Tại hội thảo Kiểm soát nhu cầu sử dụng xe cá nhân trên địa bàn TP.HCM - Thực trạng và giải pháp, PGS - TS Phạm Xuân Mai cho rằng: "Không nên xem xe máy là phương tiện giao thông nữa, cần loại bỏ nó ra khỏi "danh bộ" các loại xe được chạy trên đường". Trước đề xuất này nhiều chuyên gia giao thông cho rằng đó là ý tưởng vội vàng, ảnh hưởng đến quyền lợi của hơn 80% người dân tham gia giao thông.
Đề xuất loại bỏ xe máy ra khỏi "danh bộ" các loại xe được chạy trên đường"
Phát biểu đề dẫn cho hội thảo "kiểm soát nhu cầu sử dụng xe cá nhân trên địa bàn TP.HCM - Thực trạng và giải pháp" diễn ra sáng 20/4, ông Hà Ngọc Trường, Ủy viên Liên hiệp các hội KH&KT TP, cho rằng: Ùn tắc, ô nhiễm môi trường đang đe dọa, thách thức mục tiêu xây dựng TP đáng sống, văn minh, hiện đại, nghĩa tình... Do đó, các nhà khoa học, các nhà quản lý, cơ quan có trách nhiệm cần sớm có giải pháp, xây dựng mô hình và lộ trình kiểm soát nhu cầu sử dụng xe cá nhân.
Ông Phạm Xuân Mai, người có nhiều năm nghiên cứu về hệ thống giao thông tại TP..HCM cho rằng, trước tình hình kẹt xe nghiêm trọng như hiện nay tại TP.HCM là do xe gắn máy quá nhiều, việc thành phố cần làm sớm là đưa xe máy ra khỏi hệ thống giao thông của thành phố. Với số lượng xe gắn máy tại TP.HCM hiện nay khoảng 7,5 triệu chiếc, TP.HCM là địa phương có lượng xe máy cao nhất thế giới (trung bình có 910 xe máy/1.000 dân). Trong khi đó, con số này ở Hà Nội là 653, ở Bangkok (Thái Lan) 265, ở Dehli (Ấn Độ) 175 và Jakarta (Indonesia) 160.
![số lượng xe gắn máy tại TPHCM hiện nay khoảng 7,5 triệu chiếc]()
Số lượng xe gắn máy tại TP.HCM hiện nay khoảng 7,5 triệu chiếc.
Do xe gắn máy quá nhiều nên đây cũng được xem là đối tượng chiếm diện tích mặt đường nhiều nhất, bởi với diện tích mặt đường hiện nay của TP khoảng gần 30 triệu m2 không đủ khả năng cho tất cả lượng xe máy hoạt động. Mặt khác, xe máy cũng chính là thủ phạm dẫn đến tai nạn giao thông nhiều nhất trong các loại phương tiện hiện nay. Số vụ tai nạn giao thông liên quan đến xe gắn máy chiếm khoảng 70%.
Nhiều ý kiến trái chiều
Trước đề xuất cấm xe máy vào trung tâm Sài Gòn, nhiều chuyên gia giao thông cho rằng đó là ý tưởng vội vàng, ảnh hưởng đến quyền lợi của hơn 80% người dân tham gia giao thông.
Chia sẻ về vấn đề này, TS. Phạm Sanh, chuyên gia giao thông, cho rằng hiện có khoảng 80-90% người dân đi lại bằng xe máy, nếu cấm thì người dân đi lại bằng gì khi phương tiện công cộng ở TP.HCM chưa thể đủ.
TS Phạm Sanh còn băn khoăn việc cấm xe máy thì người có điều kiện sẽ mua ôtô, dẫn đến sự lộn xộn, đi từ bất cập này qua một rối loạn khác. Cần phải xem lại là cấm hay hạn chế sẽ phù hợp thực tế, vì nhu cầu đi lại làm việc, học hành của người dân bằng xe máy vẫn rất lớn.
Theo TS. Phạm Sanh, TP cần đầu tư hệ thống xe buýt, giao thông công cộng thật tốt mới thúc đẩy người dân bỏ xe máy đi xe buýt. Ngoài ra, TP cần khảo sát nhu cầu đi lại và kết hợp với quy hoạch đô thị, giao thông thì mới giảm được kẹt xe.“Không nên cấm ai hết bởi không ai rảnh mua xe 2 bánh để chạy vòng vòng đi chơi. Đó là nhu cầu của 80-90% người dân. Nói cấm xe máy là xúc phạm tới người dân, đặc biệt là người dân thu nhập thấp. Nếu TP đầu tư cơ sở hạ tầng, chất lượng xe buýt tốt thì người dân tự bỏ xe máy để đi xe buýt”.
Nhiều người dân thẳng thắn bày tỏ sự bức xúc, phản đối với ý tưởng cấm xe máy vào trung tâm Sài Gòn, nhưng cũng có nhiều lập luận, quan điểm đồng tình với ý tưởng này.
Anh Lê Hải Huy (quận Bình Thạnh, TP.HCM) cho rằng, hạ tầng giao thông TP chưa đồng bộ, hệ thống xe buýt xuống cấp, cơ quan ban ngành, công ty làm việc thường nằm rải rác nên việc đi xe máy sẽ thuận lợi hơn.
"Nếu TP cấm xe máy vào trung tâm, tôi nghĩ hệ thống xe buýt phải chất lượng, kết nối đến tận các cao ốc làm việc mới hiệu quả", anh Hải nói.
Còn chị Nguyễn Thị Kim Anh (nhà ở quận Thủ Đức, TP.HCM) lại đồng tình với ý tưởng cấm xe máy. Theo chị Kim Anh, lượng xe máy ở trung tâm TP.HCM hiện rất lớn. Khi TP quy hoạch lại các cao ốc văn phòng, trung tâm mua sắm, vỉa hè, hạ tầng khu trung tâm tốt thì việc cấm xe máy sẽ hiệu quả. Lúc đó ai cũng có thể đi làm ở trung tâm bằng tàu điện, xe buýt. Còn xe máy phục vụ đi lại ở các quận ngoại thành.
"Tôi nghĩ TP thí điểm cấm vài tuyến đường ở các ngày trong tuần, sau đó mở rộng ra khu trung tâm với thời gian dài hơn. Để thay đổi thói quen không hề dễ nhưng nếu mạnh dạn thực hiện chắc chắn sẽ có hiệu quả lâu dài", chị Kim Anh nói.
Ông Bùi Xuân Cường, Giám đốc Sở GTVT TP.HCM, cho biết các ý kiến mạnh mẽ, thẳng thắn của các chuyên gia đã gợi mở cho ông có thêm nhiều giải pháp mới. Sở sẽ tiếp nhận các đề xuất, có hướng nghiên cứu, thẩm định, từ đó tham mưu kiến nghị UBND TP xem xét quyết định.
Một số ý kiến khác cho rằng, việc hạn chế xe gắn máy nói riêng và xe cá nhân nói chung là điều cần phải thực hiện. Tuy nhiên, không phải dễ thực hiện ngay, vì nếu loại bỏ xe gắn máy thì người dân đi lại bằng gì? Bởi hiện nay, hệ thống giao thông công cộng của TP.HCM còn qua tệ, chưa đáp ứng đủ nhu cầu đi lại của người dân.
Nguyễn Vũ