Chờ cổ phiếu xi măng trở về mức định giá hợp lý hơn

Định giá cổ phiếu xi măng đang cao hơn nhiều so với mức trung bình 10 năm và đã phản ánh hết kỳ vọng phục hồi lợi nhuận. SSI Research khuyến nghị các nhà đầu tư nên chờ cơ hội khi hoạt động xây dựng được cải thiện hoặc cho đến khi giá cổ phiếu trở về mức hợp lý hơn.

Sản lượng cải thiện, tuy nhiên giá có thể giảm

Trong quý 1/2024, SSI Research dự báo mức tiêu thụ xi măng trong nước sẽ ở mức thấp kể từ quý 3/2021 (thời gian thực hiện giãn cách xã hội do ảnh hưởng của dịch COVID), do các yếu tố mùa vụ (nghỉ Tết Nguyên đán) và nhu cầu vẫn ở mức yếu.

Tuy nhiên, từ quý 2/2024, SSI Research kỳ vọng sản lượng xi măng bán ra sẽ cải thiện so với cùng kỳ nhờ hoạt động xây dựng có dấu hiệu phục hồi. Ngoài ra, các dự án đầu tư công lớn (như Sân bay Long Thành và các dự án đường cao tốc ở miền Trung và miền Nam) có thể bù đắp nhu cầu yếu trong năm 2024.

Tuy nhiên, áp lực gia tăng từ các đối thủ cạnh tranh trong nước có thể khiến giá xi măng giảm. Công suất trong nước đã được mở rộng trong thời gian gần đây (tăng 4,5% so với cùng kỳ trong năm 2022 và tăng 6,1% so với cùng kỳ trong năm 2023). SSI Research ước tính tình trạng dư cung đã tăng từ 15% trong năm 2022 lên 30% trong năm 2023. Cùng với mức tăng trưởng trái chiều trên kênh xuất khẩu, điều này sẽ làm gia tăng cạnh tranh trong nước. Điều này đặc biệt xảy ra ở miền Bắc và miền Trung, khu vực có hầu hết các dự án mới và có tỷ lệ xuất khẩu cao hơn.

Trong khi đó, tăng trưởng ở thị trường xuất khẩu có phần hạn chế do Trung Quốc giảm nhập khẩu xi măng của Việt Nam. Trong năm 2023, đối với thị trường xuất khẩu, xuất khẩu xi măng & clinker gần như đi ngang (giảm 1% so với cùng kỳ) do Trung Quốc giảm nhập khẩu (giảm 90% so với cùng kỳ), do nhu cầu trên thị trường bất động sản yếu. Ngược lại, Bangladesh là thị trường ghi nhận tăng trưởng khi xuất khẩu xi măng và clinker sang nước này tăng 40% so với cùng kỳ nhờ tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng. SSI Research kỳ vọng xuất khẩu sẽ phục hồi thấp trong năm 2024.

Lợi nhuận tạo đáy và hồi phục trong năm 2024

Tiêu thụ xi măng của Việt Nam trong năm 2023 đạt gần 90 triệu tấn (giảm 7% so với cùng kỳ), trong đó tiêu dùng nội địa giảm 10% so với so kỳ và xuất khẩu gần như đi ngang (giảm 1% so với cùng kỳ). Doanh thu thuần xi măng của các công ty niêm yết giảm từ 20%-27% so cùng so kỳ trong 9 tháng 2023.

SSI Research cho rằng sản lượng tiêu thụ xi măng sẽ chạm đáy trong quý 1/2024 và dần phục hồi trong suốt năm 2024. Biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp sản xuất xi măng cũng sẽ phục hồi trong năm 2024 nhờ giá than điều chỉnh.

Sau khi đạt đỉnh trong nửa cuối năm 2022, giá than giảm mạnh trong nửa đầu năm 2023 và sau đó tiếp tục dao động quanh vùng đáy cho đến nửa cuối năm 2023. Trong quý 4/2023, giá than trung bình ở Châu Âu giảm xuống 120 USD/tấn (giảm 51% so với cùng kỳ), giá than ở Úc giảm xuống 136 USD/tấn (giảm 65% so với cùng kỳ), giá than ở Trung Quốc giảm xuống 123 USD/tấn (giảm 35% so với cùng kỳ).

