Trước áp lực về vốn, công nghệ và chi phí chuyển đổi xanh, việc tăng cường kết nối giao thương, mở rộng hợp tác giữa doanh nghiệp cơ khí, điện và công nghệ số được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển cho ngành công nghiệp chủ lực của TP Hồ Chí Minh, đồng thời nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
TP Hồ Chí Minh luôn tích cực, chủ động tham gia vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Giai đoạn 2026 - 2030 đánh dấu bước chuyển mình chiến lược của TP Hồ Chí Minh trong việc đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế, lấy "chuyển đổi kép" (số hóa và xanh hóa) làm động lực cốt lõi.
Nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa kinh tế số chiếm 30% - 40% GRDP và kinh tế xanh đạt tối thiểu 10% GRDP vào năm 2030. Chính vì thế thành phố đã ban hành và thực thi đồng bộ nhiều cơ chế, chính sách và chương trình hỗ trợ đột phá, đặc biệt tập trung vào doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) và các ngành công nghiệp trọng điểm như cơ khí - điện.
Đây là một trong bốn ngành công nghiệp chủ lực được thành phố tập trung trợ lực để tích hợp sâu vào dòng chảy "chuyển đổi kép" cùng với các chính sách, chương trình hỗ trợ riêng cho ngành; đặc biệt trong việc áp dụng các tiêu chuẩn thực hành xanh ESG.
Chính sách này giúp các sản phẩm cơ khí, điện sản xuất tại TP Hồ Chí Minh nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe để tham gia trực tiếp vào chuỗi cung ứng toàn cầu của các tập đoàn đa quốc gia.
TP Hồ Chí Minh triển khai các giải pháp hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và sản phẩm ngành cơ khí - tự động hóa trên địa bàn
Theo thống kê của Cục Hải quan Việt Nam, trong 8 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của nhóm ngành máy móc thiết bị (cơ khí - điện) và sản phẩm điện tử, máy tính, linh kiện của Việt Nam đã ghi nhận mức tăng trưởng bùng nổ, thiết lập những cột mốc kỷ lục mới; riêng nhóm ngành máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 101,06 tỷ USD, tăng trưởng 51,1% so với cùng kỳ năm trước.
Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nhóm hàng này vượt mốc 100 tỷ USD chỉ sau 8 tháng, tiếp tục giữ vững vị trí là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của cả nước. Cùng với đó nhóm ngành máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác đạt gần 47,3 tỷ USD, tăng 26,4% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, doanh nghiệp và hoạt động của ngành cơ khí - điện của TP Hồ Chí Minh cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức như năng lực cạnh tranh và công nghệ chưa cao, tỷ lệ nội địa hóa còn thấp (mục tiêu đến năm 2030 mới phấn đấu đạt trên 30%).
Thêm vào đó, khó khăn về nguồn vốn và hỗ trợ tài chính; thị trường tiêu thụ thu hẹp và áp lực cạnh tranh. Mặt khác, chi phí đầu tư lớn khi ngành đòi hỏi vốn đầu tư dài hạn rất cao cho đất đai, nhà xưởng, hạ tầng và máy móc trang thiết bị, công nghệ, tự động hóa, chuyển đổi xanh.
Để tiếp sức cho doanh nghiệp vượt qua thách thức về vốn, công nghệ và nỗ lực nâng tỷ lệ nội địa hóa phấn đấu đạt trên 30% vào năm 2030, “Tuần lễ kết nối giao thương và giới thiệu sản phẩm ngành cơ khí, điện và công nghệ số năm 2026” năm nay quy tụ 22 doanh nghiệp tiêu biểu tham gia trưng bày, giới thiệu các giải pháp công nghệ chuyên sâu thuộc 5 nhóm ngành chủ lực gồm cơ khí chế tạo máy, sản phẩm công nghiệp hỗ trợ, cơ khí xây dựng, thiết bị điện -công nghệ số và nguyên phụ liệu vật tư.
Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí - Điện TP Hồ Chí Minh (HAMEE) khẳng định đối với các doanh nghiệp cơ khí – điện năng lực chế tạo và chất lượng sản phẩm phải được khách hàng biết đến, được giới thiệu đúng nơi và đáp ứng trúng nhu cầu. Điểm sáng nổi bật của tuần lễ lần này là việc kết nối liên ngành chặt chẽ giữa ba lĩnh vực mũi nhọn cơ khí, điện và công nghệ số. Mô hình hợp tác này mở ra cơ hội bắt tay chiến lược giữa các đơn vị chế tạo máy với doanh nghiệp cung cấp giải pháp điều khiển và công nghệ số, giúp cấu thành nên những thiết bị và hệ thống đồng bộ, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật vận hành ngày càng cao của thị trường.
Trước yêu cầu chuyển đổi xanh, đại diện HAMEE cho rằng các doanh nghiệp sản xuất cần bắt đầu ngay từ những hành động đo lường được như tiết kiệm năng lượng điện, kéo giảm hao hụt nguyên vật liệu, giảm tỷ lệ phế phẩm và tối ưu hóa năng suất thiết bị máy móc trên cơ sở gắn kết chặt chẽ giữa công nghệ, nguồn vốn ưu đãi và các chính sách trợ lực từ chính quyền thành phố.
Nguyễn Trang