Giá dầu thế giới vừa trải qua một tuần tăng mạnh khi căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Iran tái diễn, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng từ Trung Đông. Trong nước, giá xăng tăng trong khi giá các mặt hàng dầu được điều chỉnh giảm từ kỳ điều hành ngày 3/9.
Giá dầu thế giới tăng mạnh vì lo ngại nguồn cung
Thị trường năng lượng quốc tế ghi nhận tuần giao dịch nhiều biến động khi hoạt động quân sự giữa Mỹ và Iran tái diễn, kéo theo những lo ngại mới về nguồn cung dầu toàn cầu. Giá dầu Brent tăng 7,6% trong cả tuần, trong khi dầu WTI tăng gần 10%.
Đà tăng xuất hiện ngay từ đầu tuần khi giá dầu bật hơn 2,5% trong phiên 31/8. Thị trường phản ứng trước nguy cơ xung đột kéo dài có thể ảnh hưởng đến dòng chảy dầu từ khu vực Trung Đông, đặc biệt trong bối cảnh eo biển Hormuz được xem là tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng.
Trong các phiên sau đó, giá dầu tiếp tục tăng mạnh. Phiên 1/9, giá dầu tăng khoảng 5%, lên mức cao nhất trong 5 tuần. Sang ngày 2/9, dầu Brent tăng thêm 1%, khi giới đầu tư tiếp tục đánh giá khả năng giao tranh mới ảnh hưởng đến nguồn cung.
Đến phiên 3/9, diễn biến giá dầu trở nên trái chiều do thị trường cùng lúc chịu tác động từ những thông tin về xung đột và các tín hiệu về nguồn cung. Tuy nhiên, lo ngại về nguy cơ căng thẳng tiếp tục lan rộng vẫn tạo lực đẩy cho giá dầu.
Các nhà phân tích cho rằng những diễn biến mới đang khiến thị trường phải tính toán lại phần bù rủi ro đối với nguồn cung dầu trong ngắn hạn. Trong khi đó, nguy cơ hoạt động tại một số nhà máy lọc dầu bị ảnh hưởng cũng góp phần làm gia tăng sức ép lên thị trường các sản phẩm dầu, đặc biệt là diesel.
Mối quan tâm lớn nhất của thị trường hiện nay là khả năng dòng chảy năng lượng qua khu vực Trung Đông bị gián đoạn nếu giao tranh tiếp tục leo thang.
Một số quốc gia đang tìm cách hạn chế tác động của giá dầu bằng cách tìm nguồn cung thay thế và sử dụng dầu từ kho dự trữ. Tuy nhiên, việc lượng dầu dự trữ có xu hướng giảm khiến dư địa ứng phó với các cú sốc nguồn cung cũng bị thu hẹp.
Trong bối cảnh đó, các tổ chức phân tích bắt đầu nâng dự báo giá dầu trong ngắn hạn. Ngân hàng Citi nâng dự báo giá dầu Brent bình quân quý III lên 86 USD/thùng, với nhận định việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz có thể mất nhiều thời gian hơn dự kiến.
Các nhà phân tích của ANZ cũng nâng dự báo ngắn hạn đối với dầu Brent lên 95 USD/thùng, đồng thời cảnh báo giá có thể tăng cao hơn nếu tình hình xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến theo hướng căng thẳng.
Dù vậy, một số đánh giá cho rằng đà tăng hiện nay chưa phản ánh một sự thiếu hụt nguồn cung thực tế trên diện rộng. Theo nhận định được đưa ra, xuất khẩu dầu của Trung Đông chưa có dấu hiệu bị ảnh hưởng đáng kể, trong khi phần lớn mức tăng giá xuất phát từ tâm lý lo ngại và phần bù rủi ro mà thị trường bổ sung vào giá dầu.
Diễn biến này cho thấy giá năng lượng vẫn đặc biệt nhạy cảm với các thông tin địa chính trị. Chỉ cần nguy cơ gián đoạn nguồn cung gia tăng, thị trường có thể nhanh chóng đẩy giá dầu lên cao, ngay cả khi nguồn cung thực tế chưa bị ảnh hưởng rõ rệt.
Giá xăng trong nước tăng, giá dầu giảm
Trái với diễn biến tăng mạnh của giá dầu thế giới trong tuần qua, giá bán lẻ xăng dầu trong nước từ kỳ điều hành ngày 3/9 được điều chỉnh theo hướng xăng tăng, dầu giảm.
Theo điều chỉnh của liên Bộ Công Thương - Tài chính, từ 15 giờ ngày 3/9, giá xăng sinh học E10 đã vượt mốc 23.000 đồng/lít.
Cụ thể, giá bán lẻ tối đa hiện hành gồm xăng E5RON92 không cao hơn 22.486 đồng/lít; xăng E10RON95 không cao hơn 23.274 đồng/lít; dầu diesel 0.05S không cao hơn 27.743 đồng/lít; dầu mazut 180CST 3.5S không cao hơn 17.641 đồng/kg.
Trong kỳ điều hành này, liên Bộ Công Thương - Tài chính thực hiện trích lập nhưng không trích chi Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tạm ứng ngân sách nhà nước. Mức trích lập đối với dầu diesel là 200 đồng/lít và dầu mazut là 200 đồng/kg.
Việc giá xăng trong nước tăng trong khi một số mặt hàng dầu giảm diễn ra trong bối cảnh thị trường thế giới có nhiều biến động. Giá bán lẻ trong nước không chỉ phụ thuộc vào diễn biến giá dầu thô quốc tế mà còn chịu tác động từ các yếu tố điều hành và cơ chế bình ổn.
Trong những ngày tới, thị trường năng lượng quốc tế được dự báo tiếp tục theo dõi sát diễn biến căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt là nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển dầu qua các tuyến hàng hải quan trọng. Nếu rủi ro nguồn cung gia tăng, giá dầu thế giới có thể tiếp tục chịu áp lực tăng, qua đó tạo thêm sức ép đối với thị trường xăng dầu trong nước ở các kỳ điều hành tiếp theo.
PV