Chậm nhất là ngày 4/12, tức chỉ còn vài ngày nữa là hết thời hạn thanh toán tiền mua cổ phần của nhà đầu tư trúng đấu giá Vinaconex, liệu An Quý Hưng có đủ sức "gom" tiền để "tất tay" cho thương vụ nghìn tỷ này?
Phiên đấu giá 57,7% vốn của Tổng công ty Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex, mã CK: VCG) do SCIC sở hữu đã tổ chức thành công khi xác định một nhà đầu tư bỏ ra gần 7.400 tỷ đồng, cao hơn 1.900 tỷ đồng so với quy mô tính theo giá khởi điểm. Danh tính nhà đầu tư này là Công ty TNHH An Quý Hưng, một doanh nghiệp hoạt động chính trong lĩnh vực bất động sản có đăng ký kinh doanh tại Chương Mỹ, Hà Nội.
Thương vụ thoái vốn nhà nước tại Vinaconex đang tạo ra hàng loạt những hoài nghi trong dư luận.
Theo chia sẻ từ đại diện SCIC, phiên đấu giá Vinaconex thành công bởi có thể đem về số tiền lớn cho Nhà nước. Về mặt giá trị điều này đúng; tuy nhiên nếu nhìn vào doanh nghiệp trúng đấu giá An Quý Hưng, doanh nghiệp này của ai, quy mô như thế nào thì nhiều người sẽ phải cảm thấy băn khoăn.
Theo báo cáo tài chính kiểm toán, An Quý Hưng tại thời điểm 31/12/2017 có tổng tài sản chỉ gần 1.000 tỷ đồng, trong đó vốn chủ sở hữu đạt hơn 450 tỷ đồng, còn lại là nợ phải trả. Như vậy, tính đến hết năm 2017, vốn điều lệ của Vinaconex gấp 12 lần An Quý Hưng, tài sản gấp gần 22 lần, doanh thu thuần gấp 11 lần, lợi nhuận sau thuế gấp tới 26 lần và nếu so về lao động cũng gấp tới 10 lần.
Như vậy, quy mô tài sản của An Quý Hưng thấp hơn nhiều so với quy mô đợt đấu giá và cũng kém xa số tiền mà chính nhà đầu tư này đưa ra để thâu tóm Vinaconex. Đây cũng là lý do nhiều ý kiến thắc mắc về nguồn tiền của An Quý Hưng bỏ ra để chi trả cho số lô cổ phần VCG.
Được biết, chỉ trong hơn 20 ngày từ 1/11 đến 22/11 - trước thời điểm phiên đấu giá cổ phần Vinaconex diễn ra - An Quý Hưng đã vay thêm ngân hàng gần 200 tỷ đồng, bằng một nửa số dư nợ đã phát sinh trước đó.
Cụ thể, đầu tháng 11, An Quý Hưng cũng đã thế chấp một số tài sản, kể quyền lợi từ việc hợp tác đầu tư dự án The Terra Hào Nam, vào VPBank. Hợp đồng thế chấp được ký ngày 12/11/2018 – không lâu trước hạn chót để đặt cọc 543 tỷ đồng để tham dự phiên đấu giá.
Ngay sau đó, Công ty TNHH An Quý Hưng (An Quý Hưng) vừa thực hiện thế chấp một tài sản lớn của họ vào ngân hàng.
Theo đó, tài sản bảo đảm mà An Quý Hưng vừa thế chấp vào ngân hàng là quyền tài sản phát sinh từ 20 Hợp đồng mua bán nhà ở của 20 lô đất thuộc Dự án Geleximco - Khu đô thị mới Lê Trọng Tấn (hay còn gọi là Khu đô thị Geleximco Lê Trọng Tấn), đường Lê Trọng Tấn, xã La Phù, huyện Hoài Đức và Phường Dương Nội, quận Hà Đông, Hà Nội ký giữa Công ty TNHH An Quý Hưng và CTCP Tập đoàn Geleximco.
Diện tích các lô đất dao động từ 95,8 m2 đến 330 m2, phổ biến ở mức 100 m2, tọa lạc trong các khu B (15 lô), C (3 lô), D (2 lô) thuộc dự án Khu đô thị Geleximco Lê Trọng Tấn (xã La Phù, huyện Hoài Đức và phường Dương Nội, quận Hà Đông, Hà Nội). Tổng diện tích các lô đất là 2.794,2 m2 và diện tích xây dựng là 10.462,4 m2.
Bên nhận bảo đảm là Ngân hàng TNHH Indovina – Chi nhánh Thiên Long, có trụ sở tại 36 Hoàng Cầu, phường Ô Chợ Dừa, Q. Đống Đa, Tp. Hà Nội . Địa chỉ này, lưu ý, cũng là nơi đặt trụ sở của Tập đoàn Geleximco.
Hợp đồng thế chấp giữa An Quý Hưng với Ngân hàng TNHH Indovina – Chi nhánh Thiên Long được ký ngày 23/11/2018 ( số hiệu 178/2018/HĐTC-QTS/IVBTL-PM). Biên bản định giá tài sản được xác lập cùng ngày xác định giá trị của tài sản đảm bảo trên ở mức 197,387 tỷ đồng.
