Bài toán khó khăn của Đạm Hà Bắc liệu đã được tháo gỡ?

Nhiều năm hoạt động liên tiếp thua lỗ, cuối năm 2021, tình hình kinh doanh của Đạm Hà Bắc đã có những chuyển biến tích cực. Mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái đã làm việc với doanh nghiệp này, nhằm tháo gỡ khó khăn cho Dự án cải tạo, mở rộng Nhà máy sản xuất đạm Hà Bắc. Với những chuyển biến về kinh doanh cùng sự vào cuộc của Chính Phủ, liệu rằng khó khăn của Đạm Hà Bắc có được tháo gỡ?

Thời gian dài thua lỗ, triển vọng lợi nhuận chưa chắc chắn?

Kết thúc năm 2021, kết quả kinh doanh của Đạm Hà Bắc đã cho thấy những chuyển biến tích cực. Cụ thể, theo báo cáo tài chính năm 2021, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp này đạt hơn 4.458 tỷ đồng. Điều này giúp tổng doanh thu thuần của doanh nghiệp đạt 4.498 tỷ đồng, tăng mạnh, hơn 1.708 tỷ đồng (tức hơn 61%) so với kết quả của năm 2020.

Doanh thu tăng mạnh cũng giúp cho lợi nhuận của công ty tăng gần 895 tỷ đồng lên mức 1.189 tỷ đồng (hơn tăng 4 lần so với lợi nhuận năm 2020). Về lợi nhuận sau thuế, từ việc kinh doanh thua lỗ trong năm 2020, Đạm Hà Bắc đã có lãi hơn 6, 25 tỷ đồng.

Những con số tích cực này phần nào đến từ việc Đạm Hà Bắc hưởng lợi do xu hướng tăng giá urea trong nước và quốc tế. Do đó giúp Đạm Hà Bắc có thể duy trì kết quả kinh doanh khả quan, hướng tới việc hoàn thành kế hoạch kinh doanh đề ra là chỉ lỗ 1 tỷ đồng năm nay. Tuy vậy, với nhiều vấn đề còn tồn tại trong bức tranh tài chính, triển vọng duy trì lợi nhuận dương trong dài hạn của Đạm Hà Bắc bị đánh giá là khá bấp bênh nếu điều kiện kinh doanh trở nên khó khăn hơn.

Nói bấp bênh không phải ngẫu nhiên, bởi chỉ ít tháng trước đó, báo cáo tài chính bán niên của Đạm Hà Bắc đã nói lên điều này. Theo đó, b áo cáo soát xét bán niên 2021 của Đạm Hà Bắc cho thấy, trong 6 tháng đầu năm nay, Công ty đạt doanh thu 1.867 tỷ đồng, tăng 26% so với cùng kỳ, song lợi nhuận sau thuế lại là con số âm 409 tỷ đồng. Lỗ lũy kế của Công ty đã tăng lên 5.161 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu âm 2.392 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tại ngày 30/6/2021, Đạm Hà Bắc có khoản nợ phải trả lên đến 10.311 tỷ đồng, trong đó 60% là nợ ngắn hạn.

Công ty TNHH Kiểm toán và Dịch vụ Tin học TP.HCM, đơn vị thực hiện soát xét, nhấn mạnh, “tại thời điểm 30/6/2021, báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ của Đạm Hà Bắc phản ánh tổng số nợ ngắn hạn lớn hơn tài sản ngắn hạn là hơn 5.601 tỷ đồng, lỗ luỹ kế 5.161 tỷ đồng lớn hơn vốn góp của chủ sở hữu 2.392 tỷ đồng. Các nội dung này cho thấy các yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể dẫn đến nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của Công ty”.

Khó khăn của Đạm Hà Bắc liệu đã được tháo gỡ?

