Cuộc đua giành thị phần của trái sầu riêng Đông Nam Á tại Trung Quốc

Trung Quốc chứng kiến một năm nhập khẩu sầu riêng kỷ lục, khi đạt giá trị tương đương 7 tỷ USD. Bởi sức tiêu thụ lớn, thị trường Trung Quốc trở thành cuộc đua giành thị phần cho các quốc gia Đông Nam Á.

Với lượng sầu riêng nhập khẩu của Trung Quốc phá kỷ lục vào năm 2024, đạt gần 7 tỷ USD về giá trị, sự cạnh tranh giành thị trường lớn nhất thế giới này đã trở nên gay gắt hơn khi Việt Nam và Malaysia tăng cường nỗ lực để soán ngôi Thái Lan trở thành nhà cung cấp chính loại trái cây nhiệt đới được yêu thích này.

Theo số liệu hải quan, Trung Quốc đã nhập khẩu kỷ lục 15,6 tỷ kg sầu riêng vào năm 2024, tăng 9,4% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị nhập khẩu tăng 4,1% lên mức cao nhất mọi thời đại là 6,99 tỷ USD, mặc dù tốc độ này chậm so với tốc độ tăng trưởng bùng nổ 66% được ghi nhận vào năm 2023 sau khi Việt Nam chính thức gia nhập thị trường.

Vào tháng 12, Trung Quốc đã nhập khẩu gần 160 triệu USD trái cây để phục vụ nhu cầu trong nước, vẫn chủ yếu từ nước ngoài, tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái.

Lượng trái cây nhập khẩu từ Thái Lan tăng 7,6% so với cùng kỳ năm ngoái vào tháng 12, mặc dù năm ngoái tổng lượng trái cây nhập khẩu giảm 12% với tổng giá trị là 4 tỷ USD.

Thái Lan từ lâu đã thống trị thị trường sầu riêng của Trung Quốc, chiếm 68% lượng nhập khẩu vào năm 2023. Tuy nhiên, thị phần của nước này tại Trung Quốc đã giảm xuống còn 57% vào năm ngoái, nguyên nhân là do các vấn đề về chất lượng từ việc sử dụng quá mức các đồn điền công nghiệp và sản lượng giảm sau đợt nắng nóng khắc nghiệt.

Ngược lại, lượng sầu riêng nhập khẩu từ Việt Nam, nhà cung cấp lớn thứ hai tại thị trường Trung Quốc đã tăng 14,6% so với cùng kỳ năm ngoái vào tháng trước và tăng 37,56% trong cả năm 2024, đạt giá trị 2,9 tỷ USD.

Mặc dù phải thắt chặt hầu bao vì nhu cầu trong nước suy giảm, song tầng lớp trung lưu Trung Quốc vẫn tiếp tục thưởng thức loại trái cây cay nồng này, làm nóng lên áp lực cạnh tranh giữa một số nước Đông Nam Á để giành lấy một phần thị trường béo bở của nước này.

Sau khi nhận được phê duyệt nhập khẩu sầu riêng tươi vào tháng 6 năm ngoái và vận chuyển lô hàng đầu tiên sang Trung Quốc vào tháng 8, kim ngạch xuất khẩu loại trái cây này của Malaysia đã đạt 5,7 triệu USD trong năm tháng cuối năm 2024.

Trung Quốc bắt đầu chấp nhận các lô hàng sầu riêng tươi từ Philippines vào tháng 4 năm 2023. Kim ngạch nhập khẩu từ quốc gia này năm ngoái là 32,5 triệu USD, tăng 144,4% so với cùng kỳ năm trước.

Theo thông tin từ Đài phát thanh Cộng hòa Indonesia hồi tháng trước, Indonesia cũng đã vận động hành lang để được phép xuất khẩu sầu riêng tươi trực tiếp sang Trung Quốc, nhằm mục đích giành lấy thị phần mà các quan chức nước này ước tính có thể đạt tới 128,7 nghìn tỷ rupiah (7,88 tỷ USD).

Mặc dù Trung Quốc đã bắt đầu trồng sầu riêng ở tỉnh đảo Hải Nam để đáp ứng một số nhu cầu trong nước, tuy nhiên sản lượng ban đầu khá nhỏ vì cây sầu riêng phải mất vài năm mới đạt đến độ trưởng thành hoàn toàn.

Người ta cũng lo ngại về giá trị dinh dưỡng của sản phẩm trồng trong nước sau khi một nghiên cứu gần đây phát hiện ra rằng chất chống oxy hóa thường có trong loại cây trồng trong nước lại thiếu. Do vậy, sầu riêng từ các quốc gia như Việt Nam, Thái Lan, Malaysia tiếp tục thống trị thị trường tỷ dân này.

Minh Đức