Để sớm chấm dứt đại dịch COVID-19, các chính phủ, quỹ đầu tư, quỹ từ thiện, công ty dược phẩm... đang đổ hàng tỉ đôla vào các dự án nghiên cứu vắcxin với xác suất thành công vô cùng thấp. Hơn 100 loại vắcxin đang được nghiên cứu khắp thế giới, núi tiền từ các chính phủ, tổ chức chỉ đổ vào những dự án hứa hẹn nhất.
Triển vọng tìm ra vắcxin COVID-19 đang rất khả quan
Chỉ trong thời gian ngắn, việc phát triển vắc-xin vẫn đang được tập trung phát triển với tốc độ rất nhanh từ nhiều nhóm trên thế giới, với nhiều phương pháp khác nhau. Trong đó, một trong những yếu tố thúc đẩy tăng tốc sản xuất là sự lây lan nhanh chóng và sự gia tăng số ca tử vong tại các quốc gia tâm dịch.
Theo Asia Nikkei Review, các công ty dược phẩm lớn thuộc các cường quốc hàng đầu thế giới đang nhận được sự trợ giúp lớn từ chính phủ nhằm hỗ trợ cho hoạt động phát triển, thử nghiệm lâm sàng và sản xuất hàng loạt các loại vắc-xin ngừa COVID-19.
Cụ thể, cơ quan nghiên cứu và phát triển y sinh tiên tiến của Mỹ (BARDA) đã rót 1,2 tỷ USD trong cuộc săn lùng vắc-xin cũng như cả chuỗi cung ứng của họ, để có thể được nhanh chóng phân phối ra thị trường sau khi được phê duyệt. Cơ quan này cũng cam kết hơn 1 tỷ USD với Johnson & Johnson để xây dựng năng lực cung ứng hơn 1 tỷ liều vắc-xin.
Tại Trung Quốc, 3 công ty và nhiều viện nghiên cứu được cho là đã nhận được tiền hỗ trợ từ chính phủ để có thể có tiền phát triển, thử nghiệm lâm sàng và sản xuất vắc-xin. Trong đó, Cansino Biologics, đã trở thành công ty đầu tiên bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng nhằm đánh giá tính hiệu quả để nhanh chóng đạt được mục tiêu đưa vắc-xin bán ra thị trường trước thời điểm cuối năm 2020.
Không chỉ Mỹ và Trung Quốc, việc Anh, Liên minh châu Âu (EU), Australia, Đức, Ấn Độ... cũng đang tiếp tục đẩy mạnh chi tiêu và đầu tư vào các doanh nghiệp sản xuất dược trong nước đang làm cuộc chạy đua sản xuất vắc-xin chống COVID-19 trên thế giới ngày một trở nên nóng hơn bao giờ hết.
Tính đến cuối tháng 4, có hàng chục loại vắcxin COVID-19 đang được nghiên cứu trên thế giới, phân bổ từ châu Âu, Mỹ cho đến Trung Quốc. Một số hiện đã bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng trên người, chẳng hạn của CanSino Biologics Inc. (Trung Quốc), Inovio Pharmaceuticals Inc. (Mỹ) hoặc Moderna (Mỹ) .Tìm ra vắcxin thôi chưa đủ, cung cấp cho tất cả dân số thế giới là bài toán khó
Đánh giá về việc này, TS Richard Hatchett, Giám đốc điều hành của Cepi phân tích, hiện nay virus gây dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến ngày một phức tạp với các biến thể mới hết sức khó lường.
Chính vì vậy, với sự hỗ trợ của khoa học kỹ thuật hiện đại, về cơ bản, việc triển khai đồng thời các nghiên cứu vắc xin tại nhiều quốc gia đang mang lại tiềm năng có thể tìm ra được loại vắc xin hiệu quả giúp thế giới phòng chống được dịch COVID-19 nói chung cũng như ngăn ngừa các chủng virus Corona khác.
Mặc dù vậy, các chuyên gia cảnh báo, cuộc thử nghiệm vắc-xin vẫn phải trải qua rất nhiều giai đoạn để có thể xác định nó có hiệu quả và an toàn hay không. Theo nhận định của Tổ chức y tế Thế giới (WHO), nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ thì cũng phải mất đến một năm rưỡi mới có thể hoàn tất việc thử nghiệm để bán ra thị trường.
Chính vì vậy, dù muốn hay không, các quốc gia vẫn cần tiến hành đầy đủ các bước theo quy định để đảm bảo loại vắc-xin có thể được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu mà không gây ra các hiệu ứng phụ nguy hiểm.
Mặt khác, việc các quốc gia phát triển các dự án một cách đơn lẻ sẽ làm cản trở nỗ lực chia sẻ vắc-xin toàn cầu một cách công bằng và tiêu chuẩn. Cuộc chiến khẩu trang và vật dụng y tế vừa qua chính là bài học nhãn tiền khi các quốc gia phụ thuộc quá nhiều vào một nguồn cung dẫn đến việc các nguồn lực không được phân bổ một cách đồng đều.
Không phải ai cũng tiếp cận được thuốc men, và điều này không được phép lặp lại trong cuộc chạy đua sản xuất vắc-xin. Để có thể khống chế được dịch COVID-19 đòi hỏi các quốc gia cần làm nhiều hơn là chỉ tập trung vào nghiên cứu vắc-xin.
Đây không phải là một cuộc chạy đua đơn lẻ mà còn là vấn đề mang tính chất toàn cầu. Do vậy, hợp tác quốc tế là yếu tố quan trọng. Đây là thời điểm các chính phủ đối thoại về nguyên tắc phân phối và không nên đợi cho đến khi có thứ để tranh đấu.
Trung Anh