Các tin tức tích cực đến từ bức tranh lợi nhuận của quý 1 năm 2024 đã được chiết khấu vào giá, trong khi triển vọng cho quý 2 năm 2024 nhìn chung có phần ảm đạm hơn. Điều này có khả năng sẽ gây áp lực lên lợi nhuận của ngành ngân hàng trong quý 2, từ đó hạn chế sự tăng trưởng lợi nhuận tổng thể của VN-Index.
Thị trường hạ nhiệt sau đà bứt phá
Trong báo cáo chiến lược giữa năm 2024 mới công bố, Chứng khoán Mirae Asset (Việt Nam) cho rằng sau ba tuần giảm liên tiếp trong tháng 6, VN-Index vẫn chưa sẵn sàng vượt qua ngưỡng tâm lý 1.300 điểm. Thay vào đó, hoạt động giao dịch ngày càng trở nên tập trung vào từng ngành cụ thể khi thị trường đã chiết khấu tất cả tin tức tích cực từ quý trước, trong khi thiếu đi các yếu tố mới để thúc đẩy đà tăng.
VN-Index gặp áp lực chốt lời mạnh mẽ tại vùng 1.300 điểm
Dù thị trường đã ghi nhận áp lực chốt lời đáng kể trong tháng 6, Mirae Asset tin rằng lực cầu đang dần chiếm ưu thế khi giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân mỗi phiên tăng 5% so với tháng trước, đạt 19,79 nghìn tỷ đồng, trong khi tổng khối lượng giao dịch trong tháng giảm 8,7% so với tháng trước. Điều này phản ánh phần lớn lực bán đều đã được hấp thụ tương đối tốt.
Nhóm nhà đầu tư tổ chức trong nước đã quay trở lại mua ròng với 1,01 nghìn tỷ đồng trong tháng 6, phần nào đảo ngược vị thế bán ròng lũy kế từ đầu năm đến nay là 3,91 nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, nhóm này đã mua ròng trong tuần thứ 2 và tuần thứ 4 của tháng 6 giữa lúc VN-Index ghi nhận đà giảm ba tuần liên tiếp. Bên cạnh đó, dòng vốn chủ chốt trong việc kiềm chế đà giảm tiếp tục đến từ lực cầu được duy trì mạnh mẽ của nhóm nhà đầu tư cá nhân trong nước khi nhóm này đã mua ròng 15,58 nghìn tỷ đồng trong tháng trước, lũy kế mua ròng 55,95 nghìn tỷ đồng từ đầu năm đến nay.
Điều này tiếp tục trái ngược với việc khối ngoại duy trì chuỗi bán ròng, bán ra 16,59 nghìn tỷ đồng trong tháng 6 và lũy kế 52,04 nghìn tỷ đồng từ đầu năm đến nay, kéo dài xu hướng bán ròng lên 15 tháng liên tiếp, ngoại trừ một tháng có lượng mua ròng nhỏ 185 tỷ đồng vào tháng 1/2024.
Ở một khía cạnh khác, các quỹ ETF rút ròng qua tháng thứ tám liên tiếp, với tổng lượng rút ròng là -105,1 triệu USD trong tháng 5, nâng mức rút ròng kể từ đầu năm lên -569,4 triệu USD tính đến ngày 28/06. Phần lớn lượng rút ròng này được ghi nhận từ Fubon FTSE (-44,9 triệu USD), DCVFMVN Diamond (-42,2 triệu USD), Xtrackers FTSE Vietnam (-7,2 triệu USD), VanEck Vietnam (-5,2 triệu USD) và SSIAM VNFinLead (-4,6 triệu USD); hoàn toàn áp đảo so với lượng mua vào đến từ Kim Growth VN30 (+5,1 triệu USD) – đáng chú ý, quỹ ETF nãy đã liên tục mua vào ba tháng liên tiếp.
Thị trường có dư địa tăng nhưng cần câu chuyện mới để hiện thực hóa
VN-Index hiện đang giao dịch dưới tỷ lệ P/E trung bình 10 năm, tạo thêm dư địa cho đà tăng ở nửa cuối năm 2024. Tuy nhiên, thị trường sẽ cần có những câu chuyện mới để hiện thực hóa vùng giá mục tiêu này. Dù vậy, VN-Index vẫn có khả năng duy trì xu hướng tăng, nhắm đến phạm vi 1,320 – 1,340 điểm, tương ứng với tỷ lệ P/E trung bình 10 năm; dù động lực thúc đẩy tăng trưởng dự kiến sẽ kém mạnh mẽ hơn, với hành động giá có khả năng sẽ dao động trong biên độ lớn, dẫn đến một chu kỳ đi ngang và tích lũy.
Xu hướng này được dự đoán sẽ kéo dài đến giữa tháng 7, khi thị trường bước vào giai đoạn vùng trống thông tin và tâm lý giao dịch chung sẽ có phần thận trọng trước mùa báo cáo kết quả kinh doanh quý 2.
Việc thị trường thiếu đi những nhịp tăng điểm mạnh mẽ phần lớn có thể chịu ảnh hưởng đến từ diễn biến giao dịch suy yếu của các cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc nhóm Ngân hàng và Bất động sản. Dù các nhóm ngành khác có thể ghi nhận triển vọng tích cực hơn, song tác động tổng thể của những nhóm này vẫn còn hạn chế so với tỷ trọng vốn hóa thị trường lên đến 51% của Ngân hàng và Bất động sản.
