Bảy tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tiếp tục tăng mạnh cả về quy mô và số lượng dự án. Đáng chú ý, dòng vốn đang mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ, năng lượng và khoa học - công nghệ, tạo cơ hội để Việt Nam nâng cao chất lượng thu hút đầu tư thay vì chỉ tập trung vào lượng vốn đăng ký.
Dòng vốn mở rộng sang công nghệ và năng lượng
Theo Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), tổng vốn FDI đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần trong 7 tháng đầu năm đạt hơn 38,05 tỷ USD, tăng 58% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, vốn FDI thực hiện ước đạt 15,2 tỷ USD, tăng 11,8%.
Mức tăng của dòng vốn đăng ký cho thấy sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam vẫn được duy trì trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý hơn nằm ở việc cơ cấu vốn đang có những thay đổi theo hướng đa dạng hơn.
Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục dẫn đầu về thu hút FDI với hơn 18,68 tỷ USD, chiếm 49,1% tổng vốn đăng ký. Đây vẫn là nền tảng quan trọng của khu vực đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, song các lĩnh vực mới đang tăng tốc đáng kể.
Đáng chú ý, sản xuất và phân phối điện, khí, nước và điều hòa đạt 3,28 tỷ USD, tăng gần 10 lần so với cùng kỳ. Lĩnh vực thông tin và truyền thông thu hút khoảng 3,18 tỷ USD, tăng hơn 80 lần, trong khi hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ đạt khoảng 2,9 tỷ USD, tăng 138,7%.
Dòng vốn FDI vào Việt Nam tiếp tục tăng mạnh, với nhiều dự án mới trong lĩnh vực công nghệ, năng lượng và công nghiệp chế biến, chế tạo.
Sự gia tăng của các lĩnh vực này cho thấy dòng vốn ngoại đang dần mở rộng khỏi mô hình sản xuất truyền thống. Các dự án gắn với công nghệ cao, bán dẫn, hạ tầng số và năng lượng đang xuất hiện nhiều hơn, mở ra khả năng cải thiện vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Một số dự án quy mô lớn đã được triển khai trong thời gian gần đây. LG Innotek được cấp chứng nhận đầu tư dự án bán dẫn trị giá 1 tỷ USD tại Hải Phòng, dự kiến khởi công trong quý III/2026. Tại Thái Nguyên, Posco Future M đầu tư 282 triệu USD vào dự án sản xuất cực âm than chì nhân tạo.
Cùng với đó, dự án Hạ tầng Khu công nghệ số tập trung Yên Bình có quy mô gần 198 ha, với tổng mức đầu tư trên 3.500 tỷ đồng, cho thấy nhu cầu phát triển hạ tầng phục vụ các ngành công nghệ mới đang gia tăng.
Tại Bắc Ninh, 8 dự án FDI đang hoạt động trong các khu công nghiệp được cấp chứng nhận tăng vốn với tổng số vốn bổ sung khoảng 795 triệu USD. Việc các nhà đầu tư hiện hữu tiếp tục mở rộng dự án là tín hiệu tích cực, cho thấy không chỉ dòng vốn mới mà cả các doanh nghiệp đã hoạt động tại Việt Nam cũng đang tăng mức độ gắn bó với thị trường.
Bên cạnh đó, vốn đăng ký mới trong 7 tháng tăng 109,7%, còn vốn góp, mua cổ phần tăng 61,6%. Sự tăng trưởng ở cả hai kênh cho thấy hoạt động đầu tư mới và M&A vẫn duy trì xu hướng tích cực.
Tăng vốn nhưng không thể xem nhẹ năng lực cạnh tranh
Đà tăng của FDI diễn ra trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia đang phải điều chỉnh chuỗi cung ứng trước tác động của chính sách thương mại, xung đột địa chính trị, chi phí logistics và giá năng lượng.
Xu hướng phân bổ sản xuất tại nhiều quốc gia để giảm rủi ro đang tạo thêm cơ hội cho Việt Nam. Lợi thế về vị trí địa lý, mạng lưới hiệp định thương mại tự do và vai trò ngày càng lớn trong chuỗi cung ứng khu vực giúp Việt Nam tiếp tục được các nhà đầu tư quan tâm.
Tuy nhiên, sự cạnh tranh để thu hút các dự án chiến lược đang ngày càng quyết liệt. Ấn Độ, Indonesia, Malaysia và Thái Lan đều tăng cường chính sách ưu đãi nhằm giành các dự án trong những lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và năng lượng tái tạo.
Trong cuộc cạnh tranh này, lợi thế về chi phí không còn là yếu tố duy nhất. Hạ tầng điện, logistics, quỹ đất công nghiệp, khả năng cung ứng dịch vụ hỗ trợ và đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ quyết định việc Việt Nam có thể thu hút và giữ chân những dự án có hàm lượng công nghệ lớn hay không.
Một vấn đề khác cần được quan tâm là khoảng cách giữa vốn đăng ký và vốn thực hiện. Trong 7 tháng, vốn đăng ký tăng tới 58%, trong khi vốn thực hiện tăng 11,8%. Chênh lệch về tốc độ tăng cho thấy việc đưa các dự án đã đăng ký vào triển khai thực tế vẫn là một khâu cần tiếp tục cải thiện.
Theo Cục Đầu tư nước ngoài, thời gian tới cần theo dõi sát diễn biến kinh tế và thương mại quốc tế, đồng thời đẩy nhanh tiến độ các dự án đã được cấp phép và tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư. Định hướng thu hút FDI cũng cần tập trung hơn vào công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển, kinh tế số, kinh tế xanh và những dự án có khả năng tạo liên kết với doanh nghiệp trong nước.
Như vậy, bức tranh FDI 7 tháng đầu năm 2026 không chỉ nằm ở con số hơn 38 tỷ USD vốn đăng ký. Điều quan trọng hơn là cơ cấu dòng vốn đang xuất hiện những chuyển động mới theo hướng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.
Nếu tận dụng tốt xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng, đồng thời nâng cấp hạ tầng, cải thiện chất lượng nhân lực và tăng khả năng hấp thụ công nghệ, Việt Nam có cơ hội biến đà tăng vốn hiện nay thành bước chuyển thực chất về chất lượng FDI trong những năm tới.
Hoàng Hậu