Đối ngoại địa phương mở đường cho TP Hồ Chí Minh thu hút nguồn lực toàn cầu

TP Hồ Chí Minh mới sở hữu không gian phát triển rộng lớn với những lợi thế về tài chính, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế biển và logistics. Trong bối cảnh đó, đối ngoại địa phương đang được thành phố xác định là công cụ quan trọng để kết nối nguồn lực quốc tế, thu hút công nghệ, nhân tài và đầu tư chất lượng cao, tạo động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.

Mạng lưới đối ngoại cấp địa phương sâu rộng

Từ ngày 1/7/2025, TP Hồ Chí Minh bước vào một giai đoạn phát triển mới, trở thành nơi hội tụ ba cực tăng trưởng năng động hàng đầu Việt Nam là trung tâm tài chính - thương mại - dịch vụ - khoa học công nghệ. Trong đó, đối ngoại địa phương chính là kênh quan trọng để thành phố chuyển hóa dư địa phát triển này thành nguồn lực cụ thể khi kết nối các trung tâm tài chính quốc tế, thu hút chuyên gia và dòng vốn công nghệ cao cho khu vực đô thị lõi; xúc tiến đầu tư, chuyển giao công nghệ và mở rộng chuỗi cung ứng cho khu vực công nghiệp Bình Dương; cũng như tạo diễn đàn hợp tác cảng biển đa phương, chia sẻ kinh nghiệm quản trị cảng xanh và kết nối chuỗi logistics toàn cầu cho khu vực kinh tế biển Vũng Tàu.

Đặc biệt, TP Hồ Chí Minh hiện có mạng lưới đối ngoại cấp địa phương sâu rộng với quan hệ hữu nghị cùng 88 địa phương và gần 20 tổ chức, đối tác quốc tế trên khắp các châu lục. Thành phố còn là trung tâm của các dự án FDI với hơn 20.000 dự án còn hiệu lực, đóng góp quan trọng vào dòng vốn công nghệ và nguồn lực phát triển quốc gia. Trong 6 tháng đầu năm 2026, quy mô kinh tế thành phố đạt gần 60 tỷ USD, mức cao nhất trong 10 năm qua, đóng góp gần 25% GDP cả nước và hơn 30% tổng thu ngân sách quốc gia.

Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng chiến lược mang tầm khu vực tiếp tục củng cố vị thế phát triển của thành phố. Cụm cảng Cái Mép - Thị Vải hiện là cảng biển nước sâu lớn nhất phía Nam và xếp thứ 19 thế giới về năng lực tiếp nhận tàu mẹ, với độ sâu trung bình 14m, có khả năng đón tàu trọng tải lên đến 250.000 DWT.

Đồng thời, Khu công nghiệp chuyên sâu Phú Mỹ 3 - mô hình hợp tác tiêu biểu giữa Chính phủ Việt Nam và Nhật Bản đang phát triển theo định hướng sinh thái và cộng sinh công nghiệp, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về ESG và phát triển bền vững. Những lợi thế chiến lược này tạo nên sức bật mới, giúp thành phố gia tăng sức mạnh nội tại và tối ưu hóa năng lực thu hút các nguồn lực công nghệ cao, công nghiệp xanh cho chuỗi phát triển tương lai.
Sáng kiến đối ngoại địa phương lan tỏa trong cộng đồng quốc tế
Với tinh thần chủ động trong công tác đối ngoại địa phương, thành phố đã tổ chức thành công hai kỳ Đối thoại Hữu nghị TP Hồ Chí Minh vào các năm 2022 và 2024 tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa các địa phương, mở ra không gian hợp tác ngày càng sâu rộng giữa thành phố với các địa phương hữu nghị, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế. 

Năm nay, Đối thoại Hữu nghị TP Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026 diễn ra từ ngày 10 đến 12/9/2026 với chủ đề “Đối ngoại địa phương: Động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững” quy tụ lãnh đạo nhiều địa phương và tổ chức quốc tế cùng chia sẻ tầm nhìn chiến lược về đối ngoại địa phương và tinh thần chủ động hội nhập.

Tại Hội nghị Thị trưởng, các bên thảo luận và đi đến đồng thuận về việc dùng đối ngoại địa phương làm đòn bẩy thu hút nguồn lực công nghệ và nhân tài, hướng đến kiến tạo một hệ sinh thái đô thị hiện đại, tăng trưởng bền vững. Các địa phương cũng đề xuất nhiều giải pháp trong việc khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển (R&D), chuyển hóa kết quả đổi mới sáng tạo thành sản phẩm thương mại, và vai trò của chính quyền địa phương trong tăng cường hợp tác cảng và đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững thế hệ mới.

Một kết quả nổi bật là việc các bên ủng hộ sáng kiến, nghiên cứu Cơ chế hợp tác đa phương cấp thành phố về cảng biển với mong muốn tạo diễn đàn thường xuyên để trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ dữ liệu, mở rộng liên kết và phối hợp giữa các cảng, cũng như mở rộng thị trường, kết nối chuỗi cung ứng nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững thế hệ mới.

Thông qua đây thể hiện vai trò tiên phong của TP Hồ Chí Minh trong việc triển khai đồng bộ, hiệu quả đường lối đối ngoại tổng thể của đất nước ở cấp địa phương, theo đúng tinh thần đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; từ đó nâng cao vị thế quốc gia và hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành mắt xích tin cậy trong chuỗi giá trị toàn cầu. 

Nguyễn Trang