Các nhà bán lẻ phải làm gì trước áp lực gia tăng về tính bền vững?

Không chỉ là các vấn đề về khí hậu đơn thuần, ngành bán lẻ cũng đang phải vật lộn với khủng hoảng khí hậu, với những áp lực ngày càng gia tăng trước các thách thức về “tính bền vững” trong một thế giới đang có nhiều thay đổi.

Khi Trend tiêu dùng bền vững gia tăng

Có một thực tế rất đáng lo ngại, rằng cứ một phút trôi qua chúng ta tiêu thụ khoảng 1 triệu chai nhựa và 5000 tỷ túi nilon. Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc, mỗi năm trên thế giới thải ra khoảng 300 triệu tấn rác thải nhựa, trong số đó có khoảng 13 triệu tấn bị đổ ra biển. Một con số khiến ta phải “hoảng hốt”.

Việt Nam cũng đang đối mặt với nhiều nguy cơ từ rác thải nhựa, với con số "khổng lồ" 1,8 triệu tấn chất thải nhựa được tạo ra ở Việt Nam mỗi năm và lượng nhựa tiêu thụ này còn tăng… Cùng với nhựa, hàng loạt các vấn đề liên quan đến rác thải tiêu dùng như thiết bị điện tử... ngày một gia tăng và đang tạo “gánh nặng” cho môi trường, thậm chí là thảm họa đối với đời sống.

Ý thức được những vấn đề xã hội rộng lớn ấy, người tiêu dùng và cộng đồng đang có những thay đổi tích cực. Tiêu dùng bền vững đang lan rộng và trở thành xu hướng chủ đạo, một động thái khiến các nhà bán lẻ cần có những thái độ nghiêm túc hơn trong việc thúc đẩy kinh doanh, phân phối theo hướng bền vững hơn.

Theo khảo sát về xu hướng tiêu dùng xanh từ góc nhìn của người tiêu dùng Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh của Intage Việt Nam, có tới 95% người tiêu dùng đã có ý thức về bảo vệ môi trường. Họ nhận thức được sự cần thiết của các hoạt động bảo vệ môi trường và tư duy rằng mỗi người đều có trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường sống xung quanh. Thay đổi hành vi, thói quen hàng ngày để có các tác động tích cực và bảo vệ môi trường.

Nhận thức này được chuyển thành hành động, khi có tới 59% người tiêu dùng lựa chọn ăn rau xanh, ngũ cốc thường xuyên hơn; 44% tái sử dụng quần áo cũ thay vì mua mới không cần thiết; 61% tắt các thiết bị điện trong nhà khi không sử dụng; 39% hạn chế dùng thực phẩm đóng gói, công nghiệp; 73% sử dụng thực phẩm được sản xuất hữu cơ và thuần tự nhiên; 44% hạn chế sử dụng túi nhựa, thay thế bằng túi canvas…

Sức khỏe, an toàn của bản thân và gia đình là yếu tố quan trọng nhất với người tiêu dùng khi lựa chọn sản phẩm. Do đó, người tiêu dùng có xu hướng chọn các sản phẩm hữu cơ và tự nhiên để tránh tiếp xúc với hóa chất và độc tố. Nữ giới thể hiện mối quan tâm và nhận thức rõ nét hơn về tiêu dùng xanh. Đặc biệt, gần 90% người tiêu dùng ủng hộ những công ty kinh doanh đạo đức và có trách nhiệm xã hội. 43% người tiêu dùng có ấn tượng tốt về nhãn hàng, doanh nghiệp thân thiện với môi trường.

Thế giới vốn đã có nhiều hành động cụ thể và quyết liệt hơn trước vấn đề này, đặc biệt là ý thức của người tiêu dùng. Tại Việt Nam, xu hướng này cũng đã manh nha và đang có những bước tiến đáng kể trước áp lực về môi trường cũng như đời sống con người. Và điều này cũng đòi hỏi các nhà kinh doanh, đặc biệt là với doanh nghiệp bán lẻ cũng cần có những giải pháp cấp bách hơn để đáp ứng nhu cầu này.

Các nhà bán lẻ phải làm gì?

Trên thực tế, các nhà bán lẻ đang phải đối mặt với nhu cầu cấp thiết phải áp dụng các biện pháp thực hành bền vững, điều hướng nhận thức của người tiêu dùng và hệ thống ghi nhãn sáng tạo.

Theo nhà phân tích lối sống tiêu dùng cấp cao tại Mintel, bà Huiqi Ong, cho rằng: “Sự cấp bách đối với các nhà bán lẻ trong việc tích hợp các hoạt động bền vững vào hoạt động của họ chưa bao giờ quan trọng hơn khi ngành bán lẻ hiện không chỉ đối mặt với các vấn đề khí hậu đơn thuần, mà họ đang phải vật lộn thực sự với khủng hoảng khí hậu”.

Bà Ong, cho biết: “Tính bền vững sẽ là một vấn đề cấp bách cần được giải quyết ngay bây giờ”. Bởi theo bà, một trong những thách thức quan trọng nằm ở sự hiểu biết đa dạng về tính bền vững trên các thị trường khác nhau. Sự đa dạng trong nhận thức này, đặc biệt đáng chú ý ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Đông Nam Á đòi hỏi một cách tiếp cận phù hợp để đạt được tính bền vững cho từng nhóm nhân khẩu học tiêu dùng.

Do đó, các nhà bán lẻ cần phải điều hướng các định nghĩa và kỳ vọng khác nhau này để thực hiện hiệu quả các hoạt động bền vững. Ngoài thách thức cơ bản là hiểu rõ tính bền vững, lĩnh vực bán lẻ đang chứng kiến ​​sự xuất hiện của các phương pháp đổi mới nhằm thúc đẩy hành vi tiêu dùng bền vững.

Dẫn chứng về một xu hướng đát chú ý với lĩnh vực bán lẻ, bà Ong nhấn mạnh đến việc áp dụng hệ thống ghi nhãn màu cụ thể nhằm áp dụng cho các sản phẩm thuộc nhiều chủng loại và kích cỡ khác nhau.

Bà Ong giải thích rằng các hệ thống ghi nhãn này, chẳng hạn như nhãn SG Fresh Produce ở Singapore, gần đây đã được cập nhật để cung cấp thông tin rõ ràng hơn cho người tiêu dùng. Nhãn SG Fresh Produce hiện bao gồm ba loại khác nhau, hỗ trợ người tiêu dùng xác định các sản phẩm bền vững.

Nhà phân tích này chia sẻ: “Tôi thực sự khuyên dùng loại hệ thống ghi nhãn này vì nó chắc chắn dễ dàng hơn cho người tiêu dùng xác định đâu là sản phẩm bền vững hiện có và nó giúp họ dễ dàng áp dụng những thói quen bền vững hơn”.

Cách tiếp cận này không chỉ giáo dục người tiêu dùng mà còn khuyến khích họ đưa ra những lựa chọn sáng suốt phù hợp với giá trị của họ.

Các chuyên gia trong ngành, cho rằng tính cấp thiết càng tăng lên do nhận thức và nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng đối với các sản phẩm và thực hành thân thiện với môi trường. Các nhà bán lẻ thích ứng thành công với sự thay đổi này sẽ đạt được không chỉ về mặt tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường mới nổi mà còn trong việc xây dựng lòng trung thành với thương hiệu của những người tiêu dùng ngày càng có ý thức và trách nhiệm hơn.

Thái Đạt