Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa hoàn thành cuộc điều tra Xu hướng kinh doanh quý IV/2023 đối với toàn bộ các Tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam. Qua điều tra cho thấy vấn đề về chính sách lãi suất, tín dụng, tỷ giá là nhân tố nội tại quan trọng nhất ảnh hưởng tích cực tới tình hình kinh doanh của các ngân hàng.
Cuộc điều tra được tiến hành từ ngày 25/8/2023 đến ngày 11/9/2023, có đối tượng là toàn bộ các Tổ chức tín dụng và chi nhánh Ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.
Theo kết quả điều tra, tỷ lệ Tổ chức tín dụng nhận định nhu cầu vay vốn của khách hàng trong quý III/2023 là “cải thiện” đạt mức thấp hơn so với quý II/2023 và thấp hơn mức kỳ vọng tại kỳ điều tra trước. Nhu cầu gửi tiền, sử dụng dịch vụ thanh toán và thẻ được nhận định tiếp tục “cải thiện” ở mức thấp trong quý III/2023 so với quý trước.
Chính sách lãi suất, tín dụng, tỷ giá nhân tố quan trọng
Bên cạnh đó các Tổ chức tín dụng cũng dự báo nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng của khách hàng có thể “cải thiện” tốt hơn trong quý IV/2023 do kỳ vọng tình hình kinh tế tích cực hơn, ngành sản xuất, xuất khẩu dần phục hồi. Trong đó, nhu cầu vay vốn được kỳ vọng “cải thiện” nhiều hơn nhu cầu gửi tiền và thanh toán. Trong cả năm 2023, nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng của khách hàng được dự báo “tăng” với tốc độ chậm lại so với năm 2022.
Thanh khoản của hệ thống ngân hàng trong quý III/2023 tiếp tục duy trì trạng thái “tốt”, “cải thiện” hơn so với quý II/2023. Các Tổ chức tín dụng dự báo tình hình thanh khoản sẽ tiếp tục dồi dào trong quý IV/2023 và cả năm 2023 so với năm 2022. Các Tổ chức tín dụng kỳ vọng bình quân mặt bằng lãi suất huy động và cho vay toàn hệ thống tiếp tục giảm 0,26 - 0,35 điểm phần trăm trong quý IV/2023.
Tại kỳ điều tra các Tổ chức tín dụng cho biết sẽ tiếp tục điều chỉnh giảm giá bình quân các sản phẩm, dịch vụ, trong đó giảm mạnh lãi suất biên hơn phí dịch vụ trong quý III/2023 và dự kiến tiếp tục giảm trong quý IV/2023. Tính chung trong năm 2023 so với 2022, giá bình quân sản phẩm dịch vụ được dự báo sẽ giảm đáng kể, nhưng có thể tăng nhẹ trong năm 2024 do phí dịch vụ dự kiến “tăng nhẹ” trong khi lãi suất biên được dự kiến tiếp tục “giảm nhẹ”.
Mặt bằng rủi ro (MBRR) tổng thể của các nhóm khách hàng được các Tổ chức tín dụng nhận định tiếp tục tăng nhẹ trong quý III/2023 và quý IV/2023 nhưng với tốc độ tăng chậm lại so với quý trước. So với năm 2022, MBRR được nhận định tăng đáng kể trong năm 2023, tuy nhiên kỳ vọng có thể giảm nhẹ trong năm 2024. Ở thời điểm hiện tại, bên cạnh 63% Tổ chức tín dụng nhận định rủi ro tổng thể của các nhóm khách hàng ở mức “bình thường” và 4,6% nhận định rủi ro ở mức “thấp”, có 32,4% Tổ chức tín dụng nhận định rủi ro tổng thể của khách hàng ở mức “cao” và “khá cao”.
Liên quan đến hoạt động huy động vốn toàn hệ thống Tổ chức tín dụng được kỳ vọng tăng bình quân 3,2% trong quý IV/2023 và tăng 8,7% trong năm 2023, điều chỉnh giảm so với mức kỳ vọng 10,6% ghi nhận tại kỳ điều tra trước. Đáng chú ý, kết quả điều tra kỳ này cho thấy các Tổ chức tín dụng nhận định tỷ lệ nợ xấu/dư nợ tín dụng trong quý III/2023 có biểu hiện “tăng nhẹ”, nhưng được kỳ vọng sẽ “giảm nhẹ” trong quý IV/2023.
Các Tổ chức tín dụng đánh giá tình hình kinh doanh và lợi nhuận của hệ thống ngân hàng trong quý III/2023 chưa có sự cải thiện như kỳ vọng tại kỳ điều tra trước. Các Tổ chức tín dụng tiếp tục điều chỉnh thu hẹp kỳ vọng về tình hình kinh doanh và lợi nhuận trong thời gian tới, với 66,7-72,1% Tổ chức tín dụng kỳ vọng tình hình kinh doanh cải thiện hơn trong quý IV và cả năm 2023 (thấp hơn tỷ lệ 70,3-74,8% của kỳ trước), đồng thời, số Tổ chức tín dụng lo ngại tình hình kinh doanh ”suy giảm” cũng tăng lên.
Trong năm 2023, 82,6% Tổ chức tín dụng kỳ vọng lợi nhuận trước thuế dự kiến tăng trưởng dương so với năm 2022, bên cạnh đó, vẫn có 13,8% tổ chức tín dụng lo ngại lợi nhuận tăng trưởng âm trong năm 2023 và 3,7% ước tính lợi nhuận không thay đổi.
Kết quả điều tra cho thấy, “Chính sách lãi suất, tín dụng, tỷ giá của đơn vị” tiếp tục được 71-75,7% tổ chức tín dụng đánh giá là nhân tố nội tại quan trọng nhất ảnh hưởng tích cực tới tình hình kinh doanh của đơn vị trong 2 quý liên tiếp (quý II, III/2023) và kỳ vọng trong cả năm 2023. Đồng thời, các tổ chức tín dụng đánh giá “Chính sách tín dụng, lãi suất và tỷ giá của NHNN” tiếp tục là nhân tố khách quan quan trọng nhất giúp “cải thiện” tình hình kinh doanh của tổ chức tín dụng trong quý III/2023 và cả năm 2023.
Tiếp đến là, “Cầu của nền kinh tế đối với sản phẩm dịch vụ của đơn vị” và “Điều kiện kinh doanh và tài chính của khách hàng”. Trong khi đó, ”Sự cạnh tranh từ các tổ chức tín dụng khác” tiếp tục được đánh giá là nhân tố quan trọng nhất tác động tiêu cực làm “suy giảm” tình hình kinh doanh của tổ chức tín dụng trong quý III/2023 và dự kiến cả năm 2023.
Theo nhận định của các tổ chức tín dụng, số lượng lao động, việc làm của ngành tài chính ngân hàng trong quý III/2023 mặc dù tiếp tục tăng so với quý trước nhưng chưa đạt mức kỳ vọng. Các tổ chức tín dụng kỳ vọng tình hình lao động sẽ diễn biến khả quan hơn trong quý IV/2023 và cả năm 2023, 2024./.
Hải Bình (T/H)