Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về hóa đơn, chứng từ điện tử với nhiều đề xuất mới nhằm giảm thủ tục hành chính. Trong đó đáng chú ý là quy định một số trường hợp, đặc biệt là người bán trên sàn thương mại điện tử, sẽ không phải lập hóa đơn điện tử nếu sàn đã thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay.
Nhằm đồng bộ với quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng và hạn chế phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về hóa đơn, chứng từ điện tử. Dự thảo đề xuất bổ sung nhiều trường hợp không bắt buộc phải lập hóa đơn điện tử.
Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định đối với người bán hàng trên các sàn thương mại điện tử. Theo dự thảo, hộ và cá nhân kinh doanh trên các sàn có chức năng thanh toán sẽ không phải lập hóa đơn điện tử nếu chủ sàn đã thực hiện việc khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho từng giao dịch. Trong trường hợp người mua có nhu cầu lấy hóa đơn, trách nhiệm lập hóa đơn sẽ thuộc về phía chủ sàn.
Đối với hộ và cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, dự thảo cũng đề xuất miễn lập hóa đơn đối với các trường hợp không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Trong lĩnh vực bảo hiểm, các đại lý và cá nhân hợp tác với doanh nghiệp bảo hiểm cũng không cần lập hóa đơn khi doanh nghiệp đã thực hiện khấu trừ thuế, trừ trường hợp khách hàng yêu cầu xuất hóa đơn.
Ngoài ra, đối với các giao dịch tài chính mang tính đặc thù, dự thảo đề xuất không bắt buộc lập hóa đơn đối với các khoản thu từ tái bảo hiểm, giao dịch tiền gửi, chứng khoán, chứng chỉ tiền gửi, bán nợ, giao dịch ngoại tệ và các sản phẩm phái sinh.
Một số hoạt động nội bộ của doanh nghiệp cũng được đề xuất miễn lập hóa đơn điện tử. Cụ thể, các hoạt động tiêu dùng nội bộ, điều chuyển tài sản trong nội bộ doanh nghiệp hoặc các trường hợp tổ chức lại doanh nghiệp theo quy định tại Nghị định 181/2025 sẽ không phải lập hóa đơn.
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về hóa đơn, chứng từ điện tử với nhiều đề xuất mới nhằm giảm thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền sẽ không áp dụng đối với hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ trên các nền tảng thương mại điện tử hoặc nền tảng số. Những đơn vị có hoạt động bán hàng trực tiếp và đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử thông thường cũng không bắt buộc phải đăng ký thêm loại hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền.
Để tạo thuận lợi cho các ngành dịch vụ có lượng khách hàng lẻ lớn, dự thảo cho phép lập hóa đơn điện tử tổng hợp vào cuối ngày đối với người mua là cá nhân không có nhu cầu lấy hóa đơn riêng. Cơ chế này được đề xuất áp dụng cho một số nhóm cụ thể.
Thứ nhất là nhóm đơn vị có hệ thống phần mềm quản lý chi tiết, bao gồm ngân hàng, công ty chứng khoán, doanh nghiệp bảo hiểm, đơn vị cung cấp tài sản mã hóa, ví điện tử, điện lực, dịch vụ trông giữ xe, rạp chiếu phim cùng các dịch vụ đi kèm, và các dịch vụ liên quan đến thương mại điện tử như bưu chính và vận chuyển.
Thứ hai là lĩnh vực vận tải công cộng, bao gồm tàu điện, xe buýt và taxi công nghệ, với điều kiện có phần mềm tính tiền ghi nhận đầy đủ hành trình, cự ly và giá cước.
Thứ ba là các cơ sở giáo dục có sử dụng phần mềm quản lý học phí và lưu trữ phiếu thu điện tử.
Thứ tư là các giao dịch siêu nhỏ của hộ kinh doanh. Theo đề xuất, hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 3 tỷ đồng trở xuống và phát sinh các giao dịch dưới 50.000 đồng mỗi lần có thể tổng hợp để lập hóa đơn chung theo ngày.
Tuy nhiên, dự thảo cũng nhấn mạnh rằng người bán vẫn phải chịu trách nhiệm lưu trữ đầy đủ dữ liệu chi tiết của từng giao dịch, cung cấp cho cơ quan chức năng khi được yêu cầu, đồng thời phải xuất hóa đơn riêng ngay nếu khách hàng có nhu cầu.
Đề xuất này được đánh giá là giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho cộng đồng kinh doanh trực tuyến. Trước đó, theo quy định tại Nghị định 70/2025 và Thông tư 32/2025, người bán hàng trên sàn thương mại điện tử có doanh thu trên 1 tỷ đồng mỗi năm vẫn phải xuất hóa đơn cho từng giao dịch.
Thực tế thời gian qua, nhiều người bán hàng online phản ánh gặp không ít khó khăn khi phải lập hóa đơn cho từng đơn hàng nhỏ lẻ. Mặc dù pháp luật cho phép ủy nhiệm cho sàn thương mại điện tử xuất hóa đơn thay, nhưng việc này không phải lúc nào cũng thuận lợi do phụ thuộc vào sự đồng thuận và khả năng đáp ứng của hệ thống sàn.
Việc quy định rõ trách nhiệm xuất hóa đơn thuộc về chủ sàn khi đã khấu trừ thuế thay được kỳ vọng sẽ giúp hàng trăm nghìn cá nhân kinh doanh giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính.
Thanh Cao