Đến hết tháng 9/2026, cơ quan thuế đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho gần 125.000 doanh nghiệp, chi nhánh và tổ chức, tăng khoảng 30% so với cuối năm 2025. Đồng thời, hơn 52.000 trường hợp được xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế để tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh.
Làm sạch mã số thuế, tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp
Tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Tài chính ngày 6/10, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết chiến dịch được triển khai trong bối cảnh số lượng doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký còn lớn. Đến tháng 6/2026, qua rà soát, cơ quan Thuế xác định có khoảng 600.000 doanh nghiệp thuộc hai nhóm này, trong đó nhiều hồ sơ tồn đọng kéo dài qua nhiều năm.
Theo Cục Thuế, việc doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trên thực tế không đồng nghĩa với việc mã số thuế và các thủ tục pháp lý liên quan tự động chấm dứt. Cơ quan quản lý vẫn phải rà soát tình trạng đăng ký, hồ sơ khai thuế, hóa đơn, nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, nợ thuế và các dấu hiệu vi phạm trước khi hoàn tất thủ tục. Do đó, thời điểm doanh nghiệp thực tế dừng hoạt động có thể khác với thời điểm cơ quan nhà nước hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Trong quá trình triển khai chiến dịch, Cục Thuế tập trung xử lý các hồ sơ tồn đọng, đồng thời phân loại theo tình trạng và mức độ rủi ro để có phương thức giải quyết phù hợp. Những hồ sơ đầy đủ, rủi ro thấp được ưu tiên xử lý, trong khi các trường hợp còn nghĩa vụ thuế được hướng dẫn hoàn tất theo quy định; đối với những hồ sơ có dấu hiệu gian lận, mua bán hóa đơn hoặc lợi dụng pháp nhân để vi phạm pháp luật, cơ quan Thuế tiếp tục kiểm tra, xác minh.
Ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế, thông tin về quá trình triển khai chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn kinh doanh"
Đến hết tháng 8/2026, cơ quan Thuế đã hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho gần 125.000 doanh nghiệp, chi nhánh và tổ chức, tăng khoảng 30% so với cuối năm 2025. Cùng với đó, hơn 52.000 trường hợp được xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế để tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh, trong khi hơn 4.000 doanh nghiệp, tổ chức được khôi phục mã số thuế để tiếp tục hoạt động.
Trong số các hồ sơ được xử lý, khoảng 72.000 doanh nghiệp, tổ chức là những trường hợp được nộp từ năm 2025 trở về trước. Cục Thuế cho biết đây chủ yếu là các hồ sơ tồn đọng được tập trung xử lý trong chiến dịch, qua đó góp phần làm rõ hơn tình trạng thực tế của người nộp thuế và giảm số lượng hồ sơ kéo dài trên hệ thống quản lý.
Theo ông Lê Long, chiến dịch không đặt thêm bất kỳ nghĩa vụ pháp lý mới nào đối với doanh nghiệp. Cơ quan Thuế có trách nhiệm hỗ trợ doanh nghiệp hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc thực hiện các thủ tục cần thiết để quay trở lại thị trường theo quy định; trường hợp doanh nghiệp lựa chọn sử dụng dịch vụ bên ngoài là quyền của doanh nghiệp và cơ quan Thuế không thu phí đối với việc hỗ trợ thực hiện thủ tục.
Cùng với việc xử lý hồ sơ, Cục Thuế tăng cường phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh, công an, hải quan, chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan để kết nối, khai thác và đối soát dữ liệu, qua đó xử lý những trường hợp thông tin chưa thống nhất. Việc chuẩn hóa dữ liệu doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và người đại diện theo pháp luật được thực hiện theo định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.
Tiếp tục xử lý hồ sơ tồn đọng, quản lý thuế bằng dữ liệu
Cục Thuế cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục tập trung xử lý các hồ sơ tồn đọng, hỗ trợ doanh nghiệp hoàn tất thủ tục rời khỏi thị trường hoặc quay trở lại hoạt động, đồng thời đẩy nhanh hoàn thuế giá trị gia tăng và thu hồi nợ đọng. Việc làm sạch mã số thuế sẽ được thực hiện song song với quản lý hoạt động thương mại điện tử dựa trên dữ liệu và tăng cường quản lý rủi ro.
