Động lực nào thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt trong năm 2024?

Theo các chuyên gia, bên cạnh những yếu tố vĩ mô như thúc đẩy giải ngân đầu tư công, chính sách kích thích tiêu dùng trong nước, cắt giảm thuế,... một điểm tích cực với kênh đầu tư chứng khoán sẽ được duy trì từ năm 2023 sang năm 2024, đó là mức nền lãi tiền gửi tiết kiệm thấp, tạo động lực kích thích dòng tiền tìm kiếm những tài sản khác hấp dẫn hơn để phân bổ.

"Chào" biến động 2023, "đón nắng" 2024

Trong năm 2023, thị trường chứng khoán Việt Nam hồi đã phục tích cực sau một năm 2022 giảm sâu. Theo đó, mức tăng điểm 12,2% trong năm của VN-Index giúp Việt Nam vượt trội hơn nhiều các thị trường chứng khoán khác trong khu vực châu Á như Thái Lan, Trung Quốc, Phillipines, Singapore.

Dòng tiền trên thị trường chứng khoán có sự khởi sắc trong năm 2023. Thanh khoản bình quân năm - dù vẫn thấp hơn khoảng 12% so với 2022 (quanh 17.600 tỷ đồng) - nhưng cải thiện đáng kể so với mức nền thấp của quý cuối 2022. Trong đó thanh khoản đã tăng dần trong các quý, và vẫn duy trì ở mức cao trong thời điểm đầu năm 2024.

Những phiên giao dịch tỷ USD xuất hiện trở lại năm 2023 dày hơn và dòng tiền nội đã thể hiện vai trò nâng đỡ, trong khi khối ngoại trở lại rút ròng gần 1 tỷ USD. Việc nhà đầu tư nước ngoài rút vốn trong năm 2023 cũng là xu hướng chung tại nhiều thị trường trong khu vực, trong bối cảnh đồng USD tăng cao, và Việt Nam cũng không có nhiều cổ phiếu mới niêm yết hoặc thuộc các ngành đang nóng như công nghệ hay liên quan tới trí tuệ nhân tạo.

Trong một năm sóng gió của nền kinh tế thế giới với biến động địa chính trị, mặt bằng lãi suất USD tăng cao trong thời gian dài, việc Việt Nam giữ được mức tăng trưởng GDP ở mức 5,05% cũng là một nỗ lực đáng ghi nhận. Quan trọng hơn là các nỗ lực xử lý các vấn đề khó khăn của thị trường bất động sản, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã bước đầu có kết quả, không để tạo ra những hệ lụy quá tiêu cực trong tâm lý nhà đầu tư. Đến thời điểm này có thể khẳng định thời điểm khó khăn nhất đã qua, mặt bằng lãi suất đã quay trở lại mức thấp, lạm phát được kiểm soát và thanh khoản trong hệ thống ngân hàng không còn tình trạng căng thẳng như cuối năm 2022.

Đồng quan điểm, theo báo cáo chiến lược 2024 mới được công bố của Maybank Investment Bank (MSVN) với chủ đề “Một năm với hai giai đoạn”, MSVN đánh giá tích cực về sự phục hồi ổn định xuyên suốt năm 2024 của nền kinh tế Việt Nam, trong đó tiêu điểm là sự phục hồi tiêu dùng nhờ xuất khẩu tăng trưởng mạnh mẽ, tình hình tài chính của hộ gia đình ổn định hơn và sự hồi sinh dần của thị trường bất động sản.

Theo đó, bộ phận nghiên cứu phân tích của MSVN đã xây dựng hai kịch bản cho VN-Index với mức tăng là 1.250 điểm (chủ yếu được thúc đẩy bởi triển vọng lợi nhuận phục hồi) và 1.420 điểm cho kịch bản tích cực (thúc đẩy bởi thanh khoản mạnh hơn từ khả năng nâng hạng thị trường), tương ứng mức tăng lần lượt khoảng 11% và 26% so với mức cuối năm 2023.