Mới đây, đại diện Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái đã làm việc tại Đạm Hà Bắc, nghe các phương án tháo gỡ khó khăn cho Dự án cải tạo, mở rộng Nhà máy sản xuất đạm Hà Bắc - một trong 12 dự án chậm tiến độ, kém hiệu quả của ngành Công Thương, phải xử lý theo Quyết định số 1468/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Thông tin về tình hình sản xuất, kinh doanh của Đạm Hà Bắc đầu năm 2022, đại diện doanh nghiệp này cho biết,doanh nghiệp tiếp tục có những tín hiệu tốt, giá phân bón tăng, sản phẩm làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó. Nhà máy phấn đấu sản xuất cung cấp cho thị trường khoảng 410 nghìn tấn Ure. Dự kiến sản xuất năm nay Đạm Hà Bắc sẽ tiếp tục có lãi…

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả sản xuất kinh doanh đang có dấu hiệu khởi sắc, thì khoản lỗ lũy kế trong 5 năm qua của Đạm Hà Bắc vẫn còn rất lớn. Nguyên nhân cơ bản là do giá nguyên vật liệu đầu vào tăng và chi phí tài chính rất lớn. Đạm Hà Bắc đang vay của các ngân hàng với lãi suất cao và phải chịu lãi phạt (do không trả đúng hạn), dẫn đến lãi chồng lãi.

Đại diện Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem)nhận định: “Nếu không tái cơ cấu tài chính thì Đạm Hà Bắc khó có thể phát triển ổn định, bền vững”.

Theo đó, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam xây dựng 4 phương án xử lý vấn đề của Đạm Hà Bắc là: Chuyển vốn vay thành vốn góp; cơ cấu lại tài chính; bán vốn nhà nước tại doanh nghiệp; cho phá sản doanh nghiệp.

Trên cơ sở đánh giá ưu, nhược điểm của từng phương án, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đề xuất lựa chọn phương án tái cơ cấu lại các khoản nợ ngân hàng của Đạm Hà Bắc, với những giải pháp như: Khoanh nợ, giãn nợ, dừng tính phạt trên số tiền gốc, tiền lại chậm trả… Tập đoàn Hóa chất Việt Nam khẳng định, nếu được cấp có thẩm quyền phê duyệt cơ chế đặc thù thì Đạm Hà Bắc cơ sẽ sớm ra khỏi khó khăn và phát triển ổn định.

Trong khi đó, đại diện Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp cho biết, thời gian qua Ủy ban đã cùng với Tập đoàn và nhà máy đã bàn thảo, xây dựng các phương án tái cơ cấu. Sau khi tính toán kỹ lưỡng các mặt, Ủy ban và doanh nghiệp đã lựa chọn đề xuất lựa chọn phương án tái có cấu tái chính. Đồng thời, mong muốn các cơ quan liên quan và cấp có thẩm quyền sớm quyết định để tháo gỡ khó khăn cho Đạm Hà Bắc.

Trước đó, trong báo cáo gửi Thủ tướng chính phủ nhân cuộc họp “Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp nhà nước” diễn ra ngày 24/3, để tháo gỡ khó khăn, Vinachem đề xuất 2 giải pháp tái cơ cấu tài chính, tháo gỡ khó khăn giúp đơn vị hồi phục với mục tiêu là giảm thiểu chi phí tài chính, tiếp tục duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh và thực hiện thoái vốn vào thời điểm thích hợp, giảm thiệt hại vốn nhà nước.

Giải pháp 1 là Bổ sung vốn điều lệ cho Công ty thông qua việc chuyển vốn vay của VDB thành vốn góp vào Công ty. Giải pháp 2 là tái cơ cấu nợ vay đầu tư của VDB và các ngân hàng thương mại.

Trong đó, Vinachem đánh giá giải pháp 2 là tối ưu trong thời điểm hiện nay, bảo đảm quyền lợi và giảm thiểu thiệt hại cho tất cả các bên, góp phần bảo đảm bình ổn, điều tiết thị trường phân bón và an ninh lương thực quốc gia.

Cụ thể, Vinachem đề xuất khoanh nợ 3 năm (từ 2022-2024) cho toàn bộ số tiền dư nợ gốc đến thời điểm 31/12/2021; Điều chỉnh lãi suất cho vay tất cả các khoản vay của dự án (trên 8,55%) về mức lãi suất 8,55% một năm từ năm 2022; Kéo dài thời hạn vay của dự án lên thành 30 năm; Xóa toàn bộ lãi phạt chậm trả chưa trả tính trên nợ gốc quá hạn và lãi chậm trả trên nợ lãi đến thời điểm 31/12/2021; Dừng tính lãi phạt trên nợ lãi chậm trả.

Hồng Quang