Chiến lược hiệu quả cho nhà đầu tư chứng khoán: Đầu tư đều đặn là chìa khóa đến thành công

Theo các chuyên gia, thay vì cố gắng dự đoán sự lên xuống của thị trường, việc áp dụng chiến lược đầu tư đều đặn vào chứng chỉ quỹ với tầm nhìn dài hạn có thể mang lại hiệu quả cao hơn cho nhà đầu tư. Thực tế cho thấy, nhà đầu tư mua đều đặn và nắm giữ dễ dàng đạt mức lãi cao, còn nhà đầu tư mua bán theo biến động thị trường lại phải bỏ rất nhiều công sức nhưng hiệu quả lại giảm đi.

Kinh tế phục hồi, tỷ giá hạ nhiệt

Những biến động của nền kinh tế cùng sự rung lắc trên thị trường trong thời gian qua khiến nhiều nhà đầu tư cá nhân băn khoăn, chọn thận trọng quan sát và đứng ngoài thị trường. Trong bối cảnh này, Dragon Capital tổ chức trong buổi gặp gỡ nhà đầu tư - Investor Day quý II/2024 nhằm điểm lại bức tranh thị trường, cập nhật về những giải pháp phù hợp đa dạng khẩu vị của giới đầu tư.

Trong sự kiện vừa qua, các chuyên gia dành hơn nửa thời gian để phân tích bức tranh kinh tế toàn cầu và trong nước - những yếu tố tác động trực tiếp đến sự tăng trưởng thị trường chứng khoán. Ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc khối đầu tư cho biết nửa đầu năm GDP tiếp tục đà tăng trưởng, xuất khẩu tăng dần, doanh số bán lẻ duy trì đều đặn. Tăng trưởng tín dụng ổn định, phục hồi đáng kể so với 2023. Chỉ số PMI bật tăng từ cuối quý II/2024 dù năm 2023 ở mức kém và liên tục trồi sụt trong hai quý đầu năm nay. Một điều khá ấn tượng là FDI từ cuối quý I tăng trưởng tốt, không bị ảnh hưởng trước sự biến động chung.

Ngoài những chỉ số nêu trên, ông Lê Anh Tuấn lưu ý giới đầu tư hãy quan tâm đến những chỉ số khác, mà theo ông là thước đo "không thể nói dối" về sức khỏe nền kinh tế. Đầu tiên là tiêu thụ điện - chỉ số phản ánh rất nhiều điều, bao gồm sản xuất, tiêu dùng, du lịch... Năm 2022, con số này giảm mạnh, năm 2023 tăng trưởng âm nhưng đến nay tình hình khả quan hơn, phục hồi 9-11% so với giai đoạn 2018-2019. Tiếp theo là lưu lượng container xuất qua cảng và lưu lượng cảng hàng không, cả hai đều thoát vùng âm để tăng trưởng vượt trội. Ngành xuất khẩu cũng tăng trưởng với nhiều đơn hàng mới.

Bất động sản - một trong những trụ cột của ngành kinh tế Việt dần ấm lên nhưng có sự phân hóa nhất định. Phân khúc chung cư ghi nhận số lượng bán nửa đầu 2024 vượt qua cả năm 2023 nhưng ngược lại nhà phố liền kề tiếp tục trầm lắng. Nhóm ngành du lịch, tiêu dùng thiết yếu cho thấy nhiều mảng sáng khi có sự đảo chiều, dần tăng trưởng trở lại sau vùng đáy 2023.

"Tổng quan nền kinh tế phục hồi khắp các lĩnh vực từ sản xuất đến tiêu dùng, xuất khẩu, bất động sản... Tăng trưởng GDP đang trên đà hướng tới mốc 6,5-6,8%", ông Tuấn kết luận.

Bàn về thị trường chứng khoán, ông nhắc lại ba mệnh đề trong công thức tăng trưởng: nền kinh tế phát triển, sự ổn định vĩ mô, lợi nhuận các tập đoàn đi lên.

Xét tính ổn định, thị trường vàng và USD đã qua giai đoạn đáng lo. Dự báo đến cuối năm, đồng Việt Nam tiếp tục tăng giá về mức 25.000 đồng. Thị trường vàng ảnh hưởng đến ngoại hối vì nếu nhập vàng cần dùng USD, ảnh hưởng đến tỷ giá. Tín hiệu lạc quan là gần đây tỷ giá liên ngân hàng nguội lại, độ lệch giữa tỷ giá ngân hàng và chợ đen cũng hẹp lại. Nhìn chung, tỷ giá có sự ổn định nhất định.

"Lạm phát không đáng lo", ông Tuấn khẳng định. Ông dẫn chứng bằng chỉ số M2, thể hiện tăng trưởng tiền tệ thấp hơn tăng trưởng tín dụng. Khi đó vòng quay của dòng tiền trên cả nền kinh tế yếu hơn, tức là nền kinh tế chạy dưới mức yếu, khó có thể xảy ra trường hợp lạm phát tăng phi mã như các giai đoạn trước.