MSVN cũng dự báo, hiệu suất thị trường sẽ tiếp tục ở mức vừa phải và có những rung lắc đáng kể trong nửa đầu năm 2024 do những quan điểm khác nhau về nền kinh tế hồi phục, cụ thể như những lo ngại về tốc độ phục hồi xuất khẩu và thị trường bất động sản. Tuy nhiên, trong nửa sau năm 2024, nền kinh tế toàn cầu và nền kinh tế Việt Nam sẽ tăng tốc. Do đó, MSVN dự báo thị trường chứng khoán Việt Nam cũng sẽ tăng trưởng trong nửa sau năm 2024.

Với dự báo trên, MSVN cũng kỳ vọng việc nâng hạng thị trường sớm nhất vào tháng 9/2024. Đây sẽ là bước ngoặt thu hút vốn nước ngoài và cải thiện thanh khoản TTCK đáng kể, đồng thời cân bằng hơn giữa nhà đầu tư cá nhân và tổ chức. Theo kịch bản này, MSVN kỳ vọng thị trường có thể được định giá lại cao hơn so với kịch bản cơ sở khi chỉ dựa vào tăng trưởng lợi nhuận.

Động lực nào thúc đẩy thị trường?

Theo nhận định của ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Khối chứng khoán của Dragon Capital, năm 2024 sẽ là bức tranh sáng cho TTCK và chắc chắn tăng trưởng lợi nhuận năm nay tăng 20%, điều này đồng nghĩa chỉ số thị trường chứng khoán sẽ tăng 30%. Nguyên nhân hiện nay, định giá cổ phiếu đã thấp, theo đó dòng tiền giải ngân vào thị trường sẽ là dòng tiền thật, không phải dòng tiền đi vay mượn để đỡ giá.

Trong khi đó, chuyên gia của Chứng khoán SSI kỳ vọng nền kinh tế vĩ mô sẽ ổn định hơn so với năm 2023, và dù tốc độ phục hồi có phần chậm hơn so với chu kỳ 2013 – 2019 nhưng đó cũng là điều khó tránh khỏi khi kinh tế thế giới và Việt Nam đang ở trong một bối cảnh tăng trưởng khác.

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm nay là 6 – 6,5% và lạm phát kiểm soát trong ngưỡng 4 – 4,5%. Những động lực cho nền kinh tế được nhà phân tích đưa ra đến từ trong nước như kế hoạch thúc đẩy giải ngân đầu tư công, chính sách kích thích tiêu dùng trong nước, cắt giảm thuế, tăng lương ở cả khu vực công và tư nhân. Ngoài ra, việc Quốc hội thông qua một số dự án luật sửa đổi như Luật Đất đai, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Nhà ở… sẽ tạo ra cơ sở pháp lý ổn định tạo nền cho đà tăng trưởng của giai đoạn mới.

Cùng với động lực trong nước, nền kinh tế Việt Nam được đánh giá sẽ tiếp tục hưởng lợi với vị thế là một mắt xích quan trọng để duy trì tính bền vững của chuỗi cung ứng toàn cầu, đang đóng vai trò kết nối giữa các cường quốc kinh tế vốn đang có sự cạnh tranh chiến lược, nhờ vào sự trung lập tích cực của mình. Vai trò của các ngành sản xuất tại Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu dần được khẳng định. 

Thêm vào đó, việc Chính phủ đẩy mạnh thực hiện cam kết tăng trưởng xanh và bền vững, nỗ lực đưa phát thải ròng bằng 0, xu hướng điện khí hóa, hay câu chuyện về giai đoạn phát triển tiếp theo của ngành điện tử tại đây với mảnh ghép đầy hấp dẫn là ngành công nghiệp bán dẫn… đưa Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn FDI. Đó là chưa kể tới việc Chính phủ đẩy mạnh phát triển cơ sở hạ tầng nhằm giảm chi phí logistics, góp phần kéo chi phí sản xuất/chế biến chế tạo tại Việt Nam giảm tương đối so với các quốc gia trong khu vực.

