09:40 17/11/2026

Chủ động nắm bắt cam kết, biến ưu đãi CEPA thành lợi thế cạnh tranh

Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) có hiệu lực từ ngày 3/2/2026, được kỳ vọng tạo thêm động lực cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Song, để những cam kết trong Hiệp định chuyển hóa thành đơn hàng và thị phần thực tế, doanh nghiệp cần chủ động hơn trong việc nắm bắt quy định, đánh giá lợi thế cạnh tranh và tổ chức hoạt động kinh doanh.

Tạo nền tảng cho hàng Việt Nam mở rộng hiện diện tại UAE

Ưu đãi thuế quan là một trong những lợi ích được doanh nghiệp quan tâm khi các hiệp định thương mại tự do (FTA) có hiệu lực. Tuy nhiên, với thị trường có mức thuế nhập khẩu tương đối thấp như Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), lợi thế cạnh tranh của hàng hóa không chỉ đến từ việc giảm thuế mà còn phụ thuộc vào khả năng tận dụng các cam kết thương mại, đáp ứng quy tắc xuất xứ và xây dựng chiến lược tiếp cận thị trường.

Tại Tọa đàm “CEPA: Mở rộng thị phần hàng Việt tại UAE” do Báo Công Thương tổ chức, ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên (Bộ Công Thương), cho rằng lợi ích của CEPA không chỉ nằm ở ưu đãi thuế quan mà còn ở khả năng tạo dựng môi trường thương mại ổn định, thúc đẩy kết nối và mở rộng cơ hội hợp tác kinh doanh.

Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi từ ưu đãi thuế quan cần được xem xét theo từng mặt hàng cụ thể. Bởi lẽ, thuế nhập khẩu thông thường của UAE đối với nhiều nhóm hàng hiện đã ở mức tương đối thấp, phổ biến từ 5% trở xuống.

Theo ông Ngô Chung Khanh, với những mặt hàng có giá trị cao, chênh lệch thuế quan có thể chưa tạo ra khác biệt lớn. Ngược lại, đối với các sản phẩm có giá trị thấp hoặc chịu áp lực cạnh tranh về giá, mức giảm thuế chỉ vài phần trăm cũng có thể trở thành yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh.

Đáng chú ý, giá trị của CEPA không chỉ nằm ở những ưu đãi thuế quan mà còn ở việc thiết lập môi trường thương mại ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo. Đây được xem là lợi thế quan trọng khi chính sách thương mại quốc tế liên tục biến động, khiến doanh nghiệp và nhà đầu tư ngày càng chú trọng tính ổn định trong hoạt động kinh doanh.

Thông qua các cam kết thuế quan trong khuôn khổ CEPA, Việt Nam và UAE tạo dựng cơ sở pháp lý thuận lợi hơn cho hoạt động thương mại song phương, góp phần củng cố niềm tin và hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng kế hoạch kinh doanh dài hạn. Ngay cả khi mức chênh lệch thuế quan không lớn, tính ổn định của các cam kết vẫn có thể trở thành yếu tố gia tăng sức hấp dẫn của hàng hóa Việt Nam đối với các nhà nhập khẩu UAE.

Bên cạnh đó, các cam kết về thủ tục hải quan, thuận lợi hóa thương mại và minh bạch hóa góp phần tạo điều kiện đơn giản hóa quy trình xuất nhập khẩu, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả giao thương giữa hai nước. Qua đó, doanh nghiệp có thêm cơ sở để chủ động tổ chức sản xuất, xây dựng chuỗi cung ứng và mở rộng hoạt động xuất khẩu.

Chủ động nắm bắt cam kết biến ưu đãi CEPA thành lợi thế cạnh tranh
Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) có hiệu lực từ ngày 3/2/2026, được kỳ vọng tạo thêm động lực cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam

Lợi thế từ CEPA càng có ý nghĩa khi UAE giữ vai trò là một trong những trung tâm thương mại, trung chuyển hàng hóa quan trọng của khu vực Trung Đông. Không chỉ phục vụ nhu cầu tiêu dùng nội địa, thị trường này còn là đầu mối kết nối hàng hóa với nhiều quốc gia thông qua hệ thống logistics, phân phối và tái xuất. Vì vậy, gia tăng hiện diện tại UAE cũng mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn mạng lưới thương mại khu vực.

Cùng với đó, việc thực thi CEPA tạo thêm động lực thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp và tìm kiếm đối tác giữa hai nước. Các diễn đàn giao thương, chương trình kết nối nhà nhập khẩu và nhà xuất khẩu là những kênh quan trọng để doanh nghiệp khai thác cơ hội hợp tác, từng bước mở rộng thị phần.

Như vậy, lợi ích chiến lược của CEPA không chỉ được đo bằng mức thuế quan cắt giảm mà còn thể hiện ở khả năng củng cố niềm tin thị trường, tăng cường kết nối thương mại và tạo nền tảng cho hàng Việt Nam mở rộng hiện diện tại UAE, hướng tới thâm nhập sâu hơn thị trường Trung Đông.