Về lãi suất, theo Fed Fund Futures - công cụ theo dõi khả năng điều chỉnh lãi suất của Fed, tỷ lệ giảm lãi suất vào tháng 9 là 100% với mức giảm 25 bps. Trong nay năm, có thể có 3 lần Fed cắt lãi suất. Nếu kịch bản này xảy ra, nền kinh tế Việt Nam sẽ được hưởng lợi rất nhiều, không bị áp lực mạnh về tăng lãi suất. Kết hợp tỷ giá có sự nguội lại, sẽ có thêm áp lực lên lãi suất tiền gửi ở kỳ hạn ngắn, tuy nhiên lãi suất cho vay vẫn ở mức thấp.

Với chứng khoán, từ đầu năm đến nay khối ngoại bán 60.000 tỷ đồng - biến 2024 trở thành năm bán ròng đột biến. Nhưng đáng ngạc nhiên, thị trường vẫn tăng trưởng dương và Việt Nam vẫn trụ hạng là một trong những thị trường tăng trưởng tốt nhất châu Á. Từ thực tế này, ông Tuấn khẳng định: "Mặc dù có ý kiến cho rằng chúng tôi lạc quan về chứng khoán, nhưng sự lạc quan này là có cơ sở".

Ngoài ra, khi xét các thị trường mới nổi, thực trạng dòng vốn ngoại chảy ra không chỉ diễn ra ở Việt Nam. Điều khiến chúng ta tăng trưởng tốt là định giá tương đối tốt (P/B thấp hơn trung bình lịch sử một độ lệch chuẩn) và sự phục hồi lợi nhuận. Năm 2022-2023 tăng trưởng EPS âm và 2024 là năm đầu tiên sau hai năm thị trường có sự tăng trưởng dương về lợi nhuận trên từng cổ phiếu. Đà dương được kỳ vọng duy trì cho đến năm sau.

Ông Tuấn kỳ vọng rằng khi Việt Nam đạt thêm hai tiêu chí "Thanh toán - chi phí liên quan đến giao dịch thất bại" và "Chu kỳ thanh toán (DvP)" để tiến vào thị trường EM thứ cấp, dòng tiền khối ngoại sẽ quay trở lại.

Tựu chung, triển vọng cho giai đoạn nửa cuối năm đến từ môi trường vĩ mô và tăng trưởng. Yếu tố tăng trưởng cần nhìn ở hai góc độ: doanh thu (9-12%) và lợi nhuận sau thuế (16-18%).

Đầu tư đều đặn là chìa khóa đến thành công

Với môi trường đầu tư nhiều biến động như chứng khoán Việt Nam, việc nhà đầu tư luôn luôn chiến thắng gần như là bất khả thi. "90% giao dịch trên thị trường chứng khoán đều thua lỗ" là nhận định của bà Phạm Minh Hương, Chủ tịch HĐQT VNDirect tại ĐHĐCĐ thường niên 2023.

Thực tế, khoảng 80% - 85% giá trị giao dịch trên thị trường Chứng khoán Việt nam đến từ nhà đầu tư cá nhân – nhóm này thường bị chi phối khá nhiều bởi cảm xúc. Tuy nhiên, mong muốn tìm kiếm lợi nhuận nhanh chóng bằng việc "lướt sóng" hay cố gắng dự đoán thị trường để "mua đáy bán đỉnh" thường khó đạt được kết quả bền vững.

Theo nhiều chuyên gia chứng khoán, việc nhà đầu tư cá nhân tham gia lướt sóng giữ được tiền trong thời gian dài là rất khó. Bởi đa số nhà đầu tư không chuyên, dù có may mắn có được lợi nhuận từ việc lướt sóng trong lần này cũng có thể sẽ phải trả lại tiền cho những lần thua lỗ sau đó.

Mặc khác, việc dự đoán chính xác thị trường lên hay xuống gần như là rất khó, kể cả với những nhà đầu tư giàu kinh nghiệm nhất. Thậm chí ngay cả khi đoán đúng chưa chắc nhà đầu tư đã kiếm được lợi nhuận do rủi ro chọn sai doanh nghiệp.

Nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett cũng từng khuyên nhà đầu tư "đừng theo dõi thị trường quá sát sao mà nên có tầm nhìn dài hạn". Ông cũng khuyến nghị việc đầu tư vào quỹ chỉ số, vì chúng tự động đa dạng hóa và nắm giữ toàn bộ cổ phiếu có trong chỉ số đó.

Thực tế chứng minh những nhà đầu tư thành công trên thị trường đều chọn cho mình chiến lược dài hạn bằng sự kiên nhẫn và tầm nhìn dài hạn. Đơn cử Warren Buffett không phải người có hiệu suất đầu tư tốt nhất mỗi năm, nhưng vẫn nằm trong số những nhà đầu tư giàu nhất nhờ vào hiệu suất đầu tư tăng trưởng bền vững qua từng năm.

