Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Việt Nam đòi hỏi doanh nghiệp, nhà đầu tư khai khoáng lẫn xây dựng phải có giải pháp để thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng tới mục tiêu đạt mức trung hòa carbon.
Tại Triển lãm Quốc tế lần thứ 6 về công nghiệp khai thác, khôi phục tài nguyên khoáng sản và xây dựng Việt Nam (Mining Vietnam 2024), ông Ben Wong - Tổng Giám đốc Informa Markets Việt Nam chia sẻ: “Việt Nam vốn có tiềm năng lớn về than, boxit, quặng cromit, titan, sắt và đất hiếm... Tuy nhiên, làm thế nào để Việt Nam có thể tiến đến một nền kinh tế có phát thải ròng bằng không, chuyển đổi sang công nghệ xanh trong khi vẫn đảm bảo sử dụng nguồn tài nguyên vốn có một cách hiệu quả?”.
Theo ông Wong, “chìa khóa nằm ở việc tiếp tục đầu tư vào đổi mới, khoa học và công nghệ nhằm tối ưu hóa quy trình khai thác, giảm lượng khí carbon”.
Triển lãm Quốc tế lần thứ 6 về công nghiệp khai thác, khôi phục tài nguyên khoáng sản và xây dựng Việt Nam (Mining Vietnam 2024) chính thức khai mạc tại Cung triển lãm Kiến trúc, Quy hoạch xây dựng Quốc gia
Tầm nhìn từ quy hoạch
Việt Nam được coi là quốc gia có nguồn tài nguyên khoáng sản đa dạng, tập trung hơn 5,000 điểm mỏ của 60 loại khoáng sản như than, quặng boxit, apatit, titan, đất hiếm,... Trước những lợi thế đó, để quản lý có hiệu quả nguồn tài nguyên này, trong những năm gần đây, nhiều chính sách đã được ban hành nhằm thúc đẩy sự tham gia của các doanh nghiệp vào quá trình khai thác, chế biến khoáng sản và sản xuất vật liệu xây dựng theo hướng bền vững, giảm tiêu hao điện, năng lượng
Cụ thể, Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Quy hoạch này đã mở ra không gian phát triển mới cho ngành khai khoáng Việt Nam hiệu quả hơn, bền vững hơn, phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Với ý nghĩa trên, bên cạnh việc nhắc lại nhiều lần các yếu tố về bảo vệ môi trường và bảo vệ cảnh quan thiên nhiên trong quan điểm và mục tiêu, Quy hoạch cũng đề cập đến những nội dung này trong định hướng phát triển khoa học và công nghệ, trong đó, đẩy mạnh việc chuyển đổi công nghệ, thiết bị trong công tác thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng theo hướng hiện đại, tiên tiến, tận thu tối đa nguồn khoáng sản, sử dụng tài nguyên theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Nghiên cứu việc sử dụng phương pháp khai thác công nghệ cao trong khai thác đá nhằm hạn chế việc ảnh hưởng đến môi trường và cảnh quan thiên nhiên.
Định hướng này phù hợp với quan điểm của Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 10/2/2022 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo Nghị quyết số 10-NQ/TW, công tác quản lý quy hoạch, điều tra cơ bản địa chất, khoáng sản, thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng khoáng sản phải có tầm nhìn chiến lược, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội cả trước mắt, trung và dài hạn; hài hòa giữa bảo tồn và phát triển bền vững, bảo vệ môi trường, cảnh quan, hích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia…
Bên cạnh đề cập đến việc quản lý chặt chẽ tài nguyên khoáng sản, mục tiêu tổng quát của Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 cũng nhấn mạnh việc đẩy mạnh đầu tư, hình thành ngành khai thác, chế biến đồng bộ, hiệu quả với công nghệ tiên tiến, thiết bị hiện đại phù hợp với xu thế của thế giới.
Đối với các loại khoáng sản có trữ lượng lớn, chiến lược, quan trọng (bô-xít, titan, đất hiếm, crômit, niken, đồng, vàng), các doanh nghiệp được cấp phép khai thác mỏ phải có đủ năng lực và phải đầu tư các dự án chế biến phù hợp sử dụng công nghệ tiên tiến, thiết bị hiện đại, bảo vệ môi trường bền vững…
Ở lĩnh vực xây dựng, thị trường Việt Nam cũng đang cho thấy tiềm năng bứt phá mạnh mẽ, thu hút sự chú ý của nhiều nhà đầu tư nước ngoài. Theo Quyết định số 1454/QĐ–TTg phê duyệt Quy hoạch phát triển mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, đến năm 2030, Việt Nam hướng đến mục tiêu khai thác khoảng hơn 5,000 km đường cao tốc, xây dựng 172 tuyến đường quốc lộ với tổng chiều dài khoảng 29,795 km và tạo ra khoảng 3,034 km đường bộ ven biển qua địa phận 28 tỉnh, thành phố, hứa hẹn nâng cao năng lực vận tải nội địa, tăng cường kết nối các khu công nghiệp với trung tâm đô thị, cảng biển và biên giới, thúc đẩy lợi thế cạnh tranh của Việt Nam.
