Thị trường chứng khoán toàn cầu chờ đợi quyết định cắt giảm lãi suất của Fed vào giữa tháng 9, trong khi VN-Index bước vào vùng tái tích lũy sau nhịp tăng nóng. Dù áp lực chốt lời khiến chỉ số đánh mất mốc 1.700 điểm, dòng tiền vẫn vận động tích cực ở một số nhóm ngành trọng điểm.
Thị trường lao động Mỹ hạ nhiệt, Fed gần như chắc chắn giảm lãi suất
Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại tuần đầu tháng 9 với diễn biến trái chiều. S&P 500 tăng 0,33%, Nasdaq tăng 1,14%, trong khi Dow Jones mất 0,32%. Các chỉ số đều lập đỉnh nội phiên trước khi giảm trở lại sau báo cáo việc làm đáng thất vọng. Theo Bộ Lao động Mỹ, khu vực phi nông nghiệp chỉ tạo ra 22.000 việc làm mới trong tháng 8, thấp hơn nhiều so với dự báo 75.000. Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,3%, phù hợp dự đoán nhưng phản ánh xu hướng suy yếu rõ rệt.
Dữ liệu này, thay vì gây lo ngại, lại được thị trường đón nhận như tín hiệu tích cực: áp lực lao động giảm có thể thúc đẩy Fed sớm nới lỏng chính sách tiền tệ. Ngay sau báo cáo, xác suất Fed cắt giảm lãi suất trong kỳ họp 16–17/9 vọt lên 100%. Đáng chú ý, thị trường còn định giá 12% khả năng Fed giảm mạnh 50 điểm cơ bản – kịch bản hiếm gặp nhưng từng diễn ra vào tháng 9/2024.
Diễn biến này củng cố kỳ vọng Fed sẽ “hạ cánh mềm”: giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng, nhưng vẫn giữ kiểm soát lạm phát. Cổ phiếu tiếp tục được hưởng lợi khi triển vọng chi phí vốn thấp hơn tạo sức hấp dẫn cho dòng tiền.
VN-Index rung lắc, thanh khoản cải thiện, phân hóa theo nhóm ngành
Tuần giao dịch đầu tiên sau kỳ nghỉ lễ Quốc khánh chứng kiến sự biến động mạnh. VN-Index có lúc vượt 1.700 điểm, lập kỷ lục nội phiên, nhưng chốt tuần tại 1.666,97 điểm, giảm 15,24 điểm (-0,91%). Riêng phiên cuối tuần, chỉ số giảm tới 29,32 điểm, thấp hơn 44,52 điểm so với mức cao nhất trong phiên – cho thấy lực bán chốt lời áp đảo sau nhịp tăng nóng.
Trong ba phiên giao dịch ngắn, VN-Index và VN30 cùng giảm khoảng 1%. Nhóm Midcap đi ngang (-0,06%) còn Smallcap ngược dòng, tăng 0,83%, phản ánh sự phân hóa mạnh. Các nhóm dẫn dắt tăng điểm gồm xây dựng và vật liệu (+4,8%), bất động sản khu công nghiệp (+2,4%) và Viettel (+5,1%). Ở chiều ngược lại, chứng khoán (-4,7%) và Vingroup (-3,2%) tạo áp lực lớn nhất.
Thanh khoản cải thiện, đạt 46.656 tỷ đồng, tăng 2,3% so với tuần trước; giá trị khớp lệnh tăng 4,8% lên 44.554 tỷ đồng. Đây là tín hiệu tích cực sau khi thanh khoản hạ nhiệt từ đỉnh cuối tháng 8. Tính từ đầu năm, thanh khoản bình quân toàn thị trường đạt 29.754 tỷ đồng/phiên, cao hơn 41% so với trung bình năm 2024 và tăng 32% so với cùng kỳ.
Dòng vốn ngoại tiếp tục là điểm trừ. Khối ngoại bán ròng 5.280 tỷ đồng – tuần thứ 7 liên tiếp – nâng tổng bán ròng từ đầu năm lên 82.965 tỷ đồng. Mua ròng tập trung ở MSB (+353 tỷ), DIG (+244 tỷ), NKG (+187 tỷ), HSG (+148 tỷ), trong khi bán mạnh VPB (-872 tỷ), VHM (-502 tỷ), MWG (-418 tỷ), MSN (-392 tỷ). Tự doanh CTCK duy trì vai trò cân bằng, mua ròng VCB (+181 tỷ), DXG (+113 tỷ), GEX (+90 tỷ) nhưng bán ròng VIX (-92 tỷ), GMD (-67 tỷ), VIC (-63 tỷ).
Về định giá, P/E trailing của thị trường đạt 15,5 lần, cao hơn mức bình quân 3 năm (13,3 lần). VN30 và Midcap cũng định giá cao hơn lịch sử, trong khi Smallcap mới đạt 13,1 lần – thấp hơn mức bình quân 3 năm (15,5 lần). Điều này cho thấy dư địa tăng trưởng trung hạn tập trung nhiều hơn ở nhóm vốn hóa vừa và nhỏ.
Một chi tiết đáng chú ý là nhóm Vingroup (VIC, VHM) cùng một số ngân hàng lớn (VPB, VCB, BID) lấy đi tới 13,5 điểm trong tổng mức giảm 15 điểm của VN-Index tuần qua. Trong khi đó, HPG, FPT, GVR, BSR và SJS chỉ cộng thêm 4,6 điểm. Điều này phản ánh rõ nét trạng thái “neo trụ” – chỉ số phụ thuộc vào một vài cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi mặt bằng chung đã bước vào vùng tái tích lũy.
