'Chính phủ đã ban hành nhiều giải pháp gỡ khó, nhưng khâu thực hiện đang có vấn đề'

Đại biểu Nguyễn Quốc Hận - Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau chỉ rõ nguyên nhân của thực trạng doanh nghiệp gặp khó là do suy thoái kinh tế toàn cầu nhưng một phần cũng đến từ vấn đề nội tại…  Đại biểu cho rằng, dù Chính phủ đã ban hành nhiều giải pháp gỡ khó, nhưng khâu thực hiện đang có vấn đề.

Hôm nay (31/5), Quốc hội tiếp tục tiến hành thảo luận ở hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2022; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2023.

Nhiều ý kiến của đại biểu tại hội trường nhất trí cho rằng dưới sự điều hành linh hoạt, chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương đã tập trung triển khai thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp phát triển kinh tế-xã hội. Qua đó, góp phần hiện thực hóa chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội năm 2022 và những tháng đầu năm 2023, được cử tri và Nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp cả nước ghi nhận, đánh giá cao. Tuy nhiên, bên cạnh đó tình hình kinh tế xã hội cũng bộc lộ những điểm hạn chế, những điểm nghẽn cần tháo gỡ.

Doanh nghiệp lớn cũng đối diện với tình trạng hạn chế đơn hàng

Phát biểu tại Hội trường, Đại biểu Phan Thị Mỹ Dung - Đoàn ĐBQH tỉnh Long An phản ánh, số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại thị trường giảm, tình hình sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bị thua lỗ, số doanh nghiệp phá sản tăng, người lao động thiếu việc làm, giảm thu nhập, tình hình rút bảo hiểm xã hội một lần vẫn đang tăng. Thất nghiệp, thiếu việc làm dẫn đến tình trạng mất an toàn xã hội, gây nguy cơ tăng tỷ lệ tội phạm, vi phạm pháp luật. 

Đại biểu cho biết, cử tri, người lao động đang rất mong chờ các quyết sách để giải quyết vấn đề lao động, việc làm, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, đặc biệt là muốn được tiếp cận với nguồn nhà ở xã hội. 

Đại biểu đề nghị Chính phủ đánh giá toàn diện hơn về vấn đề này, phân tích rõ độ vênh trong các báo cáo của Chính phủ với các số liệu thực tế về tình hình kinh tế, sản xuất công nghiệp, lao động việc làm, theo dõi sát sao, nhìn nhận cầu thị tình hình thực tiễn, phân tích rõ các nguyên nhân khách quan, nguyên nhân chủ quan, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm để chủ động, kịp thời đề ra các giải pháp căn cơ, giải quyết hiệu quả tình hình lao động việc làm, đảm bảo an sinh xã hội.

Đại biểu Nguyễn Thị Minh Trang - Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long nhìn nhận, hiện nay có nhiều vấn đề kinh tế-xã hội phát sinh có tác động tiêu cực đến tâm trạng chung của toàn xã hội, khiến cử tri và Nhân dân băn khoăn, lo lắng...

Về cụ thể, đại biểu cho biết, báo cáo của Chính phủ đánh giá những tháng đầu năm 2023, bình quân 1 tháng có 19,2 nghìn doanh nghiệp rút khỏi thị trường; không chỉ doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa gặp khó mà còn cả những doanh nghiệp lớn cũng đối diện với tình trạng hạn chế đơn hàng, áp lực trả nợ lớn nên phải ngưng hoạt động, giải thể hoặc chuyển nhượng doanh nghiệp. Hệ lụy là người lao động giảm, mất việc, thất nghiệp đang diễn ra tại nhiều khu công nghiệp. Trong số đó, số người rút bảo hiểm xã hội một lần tăng 20% so với cùng kỳ năm 2022. 

Đại biểu Nguyễn Quốc Hận - Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau nêu rõ, sau thời gian dịch bệnh, kinh tế khó khăn, hầu hết người dân phải thắt chặt chi tiêu. Do đứt gãy nguồn cung ứng, người nuôi tôm không tiêu thụ được sản phẩm hoặc phải bán với giá rất rẻ, trong khi giá nguyên liệu đầu vào tăng cao nên sản phẩm bán ra không đủ bù đắp chi phí đầu vào dẫn đến nhiều hộ nuôi tôm đang lao đao, có nguy cơ vỡ nợ và nghèo hóa.

Theo đại biểu, tình hình kinh doanh ngành thủy sản cũng không khá hơn, nhiều công ty đã kiệt sức phải đóng cửa, một số khác phải bán rẻ tài sản để tránh vỡ nợ hoặc co hẹp quy mô sản xuất, giảm nhân sự để cầm cự. Không chỉ vậy, doanh nghiệp các ngành khác cũng trong tình trạng trên do thị trường bị thu hẹp, đơn hàng giảm mạnh, cạnh tranh quốc tế gia tăng nên phải cắt giảm lao động, giảm giờ làm, nghỉ việc luân phiên làm ảnh hưởng đến thu nhập của người lao động. Cuối năm 2022 đến nay, các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long đã có nhiều lượt người về quê do thiếu việc làm. Điều này sẽ làm tiềm ẩn về khó khăn an sinh và trật tự xã hội. 

