Thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến làn sóng tăng vốn mạnh mẽ từ nhiều công ty chứng khoán. Động thái này không chỉ giúp gia tăng sức mạnh tài chính, mở rộng kinh doanh mà còn được xem như bước chuẩn bị chiến lược đón đầu cơ hội khi thị trường được nâng hạng trong thời gian tới.
Loạt “ông lớn” công bố kế hoạch tăng vốn nghìn tỷ
VNDirect là cái tên nổi bật trong cuộc đua này. Công ty dự kiến phát hành hơn 432 triệu cổ phiếu, gồm hơn 106,5 triệu cổ phiếu chào bán riêng lẻ cho nhà đầu tư chuyên nghiệp và hơn 325,7 triệu cổ phiếu chào bán cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 5:1. Với mức giá 10.000 đồng/cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, tổng vốn huy động sẽ được bổ sung cho hoạt động cho vay ký quỹ và đầu tư vào giấy tờ có giá. Khi hoàn tất, vốn điều lệ của VNDirect sẽ tăng lên gần 19.546 tỷ đồng, đưa công ty vào nhóm dẫn đầu thị trường. Đại hội đồng cổ đông bất thường sẽ diễn ra vào ngày 10/10 tại Hà Nội để thông qua kế hoạch này.
Một thương vụ đáng chú ý khác là của Chứng khoán LPBank (LPBankS), đơn vị trong hệ sinh thái Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam do ông Nguyễn Đức Thụy (bầu Thụy) điều hành. LPBankS triển khai chào bán tối đa 878 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, dự kiến huy động 8.780 tỷ đồng. Số vốn này sẽ được phân bổ vào đầu tư giấy tờ có giá, bổ sung cho vay ký quỹ và hoạt động bảo lãnh phát hành. Sau phát hành, vốn điều lệ của LPBankS dự kiến đạt 12.668 tỷ đồng, lọt vào nhóm sáu công ty chứng khoán lớn nhất Việt Nam. Đáng chú ý, LPBankS đã có bước chuyển mình ngoạn mục từ năm 2024 khi tăng vốn và ghi nhận lợi nhuận sau thuế gấp 18,8 lần trong nửa đầu năm 2025.
Không chỉ những tên tuổi lớn, các công ty quy mô nhỏ cũng gia nhập đường đua. Chứng khoán Xuân Thiện (XTSC) đã thông qua kế hoạch tăng vốn gấp nhiều lần với hai đợt phát hành cổ phiếu. Đầu tiên là chào bán 135 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, dự kiến thu về 1.350 tỷ đồng. Tiếp đó, công ty chào bán riêng lẻ 151,1 triệu cổ phiếu cho ba nhà đầu tư chiến lược, thu về thêm 1.515 tỷ đồng. Nếu thành công, vốn điều lệ của XTSC sẽ tăng từ 135 tỷ đồng lên 3.000 tỷ đồng. Công ty còn đặt mục tiêu dài hạn nâng vốn lên 20.000 tỷ đồng, tham vọng gia nhập nhóm ba công ty chứng khoán hàng đầu.
SSI – “ông lớn” đầu ngành – cũng đã chốt kế hoạch họp Đại hội đồng cổ đông bất thường vào ngày 25/9/2025 để thông qua phương án phát hành tối đa 415,6 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 15.000 đồng/cổ phiếu. Sau phát hành, vốn điều lệ SSI dự kiến tăng lên 24.934,9 tỷ đồng, giữ vững ngôi vị dẫn đầu toàn ngành. Số tiền huy động khoảng 6.200 tỷ đồng sẽ được SSI bổ sung cho vay ký quỹ, đầu tư trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi.
Không đứng ngoài cuộc, Chứng khoán Tiên Phong (ORS) dự kiến chào bán 287,9 triệu cổ phiếu cho TPBank với giá 12.500 đồng/cổ phiếu, qua đó tăng vốn điều lệ từ gần 3.360 tỷ đồng lên hơn 6.239 tỷ đồng.
Tâm điểm khác là Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS), công ty con của Techcombank. TCBS triển khai IPO hơn 231 triệu cổ phiếu với giá 46.800 đồng/cổ phiếu, huy động hơn 10.800 tỷ đồng. Sau IPO, vốn điều lệ của TCBS dự kiến đạt 31.601,6 tỷ đồng – cao nhất ngành chứng khoán hiện nay.
Trong khi đó, VPBankS – công ty con của VPBank – cũng chuẩn bị IPO 375 triệu cổ phiếu (25% vốn hiện tại) với giá tối thiểu 12.130 đồng/cổ phiếu, đưa vốn điều lệ từ 15.000 tỷ đồng lên 18.750 tỷ đồng.
Ngoài ra, VPS, HSC, Kafi, TPS, MBS, VIX hay TVS cũng công bố kế hoạch phát hành hàng trăm triệu cổ phiếu trong năm nay.
