Những sản phẩm thực phẩm chức năng (TPCN) đã được cơ quan chức năng cảnh báo có chứa chất cấm và khuyên người tiêu dùng không nên sử dụng. Tuy nhiên nhiều loại TPCN vẫn ngang nhiên bán trên Lazada, phải chăng rủi ro khi mua hàng trên sàn TMĐT này người tiêu dùng phải gánh chịu?
Bán chất cấm ảnh hưởng đến sức khỏe
Vào ngày 18/1/2022, Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế nhận được báo cáo của Viện Pasteur Nha Trang và Ban Quản lý An toàn thực phẩm tỉnh Bắc Ninh về kết quả kiểm nghiệm mẫu giám sát phát hiện sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe Viên uống giảm cân Seven Days (lô sản xuất 20201109) và Diamond Power Slim (lô sản xuất 001) có chứa chất cấm Sibutramine.
Mới nhất, ngày 15/12/2022, Cục An toàn thực phẩm nhận được báo cáo của Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Đồng Nai phát hiện sản phẩm Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Loss Weight Phục Linh Collagen có số lô sản xuất là 010122, được sản xuất tại nhà sản xuất Medistar.,JSC và do Imex Phu Cuong.,JSC phân phối cũng có chứa chất cấm Sibutramine.
Sản phấm có chứa chất cấm vẫn ngang nhiên bày bán trên Lazada.
Cục An toàn thực phẩm đã ra cảnh báo người dân, không mua và sử dụng sản phẩm có thông tin và hình ảnh, nếu phát hiện sản phẩm này lưu hành đề nghị thông báo cho cơ quan chức năng để xử lý theo quy định của pháp luật.
Theo các chuyên gia, chất cấm Sibutramine có thể gây ảnh hưởng tới sức khỏe như chóng mặt, đau đầu, dị dứng, làm tăng các nguy cơ tim mạch, gây nguy cơ đột quỵ. Đây là chất bị Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Thuốc Hoa Kỳ - FDA cấm lưu hành từ tháng 10/2010.
Đặc biệt vào ngày 8/6/2010, Cục Quản lý Dược đã ngừng cấp phép nhập khẩu Sibutramine.
Viên uống giảm cân Seven Days từng được cảnh báo chứa chất cấm Sibutramine.
Năm 2011, Cục Quản lý Dược đã đình chỉ lưu hành và thu hồi các thuốc chứa hoạt chất Sibutramine do có tác dụng không mong muốn. Cục cũng rút số đăng ký của tất cả thuốc có chứa hoạt chất Sibutramine. Các bệnh viện, viện có sử dụng thuốc này cũng bị yêu cầu dừng ngay việc kê đơn, sử dụng thuốc.
Mặc dù có những cảnh báo của cơ quan chức năng nhưng trong một thời gian dài, trên rất nhiều nền tảng mạng xã hội, các TPCN chứa chất cấm Sibutramine vẫn được quảng cáo với công dụng "giảm cân cấp tốc", "giảm cân mà không cần ăn kiêng".
Đặc biệt hơn, trên các sàn TMĐT các sản phẩm này vẫn được bày bán công khai và quảng cáo vô tội vạ. Điển hình trên sàn TMĐT Lazada cũng bày bán rất công khai, chỉ cần gõ từ khóa “thực phẩm giảm cân cấp tốc” là cho ra hàng trăm loại TPCN giảm cân.
Một điều đáng nói, các sản phẩm giảm cân trên Lazada bánTPCN từng bị cảnh báo chứa chất cấm như Seven Days, Diamond Power Slim và Loss Weight Phục Linh Collagen.
Những sản phẩm được chào bán trên Lazada có số lô hàng trùng khớp với cảnh báo của Cục an toàn thực phẩm Bộ Y tế. Thậm chí có gian hàng bán đủ cả 3 loại TPCN giảm cân nói trên nhưng là hàng được sản xuất trước các lô hàng có chứa chất cấm Sibutramine.
