Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh TP Hồ Chí Minh vừa ban hành văn bản gửi tổng giám đốc các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên địa bàn triển khai chính sách cơ cấu lại thời gian trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ cho khách hàng vay vốn ngân hàng theo Thông tư 02/2023/TT-NHNN.
Theo đó, NHNN chi nhánh TPHCM đôn đốc các tổ chức tín dụng xây dựng quy trình nội bộ, Hội sở tập huấn cho các đơn vị trong mạng lưới để tư vấn, hỗ trợ kịp thời, đúng đối tượng đủ điều kiện được gia hạn nợ theo Thông tư 02 của NHNN.
Đồng thời, các tổ chức tín dụng đẩy mạnh truyền thông các chủ trương điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng để người dân và cộng động doanh nghiệp nắm bắt được thông tin.
Trong quá trình triển khai chính sách gia hạn nợ cho doanh nghiệp, các tổ chức tín dụng nếu gặp khó khăn vướng mắc liên quan đến cơ chế chính sách và các quy định của NHNN, phản ánh về NHNN chi nhánh TPHCM.
Thông tư 02/2023/TT-NHNN ban hành cho phép các tổ chức tín dụng xem xét trên thực tế khách hàng và năng lực tài chính của mình để cơ cấu lại thời gian trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ từ ngày 24/04/2023 đến hết 30/06/2024.
Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội ngân hàng, việc ban hành Thông tư 02 thể hiện trách nhiệm rất lớn của ngành ngân hàng. Hiện các ngân hàng không thiếu vốn, room tín dụng không vướng, tiếp cận vốn từ tổ chức tín dụng là không khó.Tuy nhiên, với sức hấp thụ vốn thấp như hiện nay, dù lãi suất có thấp nữa thì nhiều DN cũng không vay. Do đó, việc ban hành Thông tư 02 là cần thiết.
Đồng tình với quan điểm này, ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh TP HCM cho biết, thông tư có một số điều chỉnh nhỏ nhưng rất ấn tượng như NHNN giao quyền cho các tổ chức tín dụng cơ cấu lại nợ, nhóm đối tượng tương đối toàn diện như hoạt động sản xuất kinh doanh, khó khăn trả nợ vay tiêu dùng.... Để nhanh chóng đưa chính sách vào thực tiễn, NHNN chi nhánh TP HCM đã xây dựng dự thảo triển khai, khẩn trương thực hiện thông tư.
Tổng giám đốc BIDV Lê Ngọc Lâm cũng khẳng định BIDV sẽ triển khai trên toàn hệ thống để chính sách này đi vào thực tế nhanh nhất, bởi đây là giải pháp hữu hiệu giúp DN vượt qua khó khăn. Bà Micheal Wee, Tổng giám đốc Standard Charterbank cam kết ngân hàng sẽ thực hiện tốt chương trình để hỗ trợ khách hàng hiệu quả nhất.
Mặt khác, theo đại diện các ngân hàng, do hấp thụ vốn của nền kinh tế khó khăn nên tăng trưởng tín dụng quý I và tháng 4/2023 không cao. Vì vậy, các ngân hàng kiến nghị Chính phủ có các giải pháp đồng bộ để kích cầu, tạo điều kiện cho DN bán được hàng và người dân tích cực tiêu dùng. Về phía ngành ngân hàng tiếp tục đảm bảo thanh khoản tốt, không thiếu vốn, sẵn sàng cho vay với mức lãi suất hấp dẫn hơn so với cuối năm 2022. Đối với các DN cũng cần xem xét, tăng cường năng lực, phương án kinh doanh hiệu quả để đáp ứng được các điều kiện tín dụng.
Theo đánh giá từ Trung tâm Phân tích & Tư vấn Đầu tư Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI (SSI Research), sau nhiều bản dự thảo, Thông tư 02 đã được ban hành, theo đó, các ngân hàng sẽ có quyền lựa chọn cơ cấu lại thời hạn trả nợ trong phạm vi tối đa là 12 tháng và giữ nguyên nhóm nợ trong khi các khoản dự phòng có thể được trích dần trong 2 năm. Như vậy, người đi vay có thêm thời gian để thực hiện các nghĩa vụ nợ trong khi chờ nền kinh tế phục hồi hoàn toàn vào thời điểm thích hợp.
Về phía ngân hàng, áp lực lên cả bảng cân đối kế toán và báo cáo KQKD sẽ giảm bớt phần nào, do rủi ro tỷ lệ nợ xấu gia tăng sẽ được chuyển sang đến nửa cuối năm 2024, áp lực lợi nhuận cũng giảm bớt ít nhất trong năm 2023 cho đến nửa cuối năm 2024 - khi con số nợ xấu sẽ phản ánh thực tế hơn tình trạng của người đi vay.
Cụ thể, tỷ lệ nợ xấu năm 2023 có thể không tăng cao như ước tính ban đầu do khách hàng gặp khó khăn có thể được ngân hàng xem xét cơ cấu thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ. Điều này cũng có lợi cho các ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu gần 3%, vì các tổ chức này sẽ có thêm phương án để giữ tỷ lệ nợ xấu dưới mức 3%.
Ngoài ra, do nội dung của Thông tư 02 cũng bao gồm cả các khoản vay tiêu dùng phục vụ đời sống, SSI kỳ vọng rằng một số khoản vay mua nhà cũng có thể được cân nhắc cơ cấu lại thời hạn trả nợ. Chi phí tín dụng sẽ giảm bớt ít nhất là vào năm 2023 cho đến nửa cuối năm 2024. Đến nửa cuối năm 2024, nếu người đi vay vẫn không thể thực hiện nghĩa vụ thanh toán nợ, thì khoản vay của họ sẽ bị chuyển sang nhóm nợ xấu.
Mặc dù còn quá sớm để đưa ra kết luận, nhưng SSI cho rằng Thông tư này cũng sẽ tạo ra một khung pháp lý cho việc tái cơ cấu nợ có thể bị ảnh hưởng tiêu cực trong trường hợp nền kinh tế phục hồi chậm hơn dự kiến.
Trung Anh