Việt Nam đang trở thành "điểm đến" của một trung tâm sản xuất mới thu hút nhiều tập đoàn công nghệ thông tin toàn cầu đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản,... như Panasonic, Toshiba, Samsung, Apple,... nhưng có lẽ còn khá nhiều chông gai và nhiều thứ cần làm mà đầu tiên phải kể đến là vấn đề nhân lực.
Có thể thấy, hầu hết các công ty công nghệ thông tin bắt đầu dịch chuyển sản xuất sang Việt Nam. Đến nay, Việt Nam có tổng số 335 khu công nghiệp với tổng quy mô 100.000 ha và đang tiếp tục mở rộng thêm nhiều khu công nghiệp để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng từ các nhà đầu tư nước ngoài.
Theo số liệu của Hiệp hội Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài của Việt Nam (VAFIE) cho thấy, đầu tư FDI chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng dòng vốn với tỷ lệ tăng từ 44% năm 2019 lên 51,34% năm 2022. Đáng chú ý, số vốn đăng ký mới của Việt Nam cũng tăng lên hàng năm với số tiền trung bình cho mỗi dự án tăng từ 4,3 triệu USD năm 2019 lên 5,8 triệu USD năm 2020 và 8,8 triệu USD năm 2021.
Trong giai đoạn 2015-2020, ngành công nghiệp sản xuất của Việt Nam đã nhận được các khoản đầu tư trực tiếp nước ngoài từ Hàn Quốc và Nhật Bản với tổng trị giá 376 tỷ USD, trong đó Samsung Electronics đóng góp 1/4 tổng vốn đầu tư từ Hàn Quốc.
Các "đại gia công nghệ" đã chọn Việt Nam để đầu tư
Khi mà trước đó, Intel của Mỹ đã thành lập nhà máy đóng gói chip lớn nhất tại Việt Nam, trong khi LG Electronics, vào năm 2021, công bố đầu tư hơn 1 tỷ USD vào Hải Phòng của Việt Nam để mở rộng công suất màn hình OLED. Mới nhất, họ tiếp tục lên kế hoạch đầu tư tiếp 1 tỷ USD vào Việt Nam bằng cách huy động các nguồn vốn từ các ngân hàng đầu tư toàn cầu.
Ngoài lĩnh vực sản xuất, Samsung Electronics cũng đang xây dựng một trung tâm R&D tại Hà Nội, trong khi phòng thí nghiệm thử nghiệm duy nhất của Qualcomm ở Đông Nam Á cũng được đặt tại thành phố này. Panasonic và Toshiba được cho là cũng đang xem xét thực hiện R&D tại Việt Nam.
Nhìn chung, sự phát triển mạnh mẽ của các doanh nghiệp FDI gần đây đã biến Việt Nam trở thành một trung tâm sản xuất mới cho nhiều công ty công nghệ thông tin toàn cầu.
Mặc dù vậy thì trong hiện tại không chỉ các doanh nghiệp tại Việt Nam mà ngay cả những doanh nghiệp FDI đang lên cơn “khát” nhân lực công nghệ thông tin. Thông tin với báo chí, ông Vũ Quang Thành, PGĐ Trung tâm dịch vụ việc làm Hà Nội cho biết: “Nhân lực CNTT đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi số, đặc biệt từ sau đại dịch COVID-19, các doanh nghiệp đều phải đầu tư vào nền tảng công nghệ, khiến cho nhu cầu nhân lực trong ngành này chưa bao giờ giảm nhiệt”.
Theo một thống kê của công ty tuyển dụng Navigos Group, mức lương nhân sự chủ chốt công nghệ thông tin dao động từ 30-90 triệu đồng, riêng lương kỹ sư mới ra trường ở lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) ở mức 1000-2000 USD/tháng; chưa kể với những lĩnh vực này, nhân sự còn có thể làm freelance cho nhiều công ty khác. Song, “cơn khát” nhân sự công nghệ thông tin vẫn chưa được giải tỏa.
Lý giải về nguyên nhân của sự thiếu hụt này, chuyên gia công nghệ thông tin, PGS- TS Phạm Quang Hà cho rằng, xuất phát từ chênh lệch giữa trình độ của lập trình viên và các yêu cầu của doanh nghiệp.
Cụ thể, hiện nay chỉ có khoảng 16.500 sinh viên (chiếm gần 30%) trong tổng số 55.000 cử nhân chuyên ngành công nghệ thông tin đáp ứng được đòi hỏi mà doanh nghiệp đề ra. Cho đến năm 2022, Việt Nam đang thiếu khoảng 150.000 nhân lực công nghệ thông tin. Bên cạnh đó, việc những nhân sự công nghệ thông tin thường không có tâm lý làm thuê cho doanh nghiệp mà chủ yếu là đi làm chỉ để trải nghiệm, sau đó nhiều người đã đứng ra thành lập doanh nghiệp cho riêng mình, theo đuổi những start up mới. Chính điều này đã gây ra những thách thức nhân sự lớn cho các doanh nghiệp trong nước cũng như doanh nghiệp FDI./.
Minh Tín (t/h)