Không khó để chủ "chợ" quản lý hàng hóa
Có thể thấy, khi những gian hàng của Lazada bán TPCN sẽ khiến người tiêu dùng rất dễ dàng tiếp cận. Chắc chắn đã có nhiều lô hàng đến tay người tiêu dùng, vậy hậu quả chỉ người tiêu dùng phải gánh chịu.
Nhiều chuyên gia cho rằng, để việc này xảy ra chính là xuất phát từ chính sách kiểm soát hàng hóa của Lazada,
Qua tìm hiểu, chính sách bán hàng của Lazada khá chặt chẽ, sàn TMĐT này đã yêu cầu nhà bán hàng phải cung cấp các loại thông tin như tên hàng hóa, xuất xứ hàng hóa, tên và địa chỉ của tổ chức chịu trách nhiệm, số ngày cấp và giấy phép, giấy chứng nhận đủ điều kiện… Với các loại TPCN, người bán còn phải cung cấp bản công bố hợp quy do Bộ Y tế cấp hoặc giấy xác nhận công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm…
Lazada không yêu cầu cung cấp thông tin như ngày sản xuất, hạn sử dụng và số lô hàng.
Thế nhưng Lazada đã không yêu cầu nhà bán hàng phải cung cấp có tính chất riêng biệt theo sản phẩm như: Năm, tháng, ngày sản xuất; hạn sử dụng; số lô sản xuất; số khung, số máy.
Nhiều người đặt ra câu hỏi, nếu không có yêu cầu những thông tin nói trên thì Lazada sẽ làm cách nào để quản lý, giám sát và đưa các lô sản phẩm chứa chất cấm ra khỏi sàn thương mại của mình?
Nếu Lazada có trách nhiệm với người tiêu dùng có lẽ chẳng khó khăn gì để nắm bắt thông tin từ phía cơ quan chức năng, tiến hành kiểm tra giám sát với các sản phẩm đã và đang đăng bán. Chủ “chợ” này dễ dàng loại trừ những sản phẩm chứa chất cấm, hàng giả, hàng nhái, không rõ nguồn gốc xuất xứ…
Theo thông tin đăng tải trên website, sau khi nhận thông tin từ Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã yêu cầu các thương nhân, tổ chức cá nhân sở hữu các website, ứng dụng thương mại điện tử phải thực hiện ngay các biện pháp gồm:
- Kiểm tra, rà soát và gỡ bỏ Ngay các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe Phục linh collagen phân phối trên các website và ứng dụng thương mại điện tử (nếu có).
- Triển khai các biện pháp kỹ thuật, nhân sự kiểm duyệt nhằm ngăn chặn, loại bỏ và xử lý các sản phẩm Phục linh collagen.
Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng khi mua sắm trực tuyến, Cục Thương mại Điện tử và Kinh tế số cũng khuyến cáo:
- Người tiêu dùng chỉ nên mua hàng tại những website đã đăng ký hoặc thông báo với Bộ Công Thương. Các website phải cung cấp đầy đủ các thông tin như: Thông tin về chủ sở hữu website (Tên đơn vị bán hàng, địa chỉ, số điện thoại, mã số thuế …); Giấy xác nhận công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm, Thông tin về điều kiện giao dịch chung, các chính như đổi trả hàng và hoàn tiền, chính sách giao nhận, vẫn chuyển, thanh toán, bảo mật thông tin cá nhân người tiêu dùng.
- Nếu mua hàng qua các mạng xã hội, cần phải tìm hiểu kỹ các đánh giá của người mua trước, tìm hiểu kỹ thông tin về người bán, xem xét về vấn đề nguồn gốc rõ ràng, được cơ quan quản lý kiểm tra về an toàn thực phẩm, tuyệt đối không nên mua ở những Fanpage không có thông tin người bán và không có địa chỉ rõ ràng, hoặc khi hỏi thông tin thì cố tình giấu địa chỉ bán hàng, chỉ nhận đặt hàng qua tin nhắn (inbox), chỉ bán hàng online chứ không có cửa hàng cụ thể.
Quang Anh