Trong nửa đầu năm 2024, SSI Research cho rằng giá than sẽ duy trì ổn định ở mức hiện tại khi mùa đông ở Bắc bán cầu đang đến gần (và các biện pháp trừng phạt đối với Nga vẫn có hiệu lực) giúp cân bằng với áp lực giảm từ giá dầu khí. Do đó, SSI Research dự báo giá than đầu vào trung bình cho các doanh nghiệp sản xuất xi măng sẽ giảm trong năm 2024 do mức nền giá than cao được thiết lập trong nửa đầu năm 2023. SSI Research kỳ vọng biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp sản xuất xi măng sẽ chạm đáy trong quý 1/2024, sau đó cải thiện dần trong các quý tiếp theo.

Theo đó, lợi nhuận các doanh nghiệp trong ngành dự kiến sẽ tăng mạnh so với cùng kỳ trong năm 2024 do sản lượng tiêu thụ phục hồi trên điểm hòa vốn và chi phí than đầu vào giảm. SSI Research kỳ vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất xi măng sẽ vẫn gặp khó khăn trong nửa đầu năm 2024 (có thể ghi nhận lỗ ròng) và phục hồi trong nửa cuối năm 2024. Tuy nhiên, xét về giá trị tuyệt đối, lợi nhuận có thể sẽ vẫn yếu (thấp hơn năm 2022) do sản lượng tiêu thụ phục hồi chậm và chi phí quản lý và bán hàng không thay đổi.

Định giá ngành đã phản ánh hết kỳ vọng phục hồi lợi nhuận

Trong nửa đầu năm 2023, cổ phiếu ngành Xi măng diễn biến khá tích cực khi tăng mạnh 50% so với đầu năm (trong khi VNIndex tăng 11%), do giá than giảm so với cùng kỳ và nhà đầu tư kỳ vọng Chính phủ sẽ đẩy mạnh giải ngân cho các dự án cơ sở hạ tầng công. Tuy nhiên, trong nửa cuối năm 2023, giá cổ phiếu xi măng giảm mạnh.

Tính chung cả năm 2023, ngành Xi măng chỉ tăng 14,4%, cao hơn 2,3% so với chỉ số VNIndex. Điều này có thể là do do lợi nhuận năm 2023 của các cổ phiếu trong ngành ghi nhận lỗ hoặc gần như hòa vốn do sản lượng tiêu thụ xi măng thấp hơn dự kiến.

Các cổ phiếu ngành xi măng trong nước nước hiện giao dịch ở mức P/E dự phóng là 42x cho năm 2024, cao hơn nhiều so với mức trung bình 10 năm là từ 7x-23x (không bao gồm năm 2023 do lỗ/lợi nhuận gần như bằng 0). Do đó, SSI Research cho rằng mức định giá ngành đã phản ánh hết kỳ vọng phục hồi lợi nhuận.

SSI Research khuyến nghị các nhà đầu tư nên chờ cơ hội khi hoạt động xây dựng được cải thiện hoặc cho đến khi giá cổ phiếu trở về mức hợp lý hơn (trong nửa đầu năm 2024 dự kiến sản lượng tiêu thụ và lợi nhuận vẫn yếu).

Cổ phiếu HT1 của CTCP Xi Măng Vicem Hà Tiên (HT1: HOSE) được khuyến nghị theo dõi do thị trường chính của HT1 là ở khu vực miền Nam, khu vực có áp lực cạnh tranh ít hơn do nguồn cung hạn chế. Đồng thời, sản lượng tiêu thụ vẫn đạt mức cao tại khu vực này. Về mặt định giá, định giá của HT1 hấp dẫn hơn so với các đối thủ. Chỉ số EV/EBITDA trượt 12 tháng của HT1 đạt 8,4x, thấp hơn mức 10x-19x của các đối thủ khác. Ngoài ra, HT1 có cơ cấu tài chính mạnh cùng với dòng tiền ổn định.

Trung Anh