Các chuyên gia kinh tế kỳ vọng về CPI bình quân năm 2022 so với năm 2021 là 3,82%, năm 2023 so với năm 2022 là 4,09% và năm 2024 so với năm 2023 là 3,86%.
Vụ Dự báo Thống kê, Ngân hàng Nhà nước vừa công bố kết quả điều tra thí điểm về kỳ vọng lạm phát đối với các chuyên gia kinh tế trong quý III/2022.
Kết quả điều tra thí điểm về kỳ vọng lạm phát đối với các chuyên gia kinh tế trong quý III/2022. (Nguồn: SBV)
Kết quả điều tra cho thấy, các chuyên gia kinh tế kỳ vọng về CPI bình quân năm 2022 so với năm 2021 là 3,82%, năm 2023 so với năm 2022 là 4,09% và năm 2024 so với năm 2023 là 3,86%.
Như vậy, so với kết quả điều tra công bố trước đó đối với các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam (thực hiện từ ngày 25/7 đến 5/8), kỳ vọng lạm phát của các tổ chức tín dụng thấp hơn so với các chuyên gia.
Cụ thể, các tổ chức tín dụng kỳ vọng CPI bình quân năm 2022 so với năm 2021 là 3,61%, năm 2023 so với năm 2022 là 3,63%.
Tuy nhiên, kết quả này cao hơn so với cuộc điều tra hồi tháng 7, mức tăng tương ứng chỉ 3,37% và 3,43%.
Ở kịch bản của Tổng cục Thống kê, dự báo CPI bình quân năm 2022 chỉ trong khoảng 3,4% - 3,7%.
Trong báo cáo vừa phát hành, nhấn mạnh áp lực lạm phát tăng cao dịp cuối năm là một trong những rủi ro tiềm ẩn mà nền kinh tế Việt Nam có thể đối mặt trong quý tới, song theo bộ phận nghiên cứu tại VNDirect, lạm phát được dự báo vẫn nằm trong tầm kiểm soát (dưới mục tiêu 4%). Điều này, tạo điều kiện cho Ngân hàng Nhà nước trì hoãn việc tăng lãi suất điều hành trong năm nay.
Nêu ý kiến về vấn đề lạm phát, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển thương hiệu và cạnh tranh mới đây đã chia sẻ rằng, khả năng để năm 2022 đạt được mức lạm phát theo đúng mục tiêu 4% là có thể, nhưng cũng sẽ có sự sai số nhất định. So với lịch sử, truyền thống, quá trình phát triển kinh tế, Việt Nam là một đất nước trải qua nhiều giai đoạn bùng lạm phát, gần đây nhất là năm 2011, lạm phát khoảng trên 20% nên mức lạm phát hiện nay vẫn là tương đối thấp.
Tuy nhiên, để đánh giá lạm phát cao hay thấp còn phải so sánh với một ngưỡng được đặt ra, mà nếu vượt qua ngưỡng đó sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ đời sống, kinh tế, chính sách vĩ mô... còn vẫn dưới ngưỡng thì có xu hướng thúc đẩy tăng trưởng.
“Đã có nhiều nghiên cứu về ngưỡng này, thường ở nước phát triển, con số khoảng 2-3%, không phải ngẫu nhiên mà Hoa Kỳ hay EU đặt lạm phát mục tiêu 2%. Song điều đó còn phụ thuộc vào giai đoạn, mức độ phát triển bao gồm cả mức độ phát triển tài chính ngân hàng, do đó, một số nghiên cứu khác chỉ ra nó có thể từ 5-8%.
Tại Việt Nam cũng đang có những bước chuẩn bị trong trung và dài hạn để có thể chuyển chính sách tiền tệ hướng theo lạm phát mục tiêu như các nước ở mức từ 4% đến trên 5%”, TS. Võ Trí Thành cho biết.
Vừa qua, có quan điểm cho rằng, Việt Nam nên mở rộng lạm pháp mục tiêu lên trên 4%, về điều này TS. Võ Trí Thành phân tích, việc điều hành chính sách không chỉ gắn với các con số kinh tế trong đó có lạm phát, mà điều khiến các nhà hoạch định phải suy nghĩ hơn là lạm phát kỳ vọng, tức là những con số trong tương lai.
Nếu lạm phát kỳ vọng cao, khoảng 6-7% với những lý lẽ, cơ sở như đầu vào sản xuất bị ảnh hưởng bởi lạm phát chi phí đẩy cao, sau đó đẩy ra giá hàng tiêu dùng. Hay trước việc Mỹ nâng lãi suất, đồng USD lên giá và nhiều đồng tiền mất giá, thì áp lực với tỷ giá Việt Nam cũng rất cao. Từ đầu năm đến nay, tỷ giá danh nghĩa VND/USD đã mất giá khoảng 2,4 - 2,5%. Ngoài giá cả thế giới đã cao, tỷ giá mất nhiều, thì chuyển giá qua tỷ giá càng bị áp lực.
Vậy kỳ vọng lạm phát trong một chừng mực nào đó được cảm nhận cao và nếu nó cứ cao thì hành vi của thị trường, của nhà đầu tư, của người tiêu dùng trong đó có cả đầu tư sản xuất kinh doanh, sẽ có xu hướng bảo toàn vốn để chuyển sang đầu tư tài chính. Hiện nay, những yếu tố tạo ra nhìn nhận lạm phát cao là có thật. Điều quan trọng ở đây là nếu tình hình vẫn ổn, cách điều hành chính sách minh bạch, kiên định với mục tiêu lạm phát, thì Nhà nước có công cụ chính sách gì để xử lý?
“Ở Việt Nam tại thời điểm này, lạm phát đang phụ thuộc nhiều vào yếu tố bên ngoài, như bối cảnh kinh tế bất định, chiến tranh, xung đột địa chính trị và các đòn trừng phạt nhau giữa Nga và phương Tây. Giả thiết, cuộc chiến có tạm ngưng thì những đòn trường phạt đó sẽ tiếp tục hay vẫn ở một mức độ nào đó. Cho nên mọi người hay nhắc đến kịch bản trong đó có biến số quyết định là các yếu tố bên ngoài. Nhưng qua kinh nghiệm thực tế và nguồn lực hiện nay thì xác suất là Việt Nam vẫn giữ được mức lạm phát mục tiêu" - TS. Võ Trí Thành nói.
Hải Minh (t/h)