Nửa đầu năm 2025, Văn Phú Invest (VPI) ghi nhận lợi nhuận sau thuế 148,5 tỷ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, quý II chỉ còn lãi 6,7 tỷ đồng, sụt giảm tới 75,4% so với năm trước. Trong khi lợi nhuận trên BCTC cho thấy sự tăng trưởng, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh lại âm 483,7 tỷ đồng, nợ phải trả vọt lên 7.917 tỷ đồng và tồn kho tại Hải Phòng lên tới 3.361,4 tỷ đồng cho thấy sự bất ổn
Lợi nhuận Quý 2 lao dốc, tồn kho Vlasta Thủy Nguyên phình to
Ba năm trở lại đây, CTCP Phát triển Bất động sản Văn Phú (Văn Phú Invest, HoSE:VPI) chưa tạo được một quỹ đạo tăng trưởng ổn định. Năm 2024, doanh thu đạt 1.898 tỷ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ 306,8 tỷ đồng, giảm 32% so với 2023. Sang năm 2025, bức tranh còn nhiều gam màu xám hơn: quý II chỉ lãi ròng 6,7 tỷ đồng, mức thấp nhất trong hơn hai năm, kéo theo biên lợi nhuận suy giảm rõ rệt. Lũy kế 6 tháng đầu năm đạt 148,5 tỷ đồng, tăng trưởng so với cùng kỳ, nhưng gần như toàn bộ nhờ quý I, không phản ánh được nền tảng bền vững.
Song song với lợi nhuận sụt giảm, hàng tồn kho của VPI tăng mạnh. Tính đến ngày 30/6/2025, tồn kho đạt 4.438,9 tỷ đồng, trong đó chi phí sản xuất kinh doanh dở dang chiếm 4.124,5 tỷ đồng. Riêng dự án Vlasta Thủy Nguyên – khu đô thị quy mô gần 24 ha tại Hải Phòng đã vọt lên 3.361,4 tỷ đồng, tăng gấp hơn 6 lần chỉ trong nửa năm. Đây là dự án trọng điểm nhưng việc tồn kho phình to phản ánh tình trạng vốn bị chôn vào dự án chưa tiêu thụ được. Khi hàng nghìn tỷ đồng bị kẹt lại trong bất động sản dở dang, doanh nghiệp buộc phải dựa vào vốn vay để xoay vòng hoạt động.
Dòng tiền kinh doanh vì vậy tiếp tục thiếu hụt. Nửa đầu 2025, công ty chi ra nhiều tiền hơn so với thu vào từ hoạt động cốt lõi, dẫn đến dòng tiền âm 483,7 tỷ đồng. Để bù đắp, Văn Phú Invest vay thêm 2.081,6 tỷ đồng nhưng mới trả được 1.310,8 tỷ đồng. Tổng nợ phải trả vì thế phình to lên 7.917 tỷ đồng, trong đó nợ vay dài hạn chiếm 4.672 tỷ đồng. Cấu trúc tài chính ngày càng lệ thuộc vào nợ, trong khi dòng tiền thực tế chưa có cải thiện, làm cho lợi nhuận tăng trưởng chỉ còn nằm trên báo cáo.
Chiến lược “dùng cổ phiếu nuôi nợ” và những rủi ro domino
Không chỉ dừng ở đòn bẩy tín dụng, Văn Phú Invest còn mở rộng huy động vốn bằng trái phiếu, trong đó chiến lược nổi bật là “dùng cổ phiếu nuôi nợ”. Năm 2025, công ty phát hành 150,0 tỷ đồng trái phiếu riêng lẻ, với tài sản đảm bảo là cổ phiếu VPI do chính ông Tô Như Toàn nắm giữ. Cùng thời điểm, VPI bảo lãnh cho công ty con New Tech phát hành 885,0 tỷ đồng trái phiếu, thế chấp hơn 46,7 triệu cổ phần New Tech. Trước đó, năm 2019, VPI từng huy động 800 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 32 tháng, lãi suất hơn 12%/năm.
Điểm chung trong các thương vụ này là cổ phiếu – cả của công ty lẫn của Chủ tịch được đem ra làm tài sản đảm bảo. Điều này tiềm ẩn rủi ro rất lớn: nếu thị trường chứng khoán hoặc bất động sản biến động bất lợi, giá trị tài sản đảm bảo sẽ lao dốc, kéo theo nguy cơ domino ảnh hưởng đến khả năng trả nợ. Với tổng nợ phải trả đã gần 8.000 tỷ đồng, tồn kho hàng nghìn tỷ chưa được giải phóng và dòng tiền kinh doanh vẫn âm, việc dùng cổ phiếu để gánh nghĩa vụ trái phiếu chẳng khác nào đặt thêm gánh nặng tài chính lên doanh nghiệp.
Dưới sự điều hành của ông Tô Như Toàn, chiến lược “dùng cổ phiếu nuôi nợ” có thể giúp Văn Phú Invest tạm thời xoay vòng dòng tiền trong ngắn hạn. Nhưng về dài hạn, đây là một con dao hai lưỡi, bởi chỉ cần thị trường đảo chiều, hiệu ứng domino từ cổ phiếu mất giá và trái phiếu đến hạn có thể khiến doanh nghiệp rơi vào thế khó kiểm soát.
Lê Phong