Bên cạnh những yếu tố vĩ mô, một điểm tích cực với kênh đầu tư chứng khoán sẽ được duy trì từ năm 2023 sang năm 2024, đó là mức nền lãi tiền gửi tiết kiệm thấp, tạo động lực kích thích dòng tiền tìm kiếm những tài sản khác hấp dẫn hơn để phân bổ.

Nhận định về thị trường, ông Đỗ Bảo Ngọc - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán Kiến thiết Việt Nam đánh giá, năm 2024, sự hồi phục sẽ mạnh mẽ hơn ở các hoạt động kinh tế, từ tiêu dùng nội địa đến xuất khẩu sẽ được kích hoạt bởi chính sách nởi lỏng lãi suất và tài khoá, cùng với sự hồi phục từ nhu cầu từ bên ngoài. Trên cơ sở đó, thị trường chứng khoán sẽ đi sát với bối cảnh vĩ mô và bước vào giai đoạn đầu của chu kỳ tăng giá.

"Nền kinh tế trong nước đã bước qua đáy và bắt đầu vào chu kỳ tăng trưởng từ quý 4/2023 và sẽ tăng tốc ở năm 2024. Cùng với đó, giải ngân vốn đầu tư công năm 2023 sẽ dồn vào 2024. Độ trễ của chính sách tài khóa tăng chi, giảm thu của Chính phủ thông qua việc miễn, giảm thuế và tiền thuê đất sẽ là yếu tố tích cực giúp nền kinh tê có cơ hội hồi phục.

Mặt khác, các yếu tố như tỷ giá được kiểm soát, quá trình nâng hạng của thị trường chứng khoán được đẩy nhanh tiến độ, hoạt động xuất nhập khẩu được đẩy mạnh khi nhu cầu thế giới gia tăng… là những tín hiệu lạc quan mà nhà đầu tư có thể kỳ vọng vào xu hướng tích cực của thị trường trong năm tới." ông Đỗ Bảo Ngọc phân tích.

Cụ thể hơn về các động lực, ông Phong Trần, chuyên gia tư vấn tài chính độc lập cũng nhận thị trường bất động sản và chứng khoán 2024 sẽ tăng trưởng mạnh so với năm 2023. Theo ông Phong Trần, có nhiều động lực chính để giúp hai thị trường này tăng trưởng mạnh.

Thứ nhất, hơn 13,5 triệu tỷ đồng tiền gửi tiết kiệm tại các ngân hàng cuối năm 2023. Đây là mức tiền gửi cao nhất từ trước đến nay, tăng 14% so với năm 2022. Tuy nhiên, mức tiền gửi này lại có lãi suất thấp nhất nhiều năm nay nên rất dễ chuyển dịch sang các kênh đầu tư khác như bất động sản, chứng khoán khi có cơ hội. Trên thực tế, thị trường cũng đã chứng kiến dòng tiền lớn quay lại khi tự doanh, tổ chức trong nước và cá nhân là bên mua ròng xuyên suốt trong tháng 12/2023. Trong đó, cá nhân mua ròng 3,8 nghìn tỷ đồng trong tháng 12 và tổ chức cũng hấp thụ tốt với giá trị mua ròng nhiều nhất từ đầu năm là 6,2 nghìn tỷ đồng.

Thứ hai, câu chuyện thời sự xuyên suốt năm 2024 sẽ là diễn biến “đón đầu nâng hạng 2025”. Câu chuyện nhỏ không thể bỏ qua là kế hoạch triển khai sản phẩm phái sinh theo chỉ số VN100 của Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN).

Thứ ba, chứng khoán Mỹ không còn "rẻ" sau giai đoạn tăng nóng có thể kích thích dòng vốn ngoại quay lại các thị trường mới nổi trong nửa cuối quý 1/2024 hoặc đầu quý 2/2024. Nếu như cuối năm 2023 thị trường xu hướng giằng co biến động do khối ngoại bán ròng thì một khi nhóm này quay trở lại, cùng hàng loạt yếu tố phân tích ở trên, thị trường sẽ phục hồi mạnh.

Hồng Quang