Nhu cầu vốn cấp bách và rủi ro từ pha loãng
Theo các chuyên gia, việc đồng loạt tăng vốn cho thấy áp lực lớn về dư địa cho vay ký quỹ (margin). Theo quy định, dư nợ cho vay của công ty chứng khoán không vượt quá hai lần vốn chủ sở hữu. Nhiều công ty lớn như HSC, Mirae Asset, KIS, Kafi, FTS… đã gần “cạn room”. Việc tăng vốn sẽ giúp họ nới rộng hạn mức margin, đồng thời có thêm nguồn lực cho hoạt động tự doanh.
Ông Nguyễn Anh Đức, Giám đốc điều hành Khối Môi giới khách hàng tổ chức và Tư vấn đầu tư của SBBS, nhận định: “Nhu cầu margin sẽ ngày càng lớn khi thị trường đi lên. Bên cạnh đó, các công ty chứng khoán cần chuẩn bị vốn để cung cấp sản phẩm mới như giao dịch không ký quỹ (prefund) cho nhà đầu tư nước ngoài, khi Việt Nam được nâng hạng”.
VN-Index hiện tăng gần 33% sau 9 tháng, đạt gần 1.671 điểm (16/9), với thanh khoản trên 39.000 tỷ đồng mỗi phiên – cao nhất từ trước đến nay. Đây là cơ sở để các công ty chứng khoán mạnh tay mở rộng vốn.
Một động lực khác cho việc tăng vốn là mảng tài sản số. Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 5, thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm, yêu cầu doanh nghiệp vận hành sàn giao dịch phải có vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng.
Một số công ty chứng khoán đã có những bước đi sớm như SSI lập công ty con SSID (vốn 300 tỷ đồng) từ năm 2022 để phát triển dịch vụ tài chính số; TCBS góp vốn vào sàn giao dịch tài sản mã hóa Techcom (TCEX); VIX thành lập VIXEX với vốn 150 tỷ đồng; VPBankS cũng đưa mảng tài sản số vào chiến lược đến 2030.
Tuy nhiên, việc tăng vốn ồ ạt cũng tiềm ẩn rủi ro. Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Nghiên cứu khách hàng cá nhân Yuanta Việt Nam, cảnh báo: “Nếu thị trường chững lại, nhu cầu margin giảm, nhiều công ty sẽ thừa vốn. Điều này khiến tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) sụt giảm”.
Thực tế, giai đoạn 2021-2022 từng chứng kiến ROE của nhiều công ty giảm mạnh sau khi tăng vốn. SSI từ 19% (2021) còn 10% (2023), VNDirect từ 24% xuống 12% cùng kỳ. Việc phát hành thêm cũng dẫn đến pha loãng cổ phiếu, khiến EPS suy giảm, giảm sức hấp dẫn trong ngắn hạn.
Kỳ vọng nâng hạng thị trường
Dù vậy, giới phân tích vẫn lạc quan về triển vọng trung và dài hạn. Ông Nguyễn Trọng Đình Tâm, Phó giám đốc Khối phân tích Chứng khoán ASEAN, cho rằng: “P/B trung bình ngành chứng khoán hiện khoảng 2,2 lần, thấp hơn mức đỉnh 3 lần năm 2021. Điều này cho thấy cổ phiếu chứng khoán vẫn còn dư địa phát triển, đặc biệt khi Việt Nam được nâng hạng”.
Việt Nam đặt mục tiêu được FTSE Russell đưa ra khỏi nhóm thị trường cận biên và vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp trong năm 2025. Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết Việt Nam đã đáp ứng nhiều tiêu chí quan trọng trong cuộc làm việc với Sở Giao dịch Chứng khoán London (LSE) ngày 15/9.
Nếu thành công, dòng vốn ngoại có thể chảy mạnh vào thị trường, tạo động lực lớn cho nhóm chứng khoán – những đơn vị trực tiếp hưởng lợi từ sự bùng nổ giao dịch và nhu cầu tài chính mới.
Làn sóng tăng vốn này phản ánh sự chuẩn bị kỹ lưỡng của các công ty chứng khoán trước kỳ vọng thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng trong tháng 10 tới. Nếu thành công, dòng vốn ngoại sẽ chảy mạnh vào thị trường, tạo cú hích lớn cho ngành. Việc gia tăng tiềm lực tài chính không chỉ giúp các công ty nâng cao năng lực cạnh tranh trong mảng môi giới, cho vay ký quỹ và đầu tư, mà còn mở ra cơ hội hội nhập sâu rộng hơn với thị trường quốc tế. Trong bối cảnh đó, các thương vụ tăng vốn và IPO không chỉ đơn thuần là giải pháp tài chính, mà còn là chiến lược dài hạn để định vị lại vị thế của các công ty chứng khoán trong cuộc chơi lớn đang mở ra.
Trung Anh