Cần những chính sách hỗ trợ vượt trội

Đại biểu Nguyễn Thị Minh Trang nhấn mạnh, thực trạng trên cho thấy, giai đoạn này, doanh nghiệp và người lao động đang cần những chính sách hỗ trợ vượt trội. Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quyết liệt chỉ đạo các ngành chức năng tiếp tục rà roát, nghiên cứu, đánh giá, dự báo các yếu tố ảnh hưởng, xu hướng vận động cũng như khả năng phát triển của các lĩnh vực đầu tư kinh doanh để kịp thời điều chỉnh cơ chế, chính sách về tín dụng, thuế, phí, lệ phí,… 

Ưu tiên nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng để tăng khả năng tiếp cận, hấp thụ vốn của doanh nghiệp gắn với chỉ đạo đẩy mạnh thanh tra công vụ, nhìn thẳng, nói thật về những hạn chế, yếu kém trong nền hành chính công vụ để nâng cao hiệu quả phối hợp, khắc phục tình trạng chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ giữa các ngành trong thực thi công vụ, đơn giản hóa thủ tục hành chính, không ban hành chính sách, quy định mới làm phát sinh chi phí, thủ tục, thời gian không cần thiết ở tất cả các lĩnh vực, để doanh nghiệp có môi trường sản xuất kinh doanh thông thoáng, thuận lợi, có điều kiện phục hồi, phát triển và tham gia thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội và chăm lo nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động.

Đại biểu Khang Thị Mào - Đoàn ĐBQH tỉnh Yên Bái cho rằng cần rà soát, nghiên cứu, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong các cơ chế, chính sách, pháp luật, nhất là pháp luật liên quan đến đầu tư, kinh doanh, đất đai, nông nghiệp, pháp luật liên quan đến thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. 

Ngoài ra, đại biểu cho rằng cần đẩy mạnh hơn nữa việc phân cấp, ủy quyền cho các địa phương trong việc giải quyết các thủ tục hành chính như: quyết định chủ trương đầu tư các khu công nghiệp, chuyển mục đích sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng rừng.

Đại biểu Nguyễn Quốc Hận chỉ rõ nguyên nhân của thực trạng doanh nghiệp gặp khó là do suy thoái kinh tế toàn cầu nhưng một phần cũng đến từ vấn đề nội tại như tắc nghẽn dòng vốn, mặt bằng lãi suất tăng nhanh, dòng vốn ưu đãi của chương trình phục hồi kinh tế-xã hội tắc nghẽn,… 
Mặc dù Chính phủ đã ban hành nhiều giải pháp gỡ khó, nhưng khâu thực hiện đang có vấn đề. Qua đó, đại biểu cho rằng, Chính phủ cần nghiên cứu, đề xuất với Quốc hội hoặc xem xét có chính sách giảm thuế, phí, lãi suất phù hợp. Rà soát các bất cập để tiếp tục thực hiện gói tín dụng hỗ trợ lãi suất 2% thuộc chương trình phục hồi kinh tế-xã hội.

Về giải pháp, Đại biểu Tạ Thị Yên - Đoàn ĐBQH tỉnh Điện Biên cũng cho rằng cần đặc biệt chú trọng công tác đánh giá, dự báo tình hình. Theo đại biểu Tạ Thị Yên, bất kỳ sự thay đổi nào của thị trường thế giới cũng có tác động nhiều chiều đến kinh tế trong nước. Từ đó, cần đặc biệt chú trọng tới công tác đánh giá, phân tích, dự báo, nhất là khi có những biến động lớn về thị trường xuất nhập khẩu. 

Đại biểu dẫn chứng, trong sự giảm sút của các ngành công nghiệp gia công chế biến, thâm dụng lao động như dệt may, da giày, đồ gỗ... Ngoài tình hình thị trường còn có sự cạnh tranh trong chuyển dịch chuỗi giá trị sản xuất do giá lao động tỷ giá lãi suất, chi phí môi trường làm cho sản phẩm của nước ta làm ra đắt hơn thì họ phải di chuyển sản xuất đi quốc gia khác. Nước ta từng nhận chuyển dịch chuỗi giá trị sản xuất từ các nước có nền công nghiệp tiên tiến hơn nhưng các hàng rào kỹ thuật của chủ nghĩa bảo hộ kinh tế về xuất xứ hàng hóa, môi trường sản xuất xanh, giảm khí thải carbon, lao động, tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng hàng hóa kiểm dịch cũng là những trở ngại. 

"Cần nhìn xa hơn, rộng hơn, sớm nhìn ra những vấn đề của chính mình trong bối cảnh có sự liên hệ chặt chẽ, mật thiết với thế giới; còn lại là nền tảng cho sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ các cấp các ngành, các địa phương, bài bản, khoa học, sát với thực tiễn của tình hình" - Đại biểu Tạ Thị Yên nói.

Hải Minh