Theo dữ liệu đấu thầu được Dauthau.asia tổng hợp, CTCP Đầu tư Y tế Việt Mỹ, doanh nghiệp của “ông trùm” thiết bị y tế vừa bị Bộ Công an khởi tố từng trúng 24/27 gói thầu tại Bệnh viện Chợ Rẫy với tổng giá trị hơn 600 tỷ đồng. Trong đó, nhiều gói thầu có giá trúng thầu chỉ thấp hơn giá gói thầu từ vài triệu đồng hoặc ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm 0%.
Từ vụ án buôn lậu, chuyển giá đến nhà thầu “quen mặt” tại nhiều bệnh viện lớn
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa khởi tố vụ án xảy ra tại CTCP Đầu tư Y tế Việt Mỹ (Y tế Việt Mỹ) và một số đơn vị liên quan, để điều tra các dấu hiệu sai phạm trong hoạt động nhập khẩu, kinh doanh thiết bị y tế.
Theo thông tin từ cơ quan điều tra, bị can Bùi Chân Phương, nguyên Chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư Y tế Việt Mỹ, đã thành lập và điều hành hệ thống nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước phục vụ hoạt động nhập khẩu, phân phối thiết bị y tế. Thông qua các giao dịch trung gian, giá hàng hóa được nâng lên qua nhiều khâu trước khi nhập khẩu vào Việt Nam và bán cho các cơ sở y tế.
Cơ quan điều tra cho rằng phương thức này tạo ra khoản lợi bất chính lớn, có dấu hiệu chuyển giá, trốn thuế, gây thất thu ngân sách nhà nước và ảnh hưởng đến môi trường cạnh tranh trên thị trường thiết bị y tế.
Các đối tượng bị Bộ Công an khởi tố trong vụ án "Buôn lậu, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Công ty Việt Mỹ và các đơn vị liên quan.
Vụ án đồng thời được khởi tố để điều tra về hành vi buôn lậu. Trong quá trình nhập khẩu, doanh nghiệp được cấp phép đối với một thiết bị chính nhưng khi làm thủ tục hải quan lại khai báo thêm nhiều thiết bị khác dưới dạng “thiết bị đi kèm”. Qua đó, một số thiết bị được đưa vào Việt Nam mà không thực hiện đầy đủ thủ tục nhập khẩu theo quy định.
So với nhiều vụ án trong lĩnh vực thiết bị y tế trước đây vốn tập trung vào hành vi thông thầu, vi phạm quy định đấu thầu hoặc nâng khống giá, vụ án tại Y tế Việt Mỹ còn được cơ quan điều tra làm rõ dấu hiệu chuyển giá thông qua mạng lưới doanh nghiệp đặt tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ.
Theo dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, CTCP Đầu tư Y tế Việt Mỹ, mã số thuế 0102351046, được thành lập ngày 22/8/2007, có trụ sở tại số 48 Lê Văn Lương, Hà Nội. Doanh nghiệp đăng ký hoạt động trong các lĩnh vực bán buôn, lắp đặt, sửa chữa và cho thuê máy móc, thiết bị y tế, cùng một số hoạt động khoa học, công nghệ phục vụ ngành y tế.
Dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy Y tế Việt Mỹ nhiều năm tham gia cung cấp các thiết bị và dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu, gồm hệ thống máy gia tốc xạ trị, dao mổ xạ phẫu Gamma Knife, hệ thống Cyclotron, thiết bị y học hạt nhân, nguồn phóng xạ Co-60, Ir-192, linh kiện, vật tư thay thế và dịch vụ bảo trì hệ thống xạ trị.
Đơn vị này cũng là nhà thầu “quen mặt” với nhiều bệnh viện lớn như Bệnh viện K, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Bãi Cháy, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình, Bệnh viện Ung Bướu… Đáng chú ý, theo thống kê của hệ thống Dauthau.asia, Y tế Việt Mỹ đã trúng 24/27 gói thầu tại Bệnh viện Chợ Rẫy với tổng giá trị trúng thầu hơn 600 tỷ đồng. Trong đó có nhiều gói thầu trúng sát giá, với tỷ lệ tiết kiệm dưới 1%.