Theo ông Ngô Chung Khanh, doanh nghiệp cần ưu tiên ba nhiệm vụ: nghiên cứu kỹ cam kết thuế quan, quy tắc xuất xứ và tiêu chuẩn nhập khẩu; xây dựng chiến lược tiếp cận UAE dài hạn, gắn với mục tiêu mở rộng sang Trung Đông; đồng thời chủ động tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối nhà nhập khẩu và phát triển mạng lưới phân phối. Đặc biệt, hiệu quả kinh doanh phải được đánh giá trên cơ sở tổng chi phí và lợi nhuận thực tế.

Nâng sức cạnh tranh hàng Việt tại UAE

Không chỉ là thị trường tiêu thụ có nhu cầu nhập khẩu lớn, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) còn giữ vai trò trung tâm thương mại, kết nối hàng hóa với nhiều quốc gia tại Trung Đông và các khu vực lân cận. Đối với ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam, đây là thị trường xuất khẩu quan trọng, đồng thời là điểm trung chuyển để tiếp cận các đối tác quốc tế.

Bà Hoàng Thị Liên - Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) cho biết, năm 2025, lượng hồ tiêu, gia vị Việt Nam xuất khẩu sang UAE đạt hơn 22.000 tấn, chiếm gần 10% tổng lượng xuất khẩu của ngành. Không chỉ phục vụ nhu cầu tiêu dùng tại chỗ, UAE còn tạo điều kiện để hàng Việt tiếp cận các nhà nhập khẩu và mạng lưới thương mại quốc tế.

Thep bà Hoàng Thị Liên để tận dụng hiệu quả CEPA, doanh nghiệp phải chủ động kiểm soát nguồn hàng, đặc biệt là chất lượng sản phẩm. Khi xác định xuất khẩu sang một thị trường, doanh nghiệp cần tìm hiểu đầy đủ những quy định và yêu cầu của thị trường đó để xây dựng phương án quản lý chất lượng phù hợp. Việc chuẩn bị phải được thực hiện ngay từ khâu sản xuất, thay vì chỉ xử lý khi hàng hóa đã sẵn sàng xuất khẩu.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần xác định rõ phân khúc thị trường và nhu cầu thực tế của nhà nhập khẩu. Chúng ta thường nói đến thị trường UAE như một điểm đến xuất khẩu, nhưng cần hiểu rằng hàng hóa đưa vào UAE có thể được tiêu thụ tại chỗ, tiếp tục chế biến hoặc tái xuất sang thị trường khác.

Mỗi phân khúc có những yêu cầu riêng về chất lượng, quy cách sản phẩm và điều kiện thương mại. Vì vậy, doanh nghiệp phải làm việc trực tiếp với nhà nhập khẩu để hiểu rõ mục đích sử dụng và thị trường tiêu thụ cuối cùng của sản phẩm. Khi xác định đúng phân khúc, doanh nghiệp mới có thể lựa chọn phương án sản xuất, kiểm định và cung ứng phù hợp, hạn chế những bất đồng có thể phát sinh trong quá trình hợp tác.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược phát triển thị trường dài hạn, trong đó chú trọng chế biến sâu và định vị thương hiệu. Thời gian qua, các doanh nghiệp ngành hồ tiêu và gia vị đã rất tích cực tham gia hội chợ, hoạt động xúc tiến thương mại, tìm hiểu nhu cầu thị trường và mở rộng mạng lưới khách hàng.

Theo ông Trương Xuân Trung - Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại UAE, tại điểm cầu UAE, doanh nghiệp Việt Nam cần xây dựng lộ trình tiếp cận thị trường UAE theo ba giai đoạn.

Giai đoạn đầu tiên là thăm dò và kết nối. Doanh nghiệp cần tham gia các hội chợ chuyên ngành, đoàn giao thương, hoạt động xúc tiến thương mại để trực tiếp giới thiệu sản phẩm, tìm hiểu thị trường và tìm kiếm nhà nhập khẩu hoặc đại lý tại địa phương.

Giai đoạn thứ hai là thâm nhập thị trường. Khi đã xác định được đối tác phù hợp, doanh nghiệp tiến hành ký kết hợp đồng với các nhà nhập khẩu, nhà phân phối có sẵn hệ thống kho bãi, năng lực thực hiện thủ tục pháp lý, thông quan và mạng lưới tiêu thụ. Đây là bước quan trọng để đưa hàng hóa vào các kênh bán lẻ và từng bước tiếp cận hoạt động tái xuất sang thị trường thứ ba.

Giai đoạn cuối cùng là phát triển thị trường. Khi sản phẩm đã có chỗ đứng tương đối ổn định, doanh nghiệp cần kết hợp hệ thống bán lẻ hiện đại với thương mại điện tử, tăng cường quảng bá và mở rộng độ phủ thương hiệu.

Anh Đào