Tái tích lũy mở ra cơ hội chọn lọc
Theo nhận định của Chứng khoán MBS, thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn tái tích lũy sau chuỗi tăng mạnh, với vùng dao động chủ yếu nằm trong khoảng 1.640 – 1.700 điểm. Những cú rung lắc như phiên điều chỉnh cuối tuần trước cho thấy tâm lý chốt lời ngắn hạn vẫn hiện hữu, song đồng thời mở ra cơ hội tái cơ cấu danh mục cho dòng tiền thông minh.
Trong kịch bản cơ sở, VN-Index nhiều khả năng duy trì trạng thái cân bằng quanh vùng này và dần chuyển biến tích cực hơn vào cuối tháng 9, khi kỳ vọng nâng hạng thị trường được củng cố. Kịch bản thận trọng hơn có thể kéo chỉ số lùi về mốc 1.600 – 1.615 điểm, song vùng hỗ trợ này cũng được xem như điểm tựa tâm lý quan trọng trước khi thị trường xác lập xu hướng mới.
Thị trường tiếp tục hình thành vùng tái lích lũy 1.640 - 1.700 điểm
Trong bức tranh phân hóa, nhóm cổ phiếu hàng hóa đang nổi lên như tâm điểm dẫn dắt dòng tiền. Ngành thép đặc biệt thu hút sự chú ý khi tỷ trọng giao dịch đã vươn lên mức 12,7% – cao nhất từ đầu năm. Kỳ vọng lãi suất toàn cầu hạ nhiệt, cùng với việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, đang tạo ra động lực tăng trưởng kép cho nhu cầu thép. Không chỉ thép, các ngành hàng hóa khác như dầu khí, hóa chất và cao su cũng được hưởng lợi từ chu kỳ giá hàng hóa toàn cầu cũng như chính sách trong nước. Điều này khiến nhóm hàng hóa trở thành “bệ đỡ” quan trọng trong giai đoạn tái tích lũy của thị trường.
Bên cạnh hàng hóa, bất động sản và bất động sản khu công nghiệp tiếp tục được kỳ vọng là những nhóm hồi phục mạnh mẽ khi chi phí vốn có xu hướng giảm. Trong bối cảnh Fed nhiều khả năng cắt giảm lãi suất ngay trong tháng 9, mặt bằng lãi suất toàn cầu và trong nước sẽ chịu tác động tích cực, qua đó nới lỏng áp lực tài chính lên doanh nghiệp địa ốc. Với bất động sản khu công nghiệp, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và dòng vốn FDI ổn định đang tạo nền tảng cơ bản vững chắc. Đây là nhóm vừa có yếu tố cơ bản hỗ trợ, vừa thu hút được dòng tiền đầu cơ, do đó nhiều khả năng sẽ trở thành điểm sáng trong nửa cuối tháng 9.
Đầu tư công và hạ tầng cũng là một trong những động lực quan trọng mà thị trường không thể bỏ qua. Khi tiến độ giải ngân vốn được thúc đẩy mạnh mẽ hơn trong những tháng cuối năm, cổ phiếu xây dựng, vật liệu và hạ tầng sẽ được hưởng lợi trực tiếp. Diễn biến giá tích cực trong tuần qua cho thấy dòng tiền đang có sự chuẩn bị sớm cho kịch bản này, nhất là khi đây là nhóm ngành gắn liền với các chính sách điều hành vĩ mô và có độ an toàn cao trong danh mục.
Dù có phần suy yếu trong tuần vừa qua, nhóm chứng khoán vẫn đóng vai trò chỉ báo quan trọng cho xu hướng thị trường, đặc biệt trong bối cảnh FTSE Russell sẽ công bố thông tin nâng hạng vào tháng 10 tới. Sự điều chỉnh của SSI, VND hay SHS được nhìn nhận như một nhịp nghỉ cần thiết sau chuỗi tăng mạnh, thay vì dấu hiệu tiêu cực. Chính diễn biến của nhóm này trong tháng 9 sẽ là thước đo quan trọng cho khả năng thị trường lấy lại đà tăng và hướng tới những đỉnh cao mới.
Trong bối cảnh hiện tại, chiến lược giao dịch cần được điều chỉnh theo hướng thận trọng và chọn lọc hơn. Chuyên gia tại MBS khuyến nghị nhà đầu tư nên cân bằng giữa cổ phiếu và tiền mặt, tránh tâm lý mua đuổi khi VN-Index biến động quanh mốc 1.700 điểm. Thay vì chạy theo chỉ số chung, việc lựa chọn cổ phiếu cụ thể sẽ mang lại hiệu quả cao hơn, đặc biệt ở các nhóm ngành đang hút dòng tiền như hàng hóa, bất động sản, đầu tư công, cùng một số cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt thuộc Midcap và Smallcap – nơi định giá vẫn còn hấp dẫn. Với vai trò chỉ báo của nhóm chứng khoán và triển vọng nới lỏng tiền tệ từ Fed, thị trường tháng 9 có thể tiếp tục phân hóa, nhưng trong sự phân hóa đó, cơ hội đầu tư theo ngành và cổ phiếu riêng lẻ sẽ rõ ràng hơn so với việc bám sát chỉ số chung.
Trung Anh