Chè Shan tuyết cổ thụ Nà Chì: Thơm hương đượm vị

Với mong muốn tìm ra hướng phát triển kinh tế để thoát nghèo bền vững, cây chè được xác định là một hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên, mang đến nguồn thu nhập chính cho bao gia đình dân bản thuộc xã Nà Chì, huyện Xín Mần (Hà Giang).

Chè Shan tuyết cổ thụ nơi đây có nét đặc trưng riêng của một vùng tự nhiên và khí hậu mà không phải nơi nào cũng có được, với hương thơm vị đượm, nước xanh đã làm mê mẩm bao thượng khách.

“Nà Chì” địa danh quen thuộc với sản phẩm chè Shan tuyết trăm năm tuổi thuộc dãy Tây Côn Lĩnh, những đồi chè bắt nguồu từ bản Nà Lạn qua bản Khâu Lầu, dọc đường lên Ðèo Gió, vùng núi cao quanh năm sương mù bao phủ có khí hậu trong lành, cảnh trời thơ mộng. Là vùng có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho cây chè sinh trưởng và phát triển, đặc biệt là với sản phẩm chè San tuyết. Ở huyện vùng cao núi đất Xín Mần nói chung và xã Nà Chì nói riêng, cây chè được bà con các dân tộc phần lớn trồng theo lối quảng canh, chưa chú trọng vào đầu tư thâm canh, khâu chế biến chè được làm thủ công.

Trong khi diện tích cây chè trên địa bàn hiện vẫn phát triển chưa như mong muốn, nhiều diện tích chè cổ thụ đã già cỗi, suy yếu khiến sản lượng giảm. Mặt khác do diện tích chè không tập trung nên khó khăn cho việc triển khai sản xuất lớn, áp dụng khoa học công nghệ và cơ giới hoá; mật độ vườn chè chưa đảm bảo; đầu tư thâm canh chưa được chú trọng, khâu chăm sóc, chăm bón chưa được người dân chú trọng.

Hiện Nà Chì có gần 700 ha chè, trong đó nhiều diện tích đang cho thu hoạch là chè shan tuyết chất lượng tốt. Trước đây, chè Nà Chì chỉ được trồng để phục vụ nhu cầu tự cung, tự cấp và bán một phần cho cơ sở chế biến, chất lượng chè nơi đây được nhắc đến là sản phẩm chất lượng cao, mang hương vị đặc trưng riêng của một vùng cao nguyên phía Bắc. Cây chè được xác định là cây góp phần tích cực cho việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, là một trong những loại cây hàng hoá chiến lược để thực hiện chương trình xoá đói giảm nghèo.

Có mặt tại một xưởng chế biến chè của gia đình anh Phan Thanh Tuấn ở xã Nà Chì, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang. Anh Tuấn – Giám đốc HTX Thương mại Vận tải Tuấn Băng chia sẻ: “HTX Được thành lập năm 2006, hoạt động chủ yếu chế biến tiêu thụ nông sản, lâm sản, chè xanh, chè vàng shan tuyết, bán nội tiêu và xuất khẩu. Sau gần 20 năm, “Tuấn Băng Trà” đang trở thành cơ sở thu mua và chế biến chè uy tín trên địa bàn tỉnh, sản phẩm chè Shan Tuyết Nà Chì đang ngày càng khẳng định tên tuổi trên thị trường".

Chè Shan Tuyết không chỉ được tin dùng tại thị trường trong tỉnh mà còn được ưa chuộng tại nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước và xuất khẩu ra nước ngoài. Những cánh chè búp to, mập, được bà con thu hái hoàn toàn thủ công. Sau đó, những búp chè một tôm hay hai lá, trải qua quy trình nghiêm ngặt từ rũ tơi, diệt men, sao, vò rồi sàng tơi sau đó sấy khô cho ra một sản phẩm thượng hạng. Một thứ đồ uống thơm cốm, ngọt hậu, sạch tự nhiên và hoàn toàn không có chất bảo quản đã thuyết phục đến cả những thực khách khó tính nhất, khẳng định tên tuổi.

Nhiều năm qua, HTX Thương mại Vận tải Tuấn Băng từng bước đảm bảo bao tiêu đầu ra toàn bộ cho bà con. Song song với việc đẩy mạnh sản xuất, năng cao chất lượng sản phẩm, HTX cũng luôn chú trọng đến công tác truyền thông, quảng bá giới thiệu sản phẩm đến đông đảo người tiêu dùng. Bên cạnh các trang mạng xã hội, HTX đã mở cửa hàng trưng bày sản phẩm tại nhà và trung tâm huyện Xín Mần để giới thiệu cho du khách về các sản phẩm đặc trưng, có chỗ đứng thị trường và xây dựng nên nét đặc sắc riêng cho vùng chè Shan Tuyết Nà Chì. Với bề dày kinh nghiệm hơn 30 năm cùng tâm huyết của người làm nghề tôi hiểu và luôn cố gắng đưa đến cho khách hàng những sản phẩm trà chất lượng tốt nhất”.

Với hướng đi đúng, HTX Thương mại Vận tải Tuấn Băng đã đạt nhiều thành tích nổi bật như sản phẩm nông thôn tiêu biểu tỉnh Hà Giang nhiều năm, sản phẩm đã đạt chuẩn là sản phẩm hữu cơ, sản phẩm đạt tiêu chuẩn Vietgap,… Hoạt động hiệu quả, kinh tế phát triển, HTX luôn đi đầu trong công tác xóa đói, giảm nghèo trên địa bàn, thường xuyên vận động các thành viên, người lao động làm tốt trách nhiệm xã hội, tham gia tích cực các hoạt động an sinh xã hội, góp phần bảo vệ môi trường tại địa phương.

Trong thời gian tới chúng tôi mong muốn sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện của cơ quan chính quyền, khách hàng, đối tác để HTX ngày càng phát triển góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Đồng thời có đề án hỗ trợ người dân nơi đây về kĩ thuật chăm bón để cải tạo diện tích chè cổ thụ đang già cỗi cho năng suất thấp./.

Hải Bình