Thống kê của Dauthau.asia cho thấy Y tế Việt Mỹ từng trúng hàng loạt gói thầu tại các bệnh viện trên cả nước
Loạt gói thầu hàng chục tỷ đồng có tỷ lệ tiết kiệm dưới 0,2%
Trong ngày 1/11/2024, Y tế Việt Mỹ đã trúng 3 gói thầu của Bệnh viện chợ Rẫy, gồm: Gói thầu “Cung cấp Dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng bao gồm thay thế linh kiện/phụ kiện trong 36 tháng cho Hệ thống gia tốc xạ trị hãng Elekta, model Synergy, serial 154356”; Gói thầu “Cung cấp Dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng bao gồm thay thế linh kiện/phụ kiện trong 36 tháng cho Hệ thống gia tốc xạ trị hãng Elekta, model VersaHD, serial 154987” và gói thầu “Cung cấp Dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng bao gồm thay thế linh kiện/phụ kiện trong 36 tháng cho Hệ thống gia tốc xạ trị hãng Elekta, model Synergy, serial 154988”.
Trong đó, Gói thầu được phê duyệt tại Quyết định 5307/QĐ-BVCR có giá hơn 17,336 tỷ đồng. Giá trúng thầu của Y tế Việt Mỹ là 17,328 tỷ đồng, tiết kiệm khoảng 8 triệu đồng so với giá gói thầu, tương đương tỷ lệ tiết kiệm 0,046%.
Gói thầu được phê duyệt tại Quyết định số 5308/QĐ-BVCR có giá 21,39 tỷ đồng. Giá trúng thầu của Y tế Việt Mỹ là 21,384 tỷ đồng, tiết kiệm được 6 triệu đồng so với giá gói thầu, tương đương tỷ lệ tiết kiệm khoảng 0,03%.
Gói thầu được phê duyệt tại Quyết định số 5309/QĐ-BVCR có giá 17,319 tỷ đồng. Giá trúng thầu của Y tế Việt Mỹ 17,316 tỷ đồng, tiết kiệm được 3 triệu đồng so với giá gói thầu, tương đương tỷ lệ tiết kiệm khoảng 0,017%.
Đến ngày 13/6/2025, Y tế Việt Mỹ trúng gói thầu số 01: “Mua sắm Hệ thống Cyclotron và thiết bị phụ trợ đồng bộ đi kèm” của Bệnh viện Chợ Rẫy. Đáng chú ý, giá gói thầu này là 199,8 tỷ đồng, giá trúng thầu bằng với giá gói thầu, tương đương tỷ lệ tiết kiệm 0%.
Y tế Việt Mỹ trúng gói thầu gần 200 tỷ với tỷ lệ tiết kiệm 0% (Nguồn: Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia)
Tiếp đó vào ngày 30/7/2025, tại Quyết định số 4155/QĐ-BVCR, lãnh đạo Bệnh viện Chợ Rẫy đã phê duyệt cho Y tế Việt Mỹ trúng gói thầu “Cung Cấp Dịch Vụ Bảo Trì, Bảo Dưỡng Bao Gồm Thay Thế Linh Kiện/Phụ Kiện Trong 36 Tháng Cho Hệ Thống Xạ Phẫu Gamma Knife Và Bộ Định Vị Bệnh Nhân Dùng Cho Dao Xạ Phẫu Gamma Knife, Hãng Elekta, Serial 8019". Giá gói thầu này là 22,169 tỷ đồng, giá trúng thầu là 22,14 tỷ đồng, tiết kiệm khoảng 29 triệu đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm 0,13%.
Tuy nhiên, phần lớn nguồn vốn thực hiện các gói thầu nói trên đều lấy từ nguồn thu từ dịch vụ khám chữa bệnh của Bệnh viện Chợ Rẫy. Riêng gói thầu số 01: “Mua sắm Hệ thống Cyclotron và thiết bị phụ trợ đồng bộ đi kèm” giá 199,8 tỷ đồng có nguồn vốn lấy từ nguồn tăng thu, cắt giảm, tiết kiệm chi NSTW năm 2021 còn dư sau khi thực hiện chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động của Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội và Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của Bệnh viện.
Mức chênh lệch không đáng kể giữa giá trúng thầu và giá gói thầu đã đặt ra câu hỏi về mức độ cạnh tranh và hiệu quả kinh tế thực tế của quá trình lựa chọn nhà thầu. Bởi hiệu quả đấu thầu không chỉ được đánh giá qua việc hoàn thành thủ tục hay lựa chọn được đơn vị đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, mà còn phải thể hiện ở khả năng tối ưu chi phí, bảo đảm cạnh tranh, công khai và sử dụng hiệu quả nguồn lực của bệnh viện, đặc biệt đối với các gói thầu sử dụng vốn ngân sách nhà nước.
An Vũ