Cùng với đó, ngành Thuế tiếp tục hoàn thiện các giải pháp xác định, bù trừ nghĩa vụ thuế theo thời gian thực và tái thiết kế quy trình nghiệp vụ trên nền tảng công nghệ. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Thuế với các cơ quan liên quan sẽ tiếp tục được tăng cường nhằm vừa hỗ trợ người nộp thuế thực hiện thủ tục thuận lợi, vừa nâng cao hiệu quả quản lý và kiểm soát rủi ro.
Cục Thuế cũng yêu cầu các đơn vị tăng cường kiểm tra, giám sát công chức trực tiếp giải quyết hồ sơ, kịp thời xử lý trường hợp hướng dẫn không đúng quy định, gây phiền hà hoặc làm phát sinh thêm thủ tục, chi phí cho doanh nghiệp. Qua đó, chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” được triển khai theo hướng vừa giải quyết các hồ sơ tồn đọng, vừa chuẩn hóa dữ liệu và tạo điều kiện để doanh nghiệp thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định.
Đẩy mạnh số hóa, tự động hóa quản lý thuế
Song song với chiến dịch làm sạch mã số thuế, Cục Thuế tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số và tự động hóa trong quản lý rủi ro, đặc biệt đối với công tác hoàn thuế giá trị gia tăng. Theo số liệu được cơ quan Thuế công bố, tỷ lệ hồ sơ hoàn thuế tiếp cận điện tử đạt 99,5%, tỷ lệ phân loại hồ sơ thực hiện tự động trên hệ thống đạt 73% và 87% hồ sơ được giải quyết trong thời hạn 6 ngày.
Phương thức quản lý cũng từng bước chuyển từ việc kiểm tra từng hồ sơ sang phân tích chuỗi giao dịch, chuỗi hóa đơn và dòng tiền, trên cơ sở đó xác định hồ sơ đủ điều kiện, hồ sơ cần xác minh và hồ sơ có rủi ro cần kiểm tra. Cục Thuế đồng thời tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí rủi ro và tăng cường chia sẻ dữ liệu với các cơ quan liên quan nhằm nâng cao khả năng phát hiện những giao dịch, doanh nghiệp có dấu hiệu bất thường.
Trí tuệ nhân tạo cũng được ngành Thuế đưa vào hỗ trợ người nộp thuế thông qua ứng dụng eTax Mobile. Từ tháng 12/2025, hệ thống Chatbot AI được tích hợp trên eTax Mobile để cung cấp thông tin về nghĩa vụ thuế, hướng dẫn lập tờ khai và giải đáp các vấn đề liên quan đến chính sách thuế, phí, lệ phí và hóa đơn. Đến tháng 7/2026, hệ thống được nâng cấp, hỗ trợ hộ kinh doanh lập tờ khai mẫu 01/CNKD bằng ngôn ngữ tự nhiên.
eTax Mobile cũng được bổ sung các chức năng như cảnh báo tạm hoãn xuất cảnh, phản hồi sai sót và tra cứu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Từ ngày 20/9, ứng dụng có thêm tính năng xác nhận thông báo lệ phí trước bạ phương tiện; sau khi người dân xác nhận và hoàn thành nghĩa vụ thuế, hồ sơ được chuyển tự động sang cơ quan Công an để phục vụ việc cấp biển số.
Thời gian tới, ngành Thuế sẽ tiếp tục đẩy nhanh hoàn thuế GTGT, thu hồi nợ đọng, làm sạch mã số thuế, quản lý thương mại điện tử bằng dữ liệu và tăng cường quản lý rủi ro, đồng thời hoàn thiện các giải pháp xác định, bù trừ nghĩa vụ thuế theo thời gian thực và tái thiết kế quy trình nghiệp vụ trên nền tảng công nghệ.
Trung Anh