Từng tuyên bố mạnh mẽ “cam kết không để thương nhân bán hàng giả hàng nhái trên Lazada” nhưng trên thực tế, Lazada đi ngược cam kết, để hàng giả, hàng nhái tràn lan trên sàn điện tử. Đặc biệt là mặt hàng thực phẩm chức năng (TPCN) ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe người tiêu dùng.
Đủ loại thực phẩm chức năng
Không khó để tìm một sản phẩm TPCN trên ứng dụng Lazada, từ “thuốc giảm béo”, “Collagen”, thuốc bổ não, thực phẩm chức năng làm đẹp, tăng chiều cao, viên uống chống nắng… với đủ nguồn gốc xuất xứ, từ hàng trong nước, đến hàng gắn mác nhập khẩu, xách tay từ Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Theo quy định tại Điều 4, Điều 6 Nghị định 15/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật an toàn thực phẩm có quy định hàng hóa nhập khẩu cũng phải thực hiện một trong hai thủ tục tự công bố sản phẩm và đăng ký bản công bố sản phẩm tùy vào sản phẩm đó là sản phẩm, thực phẩm gì.
Trong đó, công bố TPCN là thủ tục bắt buộc phải thực hiện khi muốn đưa sản phẩm ra thị trường. Một sản phẩm TPCN chỉ được lưu thông trên thị trường khi đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm TPCN.
Trong phần giới thiệu, các chủ cửa hàng trên Lazada chỉ nói về công dụng và thương hiệu của sản phẩm này mà không nhắc đến nguồn gốc hàng hóa.
Đối với các TPCN đã có quy chuẩn kỹ thuật, phải công bố hợp quy và đăng ký bản công bố hợp quy tại Bộ Y tế (Cục An toàn thực phẩm) trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường.
Đối với các TPCN chưa có quy chuẩn kỹ thuật, phải công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm và đăng ký bản công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm tại Cục An toàn thực phẩm trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường.
Tuy nhiên qua tìm hiểu, nhiều sản phẩm đang được bán trên Lazada với mác nhập ngoại lại không được tìm thấy trên hệ thống tra cứu của Cục an toàn thực phẩm.
Đơn cử như sản phẩm Viên uống hỗ trợ tăng chiều cao GH Creation EX+ được quảng bá là hàng nội địa Nhật, thế nhưng giá bán mỗi gian hàng một khác, có gian hàng bán với giá 500 ngàn đồng/lọ, có gian hàng bán với giá gần 250 ngàn đồng/1 lọ. Tuy nhiên trong phần giới thiệu, các chủ cửa hàng trên Lazada chỉ nói về công dụng và thương hiệu của sản phẩm này mà không nhắc đến nguồn gốc hàng hóa.
Hay một sản phẩm khác hỗ trợ sụn khớp như Glucosamine thì có rất nhiều gian hàng bán sản phẩm có xuất xứ từ các nước khác nhau, từ Nhật, Anh, Đức, đến Mỹ.
Như viên uống Glucosamine Orihiro 900 viên của Nhật có nhiều gian hàng rao bán có giá từ 400 ngàn đến 700 ngàn đồng, được quảng cáo là sản phẩm nhập từ Nhật, tuy nhiên không có thông tin công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm nào liên quan đến sản phẩm này được tìm thấy.
Việc không có thông tin công bố đồng nghĩa với rủi ro mà người mua có thể nhận phải khi mua các loại sản phẩm như vậy. Có thể đó là hàng xách tay nhưng cũng có thể là hàng giả, làm nhái thương hiệu và lợi dụng quy chế kiểm định hời hợt của sàn thương mại điện tử để đến tay người tiêu dùng.
Sản phẩm không có tem nhãn phụ
Để tìm hiểu thực hư về sản phẩm, phóng viên đã đặt mua một lọ thuốc bổ não có tên Healthy Care Ginkgo Biloba 2000, được quảng cáo là hàng của Úc với giá gần 170 ngàn đồng/lọ trên Lazada.
Khi nhận hàng, phóng viên hoàn toàn bất ngờ vì ngoài việc không có vỏ hộp, thông tin của nhà nhập khẩu, sản phẩm này còn không được dán bất kì một loại tem nhãn phụ nào bằng tiếng Việt. Mọi thông tin sản phẩm, cách sử dụng, công dụng, thành phần, xuất xứ sản phẩm, phóng viên phải lên mạng tìm kiếm thông tin
Tra cứu thông tin trên trang https://congkhaiyte.moh.gov.vn/, thì sản phẩm Healthy Care Ginkgo Biloba 2000 đã được công ty nhập khẩu đăng ký công bố sản phẩm với Cục vệ sinh an toàn thực phẩm, được bán trên nhiều nhà thuốc với giá gần 300 nghìn đồng/lọ. Vậy câu hỏi đặt ra ở đây là liệu phóng viên có phải đã mua phải sản phẩm giả khi giá chỉ bằng nửa so với hàng nhập khẩu được công bố công khai tại các nhà thuốc.
Mặt hàng thực phẩm chức năng ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe người tiêu dùng.
Nếu những sản phẩm trên không phải hàng giả, hàng nhái thì hành vi không dán tem phụ cũng đã vi phạm Nghị định số 111/2021/NĐ-CP quy định nội dung, cách ghi và quản lý nhà nước về nhãn đối với hàng hóa lưu thông tại Việt Nam, hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
Cụ thể, đối với các loại hàng hóa đang lưu thông tại Việt Nam thì nhãn hàng hóa bắt buộc phải thể hiện nội dung bằng tiếng Việt với các thông tin gồm: Tên hàng hóa; tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa; xuất xứ hàng hóa, nếu không xác định được xuất xứ thì ghi nơi thực hiện công đoạn cuối cùng để hoàn thiện hàng hóa; Các nội dung bắt buộc khác phải thể hiện trên nhãn theo tính chất của mỗi loại hàng hóa quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định và quy định pháp luật liên quan.
Đối với hàng hóa nhập khẩu, sau khi thực hiện thủ tục thông quan và chuyển về kho lưu giữ thì tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải thực hiện việc bổ sung nhãn hàng hóa ghi bằng tiếng Việt theo quy định trước khi đưa hàng hóa vào lưu thông tại thị thường Việt Nam.
Với việc vi phạm các quy định pháp luật của các gian hàng TPCN, khách hàng của Lazada lại một lần nữa phải đối mặt với rủi ro mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng.
Khác với các loại hàng hóa như thời trang, TPCN là các sản phẩm phải uống, hấp thụ vào trong cơ thể. Với việc dùng phải TPCN là hàng giả trong thời gian dài, mối nguy hại sẽ còn ảnh hưởng trực tiếp đối với cơ thể người dùng, gây hậu họa khôn lường.
Quang Anh