Quý III/2025 đánh dấu giai đoạn phục hồi rõ nét hơn của ngành tiêu dùng – bán lẻ, khi tổng mức bán lẻ tiếp tục tăng trưởng hai chữ số và các doanh nghiệp lớn ghi nhận lợi nhuận cải thiện mạnh mẽ. Trong đó, mảng bán lẻ hiện đại trở thành tâm điểm, với chiến lược mở rộng hệ thống cửa hàng quyết liệt, còn các doanh nghiệp tiêu dùng thiết yếu như sữa, thịt hay trang sức duy trì đà tăng trưởng chậm như
Tiêu dùng thiết yếu duy trì đà phục hồi thấp
Thị trường tiêu dùng trong nước bước sang quý III/2025 với những tín hiệu phục hồi tích cực hơn, dù chưa thực sự bứt phá. Lũy kế tháng 7 và 8/2025, tổng mức tiêu dùng và bán lẻ tăng trưởng 10,4% so với cùng kỳ, trong đó riêng tổng mức bán lẻ hàng hóa tăng 9,9%. Đây là mức cải thiện nhẹ so với giai đoạn nửa đầu năm, phản ánh xu hướng chi tiêu dần hồi phục, dù vẫn chưa đạt mục tiêu 12% mà Chính phủ đề ra cho cả năm.
Nhìn chung, tăng trưởng vẫn đang ở mức khoảng 10% và chưa có sự bứt phá để ghi nhận phục hồi rõ rệt ở nhu cầu tiêu dùng của người dân. Điều này cho thấy tâm lý tiêu dùng của người dân vẫn còn thận trọng, trong bối cảnh kinh tế vĩ mô đang dần ổn định nhưng áp lực chi phí sinh hoạt chưa hạ nhiệt hoàn toàn.
Trong bức tranh chung, sự phân hóa giữa các nhóm ngành hàng thể hiện khá rõ. Với các sản phẩm thiết yếu, tốc độ phục hồi vẫn chậm. Cụ thể, tại thị trường sữa, mặc dù sản lượng sản xuất sữa tươi và sữa bột ghi nhận tăng nhẹ, nhưng mức tiêu thụ nội địa vẫn sụt giảm 6% và 4% so với cùng kỳ. Một nguyên nhân quan trọng đến từ áp lực cạnh tranh của hàng nhập khẩu, khi 8 tháng đầu năm 2025, lượng sữa và các sản phẩm từ sữa nhập khẩu tăng tới 32%.
Trong khi đó, ở thị trường thịt heo, cung – cầu cũng có sự chênh lệch đáng kể. Nguồn cung tăng cao trong ngắn hạn, đặc biệt đến từ lợn chạy dịch do dịch bệnh bùng phát mạnh mẽ khi mùa mưa đến. Chiều ngược lại, cầu tiêu thụ còn chậm, do giá lợn hơi quý III/2025 ước tính giảm 5% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, sản lượng tiêu thụ duy trì đà tăng 1 chữ số do năm 2025, các doanh nghiệp đều tăng đàn nái kéo theo áp lực lên doanh thu của các doanh nghiệp chăn nuôi. Cùng với việc chi phí đầu vào – đặc biệt là thức ăn chăn nuôi – tiếp tục ở mức thấp, lợi nhuận ròng của nhóm doanh nghiệp chăn nuôi vẫn được dự báo tăng trưởng tích cực, trung bình khoảng 24% so với cùng kỳ.
'Ông lớn' Dabaco (DBC) được dự báo lợi nhuận ròng quý III/2025 đạt 313 tỷ đồng, đi ngang so với cùng kỳ nhưng giảm mạnh so với quý trước. Sự ổn định này đến từ việc nguồn cung cải thiện nhờ trang trại mới tại Thanh Hóa đi vào hoạt động, giúp công ty duy trì sản lượng và giảm bớt rủi ro từ biến động giá heo hơi. Với bối cảnh nguồn cung toàn ngành tăng nhanh, việc giữ được lợi nhuận ổn định đã là một điểm sáng cho DBC.
Lợi thế về mô hình giúp cho bán lẻ thiết yếu hiện đại tiếp đà mở rộng quy mô trong quý III/2025.
Với thị trường bán lẻ, nhờ nắm bắt thời điểm phục hồi và sự thay đổi xu hướng mua sắm của người tiêu dùng, ngành bán lẻ hiện đại tiếp tục mở rộng tuy nhiên tốc độ sẽ giảm sau thời gian tăng tốc mạnh mẽ trong nửa đầu năm, đặc biệt đẩy mạnh vào khu vực miền Trung - nơi có mật độ thâm nhập mô hình hiện đại còn thấp. Việc mở rộng này khá tích cực trong quý II/2025 khi lợi nhuận ròng các doanh nghiệp tăng mạnh so với cùng kỳ cho thấy chi phí khu vực mới được tối ưu.
