Sau khi công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá thành công một đường dây sản xuất và buôn bán thuốc giả với quy mô lớn, Cục Quản lý Dược – Bộ Y tế đã nhanh chóng đưa ra các khuyến cáo và hướng dẫn cụ thể nhằm giúp người dân nâng cao nhận thức, nhận diện đúng thuốc giả và phòng tránh nguy cơ mua, sử dụng phải các sản phẩm dược phẩm không đảm bảo chất lượng.
Trong thời gian gần đây, tình trạng thuốc giả, đặc biệt là các loại thuốc điều trị bệnh và thực phẩm bảo vệ sức khỏe không rõ nguồn gốc, đang trở thành mối đe dọa ngày càng nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng.
Nhiều vụ việc buôn bán và sản xuất thuốc giả với quy mô lớn đã bị phát hiện, cho thấy mức độ tinh vi, liều lĩnh của các đối tượng vi phạm. Đơn cử như tại Thanh Hóa, lực lượng chức năng đã triệt phá một đường dây chuyên sản xuất, tiêu thụ hàng chục loại thuốc và thực phẩm chức năng giả, không rõ nguồn gốc, được tuồn ra thị trường.
Việc sử dụng thuốc giả tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe người tiêu dùng. Không chỉ không mang lại hiệu quả điều trị, thuốc giả còn có thể khiến bệnh tình trở nên nghiêm trọng hơn, gây ra các phản ứng phụ nguy hiểm.
Đặc biệt, một số loại thuốc giả còn chứa các chất độc hại, có khả năng gây tổn thương nghiêm trọng đến cơ thể và thậm chí dẫn đến tử vong nếu sử dụng lâu dài.
Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến người bệnh, thuốc giả còn gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của ngành dược, làm suy giảm niềm tin của người dân vào hệ thống y tế và tác động tiêu cực đến nền kinh tế.
Các loại thuốc giả vừa bị thu giữ. Ảnh: Công an tỉnh Thanh Hóa.
Để giúp người dân chủ động phòng tránh thuốc giả, Cục Quản lý Dược đã triển khai hệ thống dịch vụ công trực tuyến, cho phép tra cứu thông tin thuốc một cách dễ dàng:
Bước 1: Truy cập hệ thống dịch vụ công của Cục Quản lý Dược tại địa chỉ dav.gov.vn.
Bước 2: Nhập thông tin tra cứu như tên thuốc, số đăng ký, hoặc tên cơ sở sản xuất.
Bước 3: Đối chiếu kết quả hiện ra để kiểm tra các thông tin quan trọng như tên thuốc, số đăng ký, dạng bào chế, hàm lượng, nơi sản xuất và mẫu nhãn thuốc đã được phê duyệt.
Ngoài việc sử dụng công cụ tra cứu, người dân cũng cần tuân thủ các khuyến cáo của Cục Quản lý Dược để tránh trở thành nạn nhân của thuốc giả:
Mua thuốc tại các nhà thuốc/quầy thuốc được cấp phép, có địa chỉ rõ ràng và uy tín. Tránh mua thuốc từ các nguồn không chính thống như chợ, hàng rong, mạng xã hội hay các buổi livestream.
Kiểm tra kỹ bao bì thuốc – đảm bảo không bị rách, tẩy xóa, mờ nét hoặc có dấu hiệu bị chỉnh sửa.
Đối chiếu thông tin quan trọng như tên thuốc, số lô, hạn dùng, số đăng ký và tên nhà sản xuất.
Quan sát viên thuốc, vỏ hộp để phát hiện những điểm bất thường về màu sắc, kích thước, logo hoặc ký hiệu.
Sử dụng ứng dụng quét mã vạch hoặc mã QR (nếu có) để xác minh thông tin sản phẩm.
Luôn yêu cầu hóa đơn khi mua thuốc để có căn cứ pháp lý trong trường hợp cần khiếu nại.
Cảnh giác với các loại thuốc có giá rẻ bất thường – đây thường là dấu hiệu của thuốc giả.
Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ, đặc biệt với thuốc kê đơn. Chỉ mua thuốc theo đúng đơn đã được chỉ định.
Từ ngày 1/7/2025, theo quy định mới trong Luật Dược sửa đổi, chỉ một số loại thuốc không kê đơn mới được phép bán trực tuyến. Người dân chỉ nên mua thuốc qua các trang web được cấp phép, tuyệt đối không mua qua mạng xã hội hoặc từ các cá nhân không rõ danh tính. Đồng thời, cần cảnh giác với các quảng cáo “thần dược”, thuốc "gia truyền", hoặc thuốc được truyền miệng mà không có kiểm chứng khoa học.
Khi phát hiện thuốc có dấu hiệu nghi ngờ là giả, người dân cần ngay lập tức ngừng sử dụng, thông báo cho cơ quan chức năng như Sở Y tế, Cục Quản lý Dược hoặc công an địa phương, và đến cơ sở y tế để được tư vấn.
Trước tình trạng thuốc giả ngày càng diễn biến phức tạp, Bộ Y tế đã tăng cường phối hợp với các đơn vị chức năng như Bộ Công an, Bộ Công thương và Tổng cục Hải quan nhằm kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đồng thời, hệ thống dữ liệu về ngành dược cũng đang được hoàn thiện, tạo điều kiện để người dân dễ dàng tra cứu, xác minh thông tin về các loại thuốc đang lưu hành.
Đặc biệt, Bộ Y tế đang xây dựng một nghị định mới nhằm siết chặt hoạt động kinh doanh thuốc trực tuyến, đảm bảo an toàn cho người sử dụng và góp phần ngăn chặn hiệu quả sự lây lan của thuốc giả trên thị trường.
Thanh Cao