Dự án thí điểm làm sạch một góc Hồ Tây bằng Công nghệ Nano - Bioreactor (nay gọi là Công nghệ Bio - Nano Nhật Bản) do Công ty CP Tập đoàn Môi trường Việt Nhật (JVE Group) thực hiện đã chính thức kết thúc, đại diện JVE Group đưa ra sự thật bất ngờ về nguyên nhân cá chết hàng loạt ở Hồ Tây giai đoạn qua.
Theo kết quả phân tích của cơ quan đánh giá độc lập, chất lượng nước trong khu thí điểm đạt Quy chuẩn quốc gia về chất lượng nước mặt (QCVN 08-MT:2015/BTNMT), không bị tái ô nhiễm, mùi hôi tanh giảm, tầng bùn đáy và các khí độc như H2S, NH3, CH4 bị phân hủy mạnh, mật độ tảo giảm không còn tình trạng phú dưỡng.
Đặc biệt, cá trong khu quây thí điểm sống khỏe mạnh, không bị chết, khác biệt hoàn toàn với tình trạng cá chết, nước bị ô nhiễm ở bên ngoài khu quây tại Hồ Tây thời gian qua.
Ảnh hiện trạng Hồ Tây sau khi kết thúc Dự án thí điểm xử lý một góc Hồ Tây (29/12/2022). Ảnh JVE.
Chia sẻ với báo chí trước thông tin từ một số cơ quan chuyên môn chỉ tiến hành đo hàm lượng DO (Nồng độ Oxy hòa tan trong nước) tại Hồ Tây vào ban ngày và cho rằng nguyên nhân khiến cá chết hàng loạt là do thười tiết, lượng cá dưới hồ dày đặc và đặc biệt liên quan đến việc người dân thả cá xuống hồ trái phép.
Chuyên gia của JVE Group cho rằng, để xác định nguyên nhân cá chết mà chỉ đo nồng độ Oxy hòa tan DO vào ban ngày là chưa đầy đủ và chính xác. Bởi lẽ, Hồ Tây rất nhiều tảo, ban ngày tảo quang hợp lấy CO2, và nhả ra Oxy nhưng ban đêm thì ngược lại, tảo lại lấy mất Oxy và nhả CO2, do vậy phía Chuyên gia Nhật Bản và JVE Group khi thực hiện Dự án thí điểm (năm 2019) đã kết hợp với Đơn vị phân tích độc lập - Viện Công nghệ Môi trường (Viện Hàn lâm KHCN Việt Nam) tiến hành đo nồng độ Oxy hòa tan DO vào cả ban đêm để đánh giá chính xác về nồng độ Oxy hòa tan DO vào ban đêm tại bên trong và bên ngoài khu thí điểm.
Nồng độ Oxy hòa tan DO bên trong (trái) và bên ngoài (phải) khu vực thí điểm tại Hồ Tây. Ảnh: JVE
Cụ thể, nồng độ Oxy hòa tan DO tại bên ngoài khu quây thí điểm vào ban ngày đạt 6.99 mg/l, nhưng ban đêm (thời điểm 20h) nồng độ Oxy hòa tan DO chỉ đạt 0.59 mg/l (thấp hơn mức nồng độ Oxy hòa tan DO tối thiểu cần thiết là 2mg/l) - không đủ điều kiện cho cá, thủy sinh sống và gây ra hiện tượng cá chết tại Hồ Tây vào ban đêm như thời gian qua.
Cùng thời điểm 20h ban đêm, nhưng trong khu thí điểm được áp dụng Công nghệ Bio-Nano của Nhật Bản thì hàm lượng DO Oxy hòa tan vẫn đạt tới 5.63mg/l (xấp xỉ cột A1-mức cao nhất đảm bảo cho cá hô hấp, sinh trưởng, phát triển tốt) cho thấy hiệu quả của Công nghệ.
Hình ảnh camera giám sát chụp được ảnh cá không bị chết nhiều vào ban ngày (17h21 chiều ngày 23/11) Ảnh: JVE
Hình ảnh camera giám sát chụp được ảnh cá chết tập trung nhiều vào ban đêm (23h31 đêm ngày 23/11) Ảnh: JVE
Cụ thể, vào ngày 23/11/2022 qua hình ảnh camera giám sát của Dự án thấy rất rõ vào thời điểm khoảng 17h21p chiều thì không thấy cá chết trôi dạt vào bờ nhưng vào thời điểm khoảng 23h31p đêm ngày 23/11/2022 thì thấy xuất hiện nhiều cá chết càng minh chứng cho nhận định cá chết chủ yếu vào ban đêm do thiếu Oxy (ban đêm tảo lấy Oxy, nhả CO2) là chính xác và là câu trả lời cho các cơ quan chuyên môn khi đo được nồng độ Oxy hòa tan DO vào ban ngày thấy cao mà không hiểu tại sao cá vẫn chết.
Vì vậy, Theo JVE Group, Chuyên gia Nhật Bản khẳng định chính xác nguyên nhân chủ yếu gây ra cá chết tại Hồ Tây thời gian qua là hàm lượng Oxy hòa tan DO vào ban đêm thấp không đủ mức tối thiểu và thời điểm chết chính xác chủ yếu là vào ban đêm.
Ngoài ra, thì các yếu tố như khí độc (H2S, NH3, CH4) tích tụ trong tầng bùn đáy, nước ô nhiễm, tảo phú dưỡng, vv... cũng là nguyên nhân ảnh hưởng đến việc cá bị chết.
Mô phỏng 3D của JVE về việc lắp đặt thiết bị Công nghệ Bio-Nano để đảm bảo tình trạng cá chết tại Hồ Tây sẽ không bị tái diễn trong tương lai. Ảnh JVE.
Kết quả của Dự án thí điểm đã cho thấy hiệu quả của Công nghệ Bio-Nano Nhật Bản khi áp dụng tại Hồ Tây như đã làm ức chế, giảm sự phát triển của tảo, tảo trong khu quây không có tình trạng phú dưỡng; nồng độ Oxy hòa tan DO tăng cao (cả ban ngày và ban đêm); giảm mạnh hàm lượng các chỉ số ô nhiễm như COD, BOD5, Amoni, vv...; cải thiện rõ rệt độ trong của nước (chỉ số TSS giảm mạnh); hầu hết các chỉ tiêu chất lượng nước đều đạt tới cột A1, một vài chỉ tiêu đạt các cột A2, B1 của QCVN 08-MT:2015/BTNMT.
Đặc biệt, công nghệ áp dụng còn có hiệu quả thiết thực ngăn chặn tình trạng cá chết như phân hủy các khí độc H2S, NH3, CH4; phân hủy lượng bùn hữu cơ tích tụ ở tầng đáy, vv...đảm bảo duy trì tổng thể môi trường cho cá, sinh vật thủy sinh sinh trưởng và phát triển tốt, không xảy ra tình trạng cá chết bên trong khu thí điểm khi cứ “đến hẹn lại lên” hàng năm đều xảy ra tình trạng cá chết, trôi dạt vào bờ bốc mùi hôi thối, ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt, sức khỏe của người dân tại Hồ Tây.
Đại diện JVE cho biết, quá trình duy trì hệ thống thiết bị để kiểm chứng khả năng không bị tái ô nhiễm đến nay cũng đã hoàn thành, JVE Group đã trao đổi với phía Nhật Bản và phía Nhật Bản đã nhất trí việc kết thúc hoàn toàn Dự án thí điểm.
Tiến Thanh (t/h)