Ant Group đã công bố một đợt mua lại cổ phần trị giá 78,5 tỷ USD, thấp hơn khoảng 230 tỷ USD hoặc tương đương khoảng 75% so với mức định giá mà nó đã đạt được gần ba năm trước, trước khi đợt IPO của tập đoàn này bị chính quyền Bắc Kinh thu hồi.
Tỷ phú Jack Ma, người đồng sáng lập công ty fintech Ant Group và gã khổng lồ thương mại điện tử Alibaba Group. Ảnh: Getty Images
Ant Group được đồng sáng lập bởi tỷ phú Jack Ma, cũng như gã khổng lồ thương mại điện tử Alibaba Group.
Theo tính toán của hãng tin CNN dựa trên giá cố phiếu cao nhất được ghi nhận vào cuối tháng 10 năm 2020, tổng thiệt hại về vốn hóa thị trường của Ant và Alibaba lên tới khoảng 877 tỷ USD, đây cũng là thời điểm tỷ phú Jack Ma thể hiện quan điểm chỉ trích các cơ quan quản lý tài chính và ngân hàng Trung Quốc trong một bài phát biểu mang tính bước ngoặt.
Những lời chỉ trích gay gắt của vị doanh nhân nổi tiếng này đã tạo cơn địa chấn cho việc áp đặt sâu rộng các quy định về quản lý nghiêm trọng nhất trong lịch sử doanh nghiệp Trung Quốc, ảnh hưởng đến vận may của những gã khổng lồ công nghệ khác bao gồm Tencent, Didi và Meituan.
Các biện pháp bao gồm phạt tiền đối với hành vi vi phạm về cạnh tranh và cấm cửa hàng ứng dụng với lý do lo ngại về bảo mật dữ liệu.
Gần ba năm trôi qua, chiến dịch dường như sắp kết thúc. Vào thứ Sáu, các cơ quan quản lý tài chính Trung Quốc đã phạt Ant và các công ty con của nó tổng cộng 7,1 tỷ nhân dân tệ (984 triệu USD) vì vi phạm các quy tắc liên quan đến bảo vệ người tiêu dùng và quản trị doanh nghiệp.
Hãng tin CNN dẫn nguồn tin từ các nhà phân tích của Jefferies hôm thứ Bảy, cho biết các khoản tiền phạt là một phần về quy định đối với lĩnh vực internet của Trung Quốc cuối cùng đã được gỡ bỏ.
Các nhà phân tích cho rằng nó sẽ “mở khóa” định giá của Alibaba và Tencent, đồng thời mang lại lợi ích cho các công ty công nghệ tài chính của Trung Quốc như Lufax vì “tầm nhìn tốt hơn về triển vọng của ngành”.
Theo hồ sơ trao đổi hôm thứ Bảy tuần trước từ Alibaba (công ty sở hữu 1/3 cổ phần của Ant Group), Ant đã đề xuất mua lại tới 7,6% cổ phần từ các cổ đông. Tuy nhiên, gã khổng lồ thương mại điện tử hiện vẫn đang xem xét liệu có nên tham gia mua lại hay không?
Trước những thông tin trên, cổ phiếu của lĩnh vực công nghệ Trung Quốc đã tăng điểm vào thứ Hai, với Alibaba tăng 3,2% và Tencent tăng 0,7%.
Liệu Ant Group có IPO trở lại?
Theo các nhà phân tích, các khoản tiền phạt hôm thứ Sáu đánh dấu sự kết thúc của cuộc đàn áp quy định đối với Ant Group và có thể mở đường cho công ty hồi sinh đợt IPO được mong đợi từ lâu.
Việc niêm yết theo kế hoạch đó đột ngột bị hủy bỏ vào tháng 11 năm 2022, sau khi công ty công nghệ tài chính này định giá cổ phiếu của mình hơn 310 tỷ USD, chỉ hai ngày trước khi nó bắt đầu giao dịch tại Hồng Kông và Thượng Hải.
Việc niêm yết kép, sẵn sàng huy động 34,4 tỷ USD, được thiết lập để trở thành đợt bán cổ phần lớn nhất trong lịch sử, phá vỡ kỷ lục trước đó do Saudi Aramco thiết lập. Nhưng mọi thứ đã thay đổi sau khi tỷ phú Jack Ma phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh tài chính Bund ở Thượng Hải, nơi ông chỉ trích các quy định tài chính quốc tế đã kìm hãm sự đổi mới và nói rằng cách tiếp cận của họ không phù hợp với nền kinh tế Trung Quốc.
Chính Jack Ma đã nói rằng Trung Quốc không có một hệ thống tài chính lành mạnh. Điều nó cần không phải là kiểm soát việc chấp nhận rủi ro, mà là các công ty công nghệ đổi mới có thể mang dịch vụ ngân hàng đến với người dân nghèo và các doanh nghiệp nhỏ nếu không được tiếp cận với các ngân hàng truyền thống.
“Trung Quốc không có rủi ro tài chính hệ thống, vì về cơ bản họ không có hệ thống tài chính”, Jack Ma nói.
Vị doanh nhân này cũng chỉ trích các ngân hàng do nhà nước kiểm soát của Trung Quốc vì có tâm lý “cửa hàng cầm đồ” và không hỗ trợ các công ty thiếu vốn.
Vài ngày sau bài phát biểu, các nhà quản lý đã triệu tập Jack Ma đến một cuộc họp ở Bắc Kinh. Một ngày sau, danh sách IPO của Ant Group bị hủy bỏ.
Thắt chặt giám sát đế chế của Jack Ma
Sau đó, Bắc Kinh thắt chặt giám sát đế chế kinh doanh của Jack Ma. Bản thân Jack Ma cũng rút khỏi công việc kinh doanh của mình và phần lớn biến mất khỏi tầm nhìn của công chúng.
Hành động pháp lý đó nhanh chóng phát triển thành một cuộc “siết gọng kìm” sâu rộng chạm đến mọi ngóc ngách của ngành công nghệ Trung Quốc.
Trong những năm sau đó, chiến dịch đã mở rộng ra ngoài lĩnh vực công nghệ, đánh vào các ngành từ trò chơi và giải trí đến dạy thêm, học thêm.
Đỉnh điểm vào năm 2021, chiến dịch của chính quyền Bắc Kinh đã làm xóa sạch 3 nghìn tỷ USD giá trị thị trường của các công ty Trung Quốc trên toàn cầu.
Nhưng đầu năm nay, chính quyền nước này cho biết việc kiểm soát hoạt động kinh doanh tài chính của 14 công ty công nghệ “về cơ bản đã kết thúc”, động thái này phát đi một tín hiệu rõ ràng rằng họ muốn giúp các công ty tư nhân nhằm cùng chống đỡ nền kinh tế vốn đang ốm yếu.
Nhiều tháng sau, Jack Ma bắt đầu xuất hiện trước công chúng ở Trung Quốc đại lục, thu hút sự quan tâm của dư luận, song mọi thứ về ông vẫn còn bỏ ngỏ.
Ngay cả khi chiến dịch “siết” về quản lý mờ dần, giá cổ phiếu của Alibaba vẫn giảm hơn 70% so với mức đỉnh vào tháng 10 năm 2020. Điều đó có nghĩa là tập đoàn công nghệ này đã mất hơn 645 tỷ USD vốn hóa thị trường kể từ khi chiến dịch “siết” quản lý bắt đầu.
Thái Đạt (dịch)