Bộ Tài chính vừa hoàn thiện hồ sơ gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), trong đó đáng chú ý là điều chỉnh ngưỡng doanh thu chịu thuế và thay đổi phương pháp tính thuế đối với cá nhân kinh doanh.
Theo quy định tại Luật số 71/2014/QH13, có hiệu lực thi hành từ năm 2015, cá nhân kinh doanh có doanh thu hằng năm từ 100 triệu đồng trở xuống thuộc diện không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Với doanh thu cao hơn, thuế được tính theo tỷ lệ ấn định trên doanh thu, tùy lĩnh vực hoạt động.
Ảnh minh hoạ.
Đến năm 2024, Quốc hội đã thông qua Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, trong đó nâng ngưỡng miễn thuế giá trị gia tăng của cá nhân kinh doanh từ 100 triệu lên 200 triệu đồng/năm, áp dụng từ 1/1/2026. Bộ Tài chính cho biết dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân lần này cũng điều chỉnh tương ứng để đồng bộ với chính sách mới.
Theo Bộ tài chính, tại Điều 17 Luật số 48/2024/QH15 cũng sửa đổi, bổ sung Khoản 1, Điều 3 của Luật Thuế thu nhập cá nhân về ngưỡng doanh thu không chịu thuế thu nhập cá nhân của cá nhân kinh doanh để đồng bộ với mức quy định mới của thuế giá trị gia tăng.
Bộ Tài chính cho biết quy định tại Khoản 1, Điều 3 của Luật Thuế thu nhập cá nhân áp dụng chung cho cả cá nhân cư trú và không cư trú.
Thu nhập chịu thuế là thu nhập đến từ kinh doanh bao gồm (i) Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và (ii) Thu nhập từ hoạt động hành nghề độc lập của cá nhân có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề theo quy định của pháp luật.
Trong đó, thu nhập từ kinh doanh quy định tại khoản này không bao gồm thu nhập của hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh có doanh thu dưới mức 200 triệu đồng trở xuống.
Khoản 1, Điều 17 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15
Tuy nhiên, trên thực tế, việc quy định ngưỡng doanh thu theo năm để xác định đối tượng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân chỉ áp dụng với cá nhân cư trú. Trong khi đó, cơ chế đánh thuế đối với cá nhân không cư trú lại được thiết kế theo từng lần phát sinh thu nhập với tất cả các loại thu nhập và duy trì phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu.
Chính vì vậy, nếu đặt ngưỡng doanh thu hằng năm ở phần “quy định chung” dễ dẫn tới hiểu lầm rằng cả cá nhân cư trú và không cư trú đều cùng được hưởng cơ chế xét theo doanh thu năm.
Do đó, dự thảo Luật lần này đã tách bạch nội dung và đưa vào Điều 6, nhằm tránh chồng lấn, đồng thời giảm rủi ro diễn giải khác nhau giữa các cơ quan thuế địa phương. Ngoài ra, Chính phủ được trao quyền quyết định, điều chỉnh ngưỡng doanh thu này theo biến động kinh tế – xã hội và giá cả.
Bên cạnh việc điều chỉnh ngưỡng chịu thuế, dự thảo Luật cũng sửa đổi phương pháp tính thuế đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú. Theo Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân hiện hành, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu tùy lĩnh vực hoạt động. Nếu không xác định được doanh thu, cơ quan thuế sẽ ấn định theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Tuy nhiên, Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội đã xác định chủ trương chấm dứt hình thức thuế khoán từ 1/1/2026, đồng thời khuyến khích cá nhân kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.
Thực hiện định hướng này, dự thảo Luật bổ sung quy định: đối với cá nhân cư trú có doanh thu vượt ngưỡng miễn thuế, thuế thu nhập cá nhân sẽ được tính theo thu nhập ròng (doanh thu trừ chi phí hợp lý) với mức thuế suất 17%.
Số thuế phải nộp đối với cá nhân cư trú có doanh thu năm vượt mức ngưỡng. Nguồn: Dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi).
Quy định này được xây dựng dựa trên chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp, vốn áp dụng thuế suất 17% cho doanh nghiệp nhỏ và vừa có doanh thu từ trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng/năm.
Ngược lại, với cá nhân cư trú có doanh thu dưới ngưỡng quy định, thuế vẫn tính theo tỷ lệ trên doanh thu.
Số thuế phải nộp đối với cá nhân cư trú có doanh thu năm vượt mức ngưỡng. Nguồn: Dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi).
Nếu được Quốc hội thông qua, chính sách này sẽ có hiệu lực từ năm 2026.
Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân, tỷ lệ thuế đối với (i) lĩnh vực phân phối, cung cấp hàng hóa: 0,5%; (ii) dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 2% (riêng hoạt động cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, đại lý bán hàng đa cấp: 5%); (iii) sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 1,5% và (iv) hoạt động kinh doanh khác: 1%.
(Luật Thuế thu nhập cá nhân)
Mai Lan