương tự.
Sống ở khu chung cư cao cấp Discovery Complex (302 Cầu Giấy) nhiều năm nay nhưng gia đình chị Nguyễn Minh Phương cũng vô cùng bức xúc vì nhiều năm chưa có sổ. Thậm chí chủ đầu tư còn bàn giao nhà trước khi có nghiệm thu PCCC.
Đã có khoảng thời gian các hộ cư dân phải căng băng rôn biểu tình vì bỏ vài tỉ mua nhà nhưng phải sống trong những căn hộ chưa được nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy, tiềm ẩn những nguy cơ về an toàn cháy nổ. Nhiều cư dân ngán ngẩm cho rằng, họ bỏ tiền ra mua nhà, nhưng đến khi vào ở mới biết mình đang phải “sống chui”.
Sống ở khu chung cư cao cấp Discovery Complex (302 Cầu Giấy) nhiều năm nay cư dân vẫn chưa được cấp sổ hồng.
Cũng tương tự như chị Phương, anh Trần Văn Thụ (40 tuổi) cũng vô cùng bức xúc khi mua căn hộ được coi là cao cấp của tòa tại Dự án công trình hỗn hợp nhà ở, văn phòng và trung tâm thương mại (265 Cầu Giấy), chủ đầu tư là Tập đoàn FLC cũng nhiều năm chưa có sổ.
Theo anh Thụ, khu nhà anh có khoảng gần 100 hộ chưa có sổ hồng vì khi mua, Tập đoàn FLC chỉ ký hợp đồng hai bên, không có bên thứ 3 là một công ty liên doanh, khiến các hộ gia đình như anh 5-6 năm nay chưa làm được sổ.
“Đến khi chúng tôi đi làm sổ mới biết hợp đồng mua bán hai bên là không đúng quy định nên không thể làm sổ, điều đó chẳng khác gì bị lừa, trong khi các hộ gia đình có hợp đồng 3 bên đã làm được sổ. Việc không có sổ khiến vợ chồng tôi đứng ngồi không yên dù đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính” - anh Thụ bức xúc cho biết.
Chung cư FLC 265 Cầu Giấy nhiều hộ chưa có sổ vì vi phạm của chủ đầu tư.
Tại Hà Nội hay một số đô thị lớn, không khó bắt gặp tại các tòa nhà cư dân treo băng rôn phản đối chủ đầu tư không làm thủ tục cấp sổ hồng cho người mua. Làm thủ tục cấp sổ cho người mua là nghĩa vụ của chủ đầu tư. Tuy vậy, không ít người mua nhà dự án ở tình trạng éo le “quýt làm cam chịu”: Không được cấp sổ vì các vi phạm của chủ đầu tư.
Trong quá trình triển khai dự án, vì nhiều lý do khác nhau, chủ đầu tư có thể có những vi phạm. Thực tế thì không phải cứ vi phạm nào của chủ đầu tư cũng dẫn đến người mua nhà không được cấp sổ đỏ. Đối với những sai phạm “lớn” như: xây dựng không đúng giấy phép, xây không đúng quy hoạch, thay đổi mật độ xây dựng, thay đổi tầng cao, công năng, thiết kế…
Thậm chí nhiều chung cư đã có người dân ở nhiều năm nhưng chưa được nghiệm thu đưa vào sử dụng, pháp lý dự án vẫn là công trình đang xây dựng dở dang, người dân không được tổ chức hội nghị nhà chung cư, không được thành lập ban quản trị, công trình không được cơ quan xây dựng nghiệm thu hoàn thành, nghiệm thu phòng cháy chữa cháy, chủ đầu tư chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính thường với nhà nước… thì bên vi phạm là chủ đầu tư.
Nhiều dự án đang bị chủ đầu tư thế chấp tại ngân hàng dù đã đưa vào sử dụng, chủ đầu tư đã bàn giao nhà cho người mua nhưng không giải chấp, thậm chí thời hạn thế chấp rất lâu nhưng các chung cư vẫn chưa giải chấp, nên người mua nhà không được cấp giấy chứng nhận.
Những người mua nhà thậm chí có thể còn không biết những vi phạm của chủ đầu tư. Tuy nhiên, hệ quả cuối cùng vẫn là: Người mua nhà không được cấp sổ.
Quang Anh