Chứng chỉ hành nghề không phải giấy thông hành đi tìm việc. Đó là lời cam kết trước xã hội: tôi đủ tài - đủ đức để cứu người. Khi lời cam kết đó bị mua bán, không chỉ ngành y bị hoen ố - giá trị y đức chết từ khi... giấy phép được mua
Trong nền y học, nơi sinh mạng con người được đặt lên bàn cân mỗi ngày, chứng chỉ hành nghề (CCHN) là tấm vé tối thiểu để một bác sĩ được quyền chạm vào cơ thể bệnh nhân. Ấy vậy mà, trong nhiều năm qua, thứ giấy tờ tưởng chừng thiêng liêng ấy lại bị mua bán, trao đổi như... một mớ rau ngoài chợ.
Một nền y tế xây trên gian lận?
Khi CCHN trở thành "hàng hóa", người mua không cần kinh nghiệm, không cần thực hành đủ ngày, không cần qua sát hạch chuyên môn nghiêm túc - chỉ cần tiền và mối quan hệ. Người bán, là một số cá nhân trong hệ thống quản lý, từ cơ sở đào tạo đến cơ quan cấp chứng chỉ, cũng sẵn sàng nhắm mắt để "giúp đỡ".
Vậy là những người không đủ năng lực, không đủ đạo đức, vẫn đường hoàng bước vào bệnh viện, mặc áo blouse, ký đơn thuốc, chẩn đoán, thậm chí cầm dao mổ. Hậu quả là sai sót y khoa tăng, bệnh nhân bị “chữa sai”, niềm tin vào y đức sụp đổ.
Người bán, người mua - ai đáng lên án hơn?
|
|
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đã khởi tố vụ án khởi tố các bị can về tội Nhận hối lộ Đưa hối lộ và Môi giới hối lộ trong vụ việc chạy chứng chỉ hành nghề y xảy ra năm 2018 tại tỉnh Đắk Lắk
|
Người mua - là những kẻ "đốt cháy giai đoạn", đặt lợi ích cá nhân trên tính mạng bệnh nhân. Họ biết mình chưa đủ trình độ, nhưng vẫn cố chen chân vào nghề. Họ thừa hiểu chiếc chứng chỉ kia là giấy phép cứu người, nhưng lại biến nó thành bùa hộ mệnh hành nghề bất chấp.
Người bán - những cán bộ, thầy cô, người quản lý cấp cao trong ngành y tế. Họ nắm trong tay quyền lực để bảo vệ tiêu chuẩn y đức, nhưng lại bán rẻ lương tâm. Mỗi lần ký khống, mỗi hồ sơ hợp thức hóa là một cú đẩy sinh mạng người bệnh đến gần vực thẳm.
Giá trị y đức: Chết từ khi... giấy phép được mua
Câu hỏi nhức nhối: "Một bác sĩ dùng tiền mua chứng chỉ thì lấy gì để chữa bệnh? Bằng lòng trắc ẩn, hay bằng phác đồ rút từ Google?"
Y đức không thể được giảng dạy trọn vẹn trong sách, nhưng cũng không thể tồn tại trong những con người bắt đầu sự nghiệp bằng gian dối.
Cần làm gì?
Minh bạch và số hóa quy trình cấp CCHN. Tất cả quá trình thực hành, đánh giá năng lực phải được lưu trữ, kiểm tra, xác minh độc lập.
Thi sát hạch thực chất, không hình thức. Không chỉ thi lý thuyết, mà cần mô phỏng xử lý tình huống thật.
Xử lý hình sự hành vi gian lận chứng chỉ. Cả người chạy và người tiếp tay đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Khơi lại tinh thần y đức từ ghế nhà trường. Không ai nên được bước vào nghề y nếu không hiểu “mỗi chữ ký của mình có thể là sinh - tử của người khác”.
Chứng chỉ hành nghề không phải giấy thông hành đi tìm việc. Đó là lời cam kết trước xã hội: tôi đủ tài - đủ đức để cứu người. Khi lời cam kết đó bị mua bán, không chỉ ngành y bị hoen ố - mà lương tâm tập thể của xã hội cũng rạn nứt từng ngày.
Đình Sáng