Về ngành bán lẻ dược phẩm, thời gian qua, Long Châu và An Khang là hai nhà thuốc đầu tiên được tích hợp trên ứng dụng VNIED nhằm hỗ trợ người tiêu dùng có thể dễ dàng mua thuốc tiện lợi và nhanh chóng, cho thấy sự uy tín về nguồn gốc hàng hóa của MWG và FRT. Quý III/2025 tiếp tục là bức tranh phân hóa, trong khi Long Châu duy trì được đà mở mới nhà thuốc (tăng 23%) thì các nhà thuốc An Khang, Pharmacity duy trì cửa hàng, tìm kiếm mô hình kinh doanh phù hợp để có lợi nhuận ròng.
Minh chứng rõ rệt nhất cho đà mở rộng này là kết quả kinh doanh ấn tượng của các doanh nghiệp niêm yết. Thế Giới Di Động (MWG) dự kiến ghi nhận lợi nhuận ròng quý III/2025 đạt 1.400 tỷ đồng, tăng tới 75% so với cùng kỳ. Trong đó, chuỗi Thế Giới Di Động và Điện Máy Xanh cải thiện doanh thu trên mỗi cửa hàng khoảng 15%, nhờ cơ cấu lại danh mục sản phẩm, đồng thời kiểm soát chi phí bán hàng và quản lý hiệu quả. Chuỗi Bách Hóa Xanh tiếp tục mở mới hơn 500 cửa hàng, nâng tổng số lên 23% so với cùng kỳ, dù doanh thu trên cửa hàng mới còn thấp hơn so với trung bình. Sự tăng trưởng mạnh mẽ về quy mô giúp MWG giữ vững vị thế đầu ngành bán lẻ đa kênh.
FPT Retail (FRT) cũng nổi bật không kém khi lợi nhuận ròng ước đạt 230 tỷ đồng, tăng 63% so với cùng kỳ. Động lực chủ yếu đến từ chuỗi nhà thuốc Long Châu – vốn đang tăng tốc mở rộng với doanh thu bình quân mỗi cửa hàng duy trì ổn định ở mức 1,3 tỷ đồng/tháng. Cùng với đó, FPT Shop bắt đầu phục hồi doanh thu sau giai đoạn trầm lắng, góp phần hỗ trợ tăng trưởng lợi nhuận chung.
Ngoài hai doanh nghiệp trên, Digiworld (DGW) duy trì mức tăng trưởng lợi nhuận ròng 22% nhờ mở rộng mảng hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) và gia dụng, còn Masan Group (MSN) cũng dự kiến tăng trưởng 27% lợi nhuận nhờ mảng bán lẻ WinCommerce tiếp tục tăng tốc mở rộng hệ thống cửa hàng. Điều này cho thấy không chỉ các “ông lớn” mà cả những doanh nghiệp phân phối và bán lẻ quy mô trung bình cũng đang tận dụng cơ hội thị trường để tăng trưởng.
Với thị trường trang sức, do ảnh hưởng của cầu tiêu thụ các sản phẩm trang sức nên chưa có cơ hội mở rộng quy mô, thời điểm thích hợp mở rộng thăm dò có thể bắt đầu từ quý IV/2025, do vậy quý III/2025 quy mô cửa hàng khả năng sẽ duy trì sv quý trước. Biên lợi nhuận gộp cải thiện khoảng 4% so với cùng kỳ nhờ vào sự gia tăng mạnh mẽ của tỷ trọng danh thu trang sức bán lẻ. Kết hợp với việc duy trì tiết giảm chi phí, lợi nhuận ròng doanh nghiệp trang sức ước tăng 12%.
Theo đó, Phú Nhuận Jewelry (PNJ) dự kiến ghi nhận lợi nhuận ròng 240 tỷ đồng trong quý III/2025, tăng 12% so với cùng kỳ. Dù quy mô mở rộng cửa hàng tạm thời chững lại, biên lợi nhuận gộp cải thiện tới 4% nhờ cơ cấu doanh thu chuyển dịch sang trang sức bán lẻ – vốn có biên lợi nhuận cao hơn. Điều này giúp PNJ duy trì tăng trưởng lợi nhuận ổn định, đồng thời tạo nền tảng để sẵn sàng mở rộng trở lại trong quý IV/2025.
Ở nhóm sữa, Vinamilk dự kiến đạt lợi nhuận ròng 2.600 tỷ đồng, tăng 8% so với cùng kỳ. Động lực đến từ việc công ty đẩy mạnh phân phối nội địa sau khi củng cố hệ thống bán hàng trong nửa đầu năm, giúp doanh thu nội địa tăng khoảng 5%. Dù giá sữa bột nguyên liệu nhập khẩu tăng 15%, tác động tiêu cực đến biên lợi nhuận gộp, Vinamilk vẫn có thể bù đắp nhờ kiểm soát chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp.
Nhìn rộng hơn, thị trường tiêu dùng thiết yếu vẫn đối mặt nhiều thách thức, đặc biệt là sự cạnh tranh gay gắt từ hàng ngoại nhập và áp lực chi phí đầu vào. Tuy nhiên, điểm chung của các doanh nghiệp đầu ngành là khả năng linh hoạt trong chiến lược kinh doanh: Vinamilk tập trung vào thị trường nội địa, PNJ tối ưu cơ cấu doanh thu, còn Dabaco gia tăng năng lực sản xuất để ổn định nguồn cung. Đây sẽ là những yếu tố then chốt quyết định kết quả kinh doanh của nhóm doanh nghiệp này trong những quý tới.
Trung Anh