Từ định hướng chính sách và tầm nhìn dài hạn của Chính phủ đối cũng như những đòi hỏi khắt khe hơn của thị trường về tính bền vững, thì khai thác, sản xuất chế biến theo hướng bền vững đang là yêu cầu bắt buộc. Trước vấn đề này, đòi hỏi các doanh nghiệp phải nỗ lực đổi mới, cải tiến về thiết bị và công nghệ để thích ứng và phát triển.
Khu vực triển lãm dành cho máy móc, thiết bị công trình
Cơ hội trải nghiệm và tiếp cận thiệt bị, công nghệ mới
Trong bối cảnh đó, để tạo không gian trải nghiệm, mở rộng cơ hội giao thương và thúc đẩy hợp tác đầu tư cũng như tạo đà phát triển năng động, bền vững cho ngành khoáng sản và xây dựng nước ta, Mining Vietnam 2024 (Mining & Construction Vietnam) đã được tổ chức tại Hà Nội.
Phát biểu khai mạc triển lãm, bà Annie Trần - quản lý dự án cao cấp, triển lãm Mining Vietnam thông tin: “Việt Nam là quốc gia có nguồn tài nguyên khoáng sản đa dạng, tập trung hơn 5,000 điểm mỏ với hơn 60 loại khoáng sản. Tầm nhìn của Việt Nam đến năm 2050 đã nêu rõ mục tiêu đưa ngành công nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản trở thành ngành công nghiệp hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ, và đổi mới thiết bị để sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, chuyển đổi toàn diện ngành sang hướng phát triển xanh, thân thiện với môi trường.
“Với sự quy tụ của các công nghệ tiên tiến từ khắp nơi trên thế giới tại những triển lãm như Mining & Construction Vietnam là một điều kiện vô cùng ý nghĩa, giúp các doanh nghiệp xây dựng và khai khoáng cập nhật các công nghệ tiên tiến trong ngành”, bà Annie Trần nhấn mạnh.
Theo Informa Markets Việt Nam, triển lãm Mining Vietnam 2024 chào đón 200 nhà trưng bày đến từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm Anh, Ấn Độ, Ba Lan, Cộng hòa Zambia, Đài Loan, Đức, Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia, Mỹ, Nhật Bản, Pháp, Singapore, Trung Quốc, Úc, Việt Nam và Ý. Bên cạnh các gian hàng doanh nghiệp, sự kiện còn chào đón 3 nhóm gian hàng quốc tế đến từ Ấn Độ, Úc và Trung Quốc. Chương trình dự kiến thu hút hơn 3,000 khách tham quan chuyên ngành, hứa hẹn trở thành điểm giao thương lý tưởng cho các doanh nghiệp đang hoạt động trong ngành công nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản và xây dựng tại Việt Nam.
Bằng việc kết hợp với triển lãm Construction Vietnam, sự kiện còn tập trung trưng bày các thiết bị, sản phẩm phục vụ ngành xây dựng với nhiều công nghệ về tự động hóa; hóa chất; thiết bị nặng; cơ sở hạ tầng; quản lý; vật liệu; dụng cụ, thiết bị và dịch vụ tổng hợp, mang đến cho các doanh nghiệp và khách tham quan chuyên ngành cơ hội tiếp cận và trải nghiệm công nghệ mới nhất từ cả ngành khai khoáng và xây dựng.
Ngoài không gian trưng bày, Mining Vietnam 2024 còn tổ chức nhiều chương trình hội thảo và hội thảo kỹ thuật, nhằm giúp doanh nghiệp cập nhật những xu hướng, công nghệ tiên tiến, mở ra nhiều góc nhìn mới về ngành khai khoáng dưới góc độ nền kinh tế tuần hoàn, tăng trưởng xanh.
Mining Vietnam là sự kiện được tổ chức hai năm một lần tại khu vực phía Bắc - nơi ngành khai khoáng phát triển mạnh mẽ, gắn liền với các mỏ và điểm quặng của Việt Nam. Sau thành công vào năm 2022, Mining Vietnam 2024 quay lại tại Hà Nội với danh mục trưng bày vô cùng đa dạng, phục vụ nhóm ngành khai khoáng chủ lực như hệ thống sản xuất phụ trợ mỏ than; điện, điện mỏ than; vật liệu, dụng cụ, thiết bị chế biến khoáng sản; khai khoáng thông minh và tự động hóa; thiết bị khai thác bề mặt, khai thác ngầm; vận chuyển và các dịch vụ tổng hợp khác.
Minh Đức