Tăng trưởng lợi nhuận quý 1 năm 2024 của VN-Index phần lớn được thúc đẩy bởi ngành Ngân hàng khi đóng góp hơn 56% tổng lợi nhuận. Các tín hiệu tích cực cũng được ghi nhận ở một số nhóm ngành khác như Vật liệu (đặc biệt là Thép với HPG), Vận tải (HVN) và Bán lẻ (MWG), tất cả đều cho thấy sự cải thiện trong tăng trưởng lợi nhuận đáng kể so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, diễn biến này khó có thể tiếp tục trong quý 2 năm 2024 do tăng trưởng tín dụng chậm hơn dự kiến trong 6 tháng đầu năm 2024; tỷ lệ nợ xấu cao hơn dự kiến mặc dù Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã phê duyệt gia hạn Thông tư 02 về cơ cấu lại nợ vào nửa cuối năm 2024 để giảm áp lực trích lập dự phòng.
Ngành Ngân hàng, mặc dù ghi nhận tăng trưởng tín dụng tăng tốc trong nửa đầu tháng 6 lên 3,79% từ cuối năm 2023 (cải thiện từ mức 2,41% vào cuối tháng 5), nhưng Mirae Asset cho rằng diễn biến này sẽ khó được phản ánh trong lợi nhuận quý 2. Do đó, tăng trưởng lợi nhuận của ngành Ngân hàng trong quý 2 dự kiến sẽ gặp nhiều thách thức, có thể ảnh hưởng đến EPS toàn thị trường và gây sức ép lên đà tăng điểm chung của thị trường.
Mặt khác, triển vọng đối với ngành Bất động sản vẫn chưa thực sự khởi sắc trong khi chờ đợi thông tin rõ ràng hơn về việc áp dụng sớm ba luật quan trọng: Luật Đất đai 2024, Luật Nhà ở 2023 và Luật Kinh doanh Bất động sản 2023. Do đó, bức tranh lợi nhuận quý 2 đặt ra một trở ngại đáng kể cho VN-Index trong hai tháng tới.
Các yếu tố cần theo dõi trong nửa cuối năm 2024
Lãi suất cho vay hiện tại không phải là rào cản chính đối với tăng trưởng tín dụng trong nửa đầu năm 2024. Thay vào đó, vấn đề khó khăn hơn là nhu cầu tín dụng, khi các ngân hàng đối mặt với tình trạng tiến thoái lưỡng nan. Người tiêu dùng và doanh nghiệp cảm thấy nền kinh tế không đủ mạnh để đảm bảo các khoản vay mới dành cho tiêu dùng và đầu tư. Trong khi đó, các ngân hàng thương mại chịu áp lực từ nợ xấu gia tăng, khiến việc nới lỏng điều kiện cho vay trở nên khó khăn.
Tuy nhiên, Mirae Asset dự kiến tăng trưởng tín dụng sẽ tăng tốc trong nửa cuối năm 2024 và điều này sẽ được thúc đẩy bởi dấu hiệu phục hồi trong ngành sản xuất, thể hiện qua việc tăng nhập khẩu nguyên liệu đầu vào từ tháng 5 và chính sách tiền tệ và tín dụng tiếp tục nới lỏng của Việt Nam để hỗ trợ phục hồi kinh tế.
Ngoài ra, một số tín hiệu tích cực đến từ việc các ngân hàng thương mại tích cực huy động vốn qua trái phiếu doanh nghiệp trong nửa đầu năm 2024 (với tổng vốn huy động qua trái phiếu của các ngân hàng đạt trên 100 nghìn tỷ đồng trong tổng số 140 nghìn tỷ đồng của toàn thị trường). Trong khi đó, các ngân hàng thương mại quy mô vừa và nhỏ đã tăng lãi suất huy động từ đầu tháng 5, phản ánh triển vọng tích cực hơn cho nửa cuối năm 2024. Mặc dù các ngân hàng Big4 chưa tăng đáng kể lãi suất huy động, tác động của việc tăng lãi suất OMO và RRP của NHNN đang dần ảnh hưởng đến bối cảnh lãi suất của Việt Nam.
Việc huy động vốn ngắn hạn qua chứng chỉ tiền gửi hoặc vốn dài hạn qua trái phiếu sẽ cung cấp bộ đệm phù hợp để tăng vốn cần thiết cho các hoạt động cho vay sắp tới và giảm tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn - tỷ lệ SFL (tỷ lệ toàn hệ thống vẫn trên 40% vào tháng 4 năm 2024 so với mức trần 30% có hiệu lực từ ngày 1/10/2023 đối với tỷ lệ SFL; tuy nhiên, tỷ lệ SFL tại các ngân hàng lớn ngoài Big4 đã giảm dưới 30%, như TCB ghi nhận 25% trong quý 1/2024 so với 33,5% trong quý 1/2023) cũng như chuẩn bị cho việc thực hiện các tiêu chuẩn Basel III để nâng cao khả năng quản lý vốn và rủi ro.
Là động lực chính của tăng trưởng GDP trong năm 2024, Mirae Asset kỳ vọng xuất khẩu sẽ lấy lại đà tăng trong những tháng tới, được thúc đẩy bởi việc tăng nhập khẩu nguyên liệu đầu vào từ tháng 5 (với tốc độ tăng trưởng 17,3% so với cùng kỳ năm ngoái trong nửa đầu năm 2024), điều này có khả năng thúc đẩy xuất khẩu trong những tháng tiếp theo.
Mặc dù khởi đầu chậm trong nửa đầu năm, với đầu tư từ ngân sách nhà nước chỉ đạt 27,51% kế hoạch tổng thể và 29,39% kế hoạch phân bổ của Thủ tướng Chính phủ cho năm 2024, Mirae Asset dự đoán tiến độ giải ngân đầu tư công sẽ tăng tốc đáng kể trong những tháng tới.
Trung Anh