Động thái này diễn ra không lâu sau thời điểm An Quý Hưng quyết định bỏ giá 7.366 tỷ đồng và trở thành nhà đầu tư trúng đấu giá trong phiên đấu giá trọn lô 255 triệu cổ phiếu Vinaconex của SCIC (28.900 đồng/cổ phiếu) hôm 22/11. Bởi vậy, nó khiến không ít thành viên thị trường nghĩ đến kịch bản: An Quý Hưng đang “gom” tiền để hoàn tất thương vụ.
Theo Nghị quyết số 246/NQ-ĐTKDV.HĐTV ngày 18/10/2018 của Hội đồng thành viên SCIC về Quy chế bán đấu giá cổ phần và công bố thông tin bán vốn của SCIC tại Vinaconex, thời hạn thanh toán tiền mua cổ phần của nhà đầu trúng đấu giá “muộn nhất là ngày 04/12/2018”.
Có nghĩa rằng, An Quý Hưng sẽ còn có khoảng một tuần nữa để thu xếp đủ 7.366 tỷ đồng thanh toán cho SCIC, nếu muốn thực sự trở thành cổ đông chi phối 58% vốn điều lệ của VCG.
Tuy nhiên, thực tế đây là con số khá nhỏ nếu so sánh với nghĩa vụ thanh toán lên tới gần 7.400 tỷ đồng mà An Quý Hưng sẽ phải thu xếp cho SCIC trong vòng một tuần nữa. Chưa kể, giá trị cấp tín dụng mà ngân hàng sẽ giải ngân thông thường cũng không vượt 70% giá trị tài sản đảm bảo. Theo các quy định cho vay từ các tổ chức tín dụng, với quy mô vốn điều lệ và tổng tài sản như vậy, việc An Quý Hưng thu xếp được gần 7.400 tỷ nếu chỉ sử dụng nguồn vốn vay ngân hàng là điều không tưởng!
Còn nhớ thương vụ Vietnam Beverage thâu tóm Sabeco mà kẻ đứng sau là BeerCo rồi ThaiBev, việc một doanh nghiệp tí hon được tài trợ để thâu tóm một “gã khổng lồ” không phải là chuyện lạ. Tuy nhiên, trong tình huống Sabeco thì tỉ phú Thái Lan Sirivadhanabhakdi đã “lộ diện” ngay từ đầu với mục đích xây dựng đế chế đồ uống và mạng lưới phân phối sản phẩm lớn nhất Việt Nam. Và rõ ràng là Sabeco có những thứ mà các nhà đầu tư chiến lược quan tâm tới.
Trong khi Vinaconex có hoàn cảnh, bức tranh hoàn toàn khác: hoạt động kinh doanh chính là xây lắp thì sản lượng giảm sút, cả tổng công ty chỉ bằng 1/5- 1/6 các đơn vị trong ngành, một vài dự án bất động sản manh mún và thương hiệu mờ nhạt, tai tiếng, đầu tư ngoài ngành dàn trải. Ở thương vụ An Quý Hưng nếu có, người đứng sau cùng là ai đến thời điểm hiện tại vẫn chưa lộ diện. Tuy nhiên, nếu xảy ra kịch bản liên minh thì liên minh của An Quý Hưng sẽ gồm những cái tên nào khác? Hoặc có ai đứng sau An Quý Hưng, và mục đích gì mà họ quyết tâm thâu tóm với mọi giá, bất chấp rủi ro lỗ lã, mất vốn?
Bên cạnh đó, việc An Quý Hưng quyết tâm chi hơn 35% giá khởi điểm để "giành" lấy VCG cũng đặt ra câu hỏi đó là An Quý Hưng sẽ có thực tâm muốn làm chủ Vinaconex, gắn bó lâu dài để phát triển Vinaconex; Hay quyết lấy cho bằng được cổ phần “quá bán” ở Vinaconex để “lướt”?
Ngoài ra, một câu hỏi nữa thị trường quan tâm đó là trong trường hợp nộp đủ gần 7.400 tỷ đồng cho SCIC trước ngày 4/12 thì An Quý Hưng sẽ trở thành công ty mẹ của Vinaconex. Tuy nhiên, "cá bé" An Quý Hưng có đủ sức tiếp quản và vận hành gần 20.000 cán bộ, công nhân viên Vinaconex, khối tài sản gồm đất đai, các dự án và đặc biệt là thương hiệu Vinaconex với lịch sử 30 năm trong lĩnh vực xây dựng, bất động sản gắn liền với các dự án quan trọng của Thủ đô như Đại lộ Thăng Long, hệ thống nước sạch sông Đà – Hà Nội, khu đô thị Bắc An Khánh (Splendora), nhà ga T2 Nội Bài, trung tâm hội nghị quốc gia, bảo tàng Hà Nội, sân vận động quốc gia Mỹ Đình… hay không?
Thương Trường sẽ tiếp tục thông tin./.
Nguyên An