Do đó, thay vì cố gắng dự đoán sự lên xuống của thị trường, việc áp dụng chiến lược đầu tư đều đặn vào chứng chỉ quỹ với tầm nhìn dài hạn có thể mang lại hiệu quả cao hơn cho nhà đầu tư.

Trong sự kiện Investor Day quý 2/2024, ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn – Giám đốc nghiệp vụ cấp cao, Lĩnh vực Chứng khoán Dragon Capital cho rằng việc nhà đầu tư mua bán liên tục dựa trên diễn biến thị trường nhằm tối ưu lợi nhuận là nhu cầu chính đáng. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng chiến lược này thường mang lại hiệu quả không cao.

Thống kê trên hai khách hàng quỹ DCDS từ đầu năm 2023 đến nay, nhà đầu tư mua bán dựa trên biến động của VN-Index đạt hiệu suất 29,5%, trong khi nhà đầu tư mua đều đặn nắm giữ có hiệu suất lên tới 39,2%. Trong khi nhà đầu tư mua đều đặn và nắm giữ dễ dàng đạt mức lãi cao, còn nhà đầu tư mua bán theo biến động thị trường lại phải bỏ rất nhiều công sức để theo dõi thị trường, phân tích và dự báo, cũng như giao dịch liên tục với nhiều chi phí phát sinh nhưng hiệu quả lại giảm đi.

Đội ngũ Dragon Capital cũng đưa ra giả định khác với "nhà đầu tư tiên tri" - luôn dự báo chính xác xu hướng thị trường sắp tới, chỉ mua thêm vào khi thị trường tăng, ngừng mua trước những đợt điều chỉnh và "nhà đầu tư kỷ luật" với chiến lược trung bình giá (DCA), mua đều đặn hàng tháng thay vì đầu tư một lần với số tiền lớn.

Kết quả, tỷ suất lợi nhuận gộp hàng năm của hai nhà đầu tư này không chênh lệch nhiều. Cụ thể, nhà đầu tư chỉ giải ngân vào các tháng VN-Index tăng có IRR (tỷ lệ lợi nhuận hàng năm dự kiến thu được từ khoản đầu tư) đạt 15,4%, còn nhà đầu tư giải ngân đều hàng tháng ghi nhận khoảng 14,8%.

Do đó, kể cả khi nhìn trước được tương lai, việc đầu tư theo market timing (canh thời điểm mua bán) mang lại hiệu suất không quá vượt trội trong khi công sức bỏ ra rất nhiều, chưa kể việc tiên tri đúng 100% về thị trường là điều không thể, dù đối với các chuyên gia hàng đầu. Do đó, chiến lược đầu tư định kỳ được cho là "đơn giản nhưng rất hiệu quả trong dài hạn".

"Chúng ta không thể là nhà tiên tri trong đầu tư, nhưng có thể trở thành nhà đầu tư kỷ luật để đạt lợi nhuận tốt qua việc đầu tư đều đặn. Kỷ luật đầu tư đều đặn là chìa khóa dẫn tới thành công, không phải việc dự đoán thị trường", ông Tuấn cho biết.

Về phương pháp đầu tư đơn giản và hiệu quả, bên cạnh việc giải ngân định kỳ (DCA), nhà đầu tư nên kiên định gia tăng khoản đầu tư khi thị trường điều chỉnh mạnh. Nếu hàng tuần đầu tư 1 triệu vào DCDS và đầu tư thêm tiền tiết kiệm bên ngoài theo các mốc sụt giảm từ đỉnh gần nhất của VN-Index từ tháng 1/2014 đến tháng 6/2024, lợi nhuận gộp hàng năm mang lại có thể tăng từ 14,7% - 17,1%.

Chiến lược đầu tư đều đặn được các chuyên gia của Dragon Capital đánh giá cao trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hồi phục tích cực tạo nền tảng vững chắc cho thị trường chứng khoán trong dài hạn. Theo Tiến sĩ Lê Anh Tuấn – Giám đốc, Khối Đầu tư Dragon Capital cho biết nền kinh tế Việt Nam có nhiều điểm sáng trong 6 tháng đầu năm, tăng trưởng lợi nhuận tích cực và định giá hấp dẫn, giúp thị trường chứng khoán duy trì ổn định, bất chấp những "cơn gió ngược" khối ngoại bán ròng.

Nhìn về nửa cuối năm, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn đánh giá tích cực về triển vọng thị trường chứng khoán nhờ vào sự ổn định của môi trường vĩ mô và chính sách tiền tệ hỗ trợ với kỳ vọng Fed sẽ sớm cắt giảm lãi suất, đồng thời tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận tiếp tục cải thiện.

Thêm vào đó, định giá của thị trường vẫn còn giữ ở mức hợp lý sẽ là những cơ hội tốt để tích lũy. Vì vậy, nhà đầu tư nên kiên định với chiến lược nắm giữ lâu dài và thực hiện việc đầu tư định kỳ để đạt được kết quả tích cực trong tương lai.

Đức Minh