UBND TP.Biên Hòa, Đồng Nai đã có báo cáo gửi UBND tỉnh về việc xác minh nguồn gốc đất đã cấp 73 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân tại Hợp tác xã (HTX) Gò Me, P.Thống Nhất, TP.Biên Hòa.
Trước đó, theo Kết luận thanh tra, việc cấp 73 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân ở HTX Gò Me là vi phạm Điều 50 Luật Đất đai 2003 và Điều 100 Luật Đất đai 2013. Diện tích đất do HTX Gò Me trực tiếp quản lý, sử dụng chưa hiệu quả, chưa phù hợp với ngành nghề đăng ký kinh doanh.
Trong văn bản, UBND TP.Biên Hòa cho biết, theo ý kiến của Sở TN-MT tại văn bản số 9809/STNMT-VPĐK (ngày 14/12/2022) thì trên cơ sở tài liệu lưu trữ tại Chi cục Công nghệ thông tin và dữ liệu TN-MT phía Nam, qua đối chiếu, chồng ghép và nắn ảnh bản đồ, Sở TN-MT xác định vị trí 73 thửa đất nêu trong Kết luận thanh tra số 2519/KL-UBND (ngày 11/3/2022) tương ứng với vị trí các thửa đất trên nền bản đồ xã Bình Trước, quận Đức Tu, tổng Phước Vĩnh Thượng, tỉnh Biên Hòa.
Theo đối chiếu và khai thác được thông tin về nguồn gốc sử dụng đất của các hộ xã viên sử dụng đất trước khi đưa đất vào Tập đoàn số 18, 19, 20 và sau đó là HTX Gò Me trong sổ địa bộ của xã Bình Trước.
Theo hồ sơ, kèm theo danh sách các thửa đất của Sở TN-MT tổng hợp, qua kiểm tra, tài liệu thu thập lưu trữ các thửa đất của Sở TN-MT cung cấp được sao lục tại Chi cục Công nghệ thông tin và dữ liệu TN-MT phía Nam. Theo đó, nguồn gốc đất là năm 1978, Ban Nông hội và Ban Nông nghiệp của P.Thống Nhất đã vận động bà con nông dân tự nguyện làm đơn xin tham gia và kê khai diện tích đất của mình đưa vào làm ăn tập thể tại Tập đoàn 18, 19, 20.
Năm 1983, HTX Gò Me được thành lập trên cơ sở sáp nhập từ 3 Tập đoàn sản xuất 18, 19, 20 và được giao quản lý gần 80ha đất để sản xuất. Năm 1997, Luật HTX có hiệu lực, căn cứ vào Điều 10 của Nghị định 16/1997/NĐ-CP ngày 21/2/1997 của Chính phủ và Thông tư 04/1997/BKH.QLKT ngày 29/3/1997 của Bộ KH-ĐT , HTX Gò Me đã để 183 xã viên thuê đất tự đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Diễn biến mới trong vụ cấp 73 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại HTX Gò Me.
Năm 1998, HTX Gò Me lập biên bản đánh giá hiện trạng sử dụng đất và kiến nghị cấp giấy cho các xã viên. Ngày 2/4/2003, UBND tỉnh có văn bản số 1311/UBT chấp thuận cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình xã viên TP.Biên Hòa. Đến nay, UBND TP.Biên Hòa đã cấp 73 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình xã viên nhận giao khoán đất của HTX Gò Me.
Căn cứ quy định pháp luật về đất đai tại các thời điểm xét cấp 73 giấy chứng nhận như đã nêu trên là phù hợp với trình tự thủ tục quy định của pháp luật đất đai và chỉ đạo của UBND tỉnh tại Văn bản số 1311/UBT (ngày 2/4/2003) và hướng dẫn của Sở Địa chính (nay là Sở TN-MT) tại Văn bản số 29/ĐC-NĐ.QHGĐ (ngày 18/3/2003).
Ngoài ra, liên quan HTX Gò Me, theo kết luận thanh tra của Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai về việc chấp hành quy định pháp luật về quản lý, sử dụng đất, xây dựng, đầu tư đối với HTX Gò Me, từ khi giao khoán tới nay, HTX không quản lý, kiểm tra việc sử dụng đất, để các hộ gia đình, cá nhân nhận khoán đất tự ý sử dụng đất không đúng nội dung nhận khoán, một số cá nhân, hộ gia đình tự xây dựng một số công trình, nhà ở.
Cụ thể, trong 173 bảng giao khoán gồm có 456 thửa đất thì 73 thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, 197 thửa đã kê khai nhưng chưa được cấp giấy và 183 thửa không có thông tin về đăng ký, cấp giấy.
Vào thời điểm đăng ký kê khai đất đai năm 1999, diện tích đất HTX Gò Me giao khoán cho các xã viên vẫn thuộc quyền quản lý, sử dụng của HTX. Tuy nhiên, đơn vị này không đăng ký kê khai mà để cho xã viên tự đăng ký kê khai không đúng quy định.
Về phần diện tích đất giao khoán cho xã viên, HTX cũng không quản lý, không thực hiện đúng nội dung trong bảng giao khoán để cho xã viên kê khai đăng ký, xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gây thất thoát đất của HTX.
Đoàn thanh tra xác định, UBND phường Thống Nhất không kiểm tra, xử lý việc các hộ gia đình, cá nhân tự ý xây dựng nhà là buông lỏng quản lý. Riêng công trình nhà hàng Đồng Quê trên thửa đất 1, 2, tờ bản đồ số 44, dù đã ban hành quyết định cưỡng chế nhưng đến nay vẫn chưa giải quyết dứt điểm.
Cũng theo kết luận thanh tra, HTX Gò Me sử dụng hơn 5,5 ha trong số hơn 5,9 ha đất chưa hiệu quả, chưa đúng mục đích, chưa phù hợp với ngành nghề đăng ký kinh doanh.
Cụ thể, ngày 21/12/2019, HTX Gò Me và Công ty cổ phần Đông Á Phát ký hợp đồng xây dựng nhà trưng bày hàng mẫu và dịch vụ bán hàng với diện tích sử dụng 670 m2 trên đường Võ Thị Sáu. Theo đó, Công ty cổ phần Đông Á Phát làm chủ đầu tư, chi trả toàn bộ chi phí xây dựng, tổ chức kinh doanh và sau đó sẽ chia lợi nhuận cho HTX Gò Me mỗi năm 480 triệu đồng, trong 10 năm (tính từ ngày 1/1/2020).
Việc này là không đúng vì UBND tỉnh Đồng Nai chỉ cho phép HTX Gò Me cho thuê đất và hợp đồng thuê đất để xây dựng trạm kinh doanh xăng, dầu. Việc hợp tác đầu tư với Công ty cổ phần Đông Á Phát khi HTX chưa được cấp quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất là chưa đủ điều kiện để góp vốn bằng tài sản của mình gắn liền với đất thuê, là vi phạm Điều 175, Luật Đất đai 2013.
Đến khi đoàn thanh tra vào cuộc, ngày 25/5/2021, HTX Gò Me mới lập thỏa thuận chấm dứt thực hiện hợp đồng hợp tác đầu tư với Công ty cổ phần Đông Á Phát.
Thiên An