Cùng tình cảnh như tại nhiều quốc gia trên thế giới, Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh. Tuy nhiên, những diễn biến mới nhất khẳng định khó khăn này chỉ là nhất thời, Việt Nam sẽ sớm thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát được dịch bệnh. Những thành tựu này đã được các nhà đầu tư nước ngoài ghi nhận, minh chứng là việc tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam tăng cao.
“Mảnh đất lành”…
Sau một khoảng thời gian giảm mạnh vì chịu những tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19, vốn FDI đổ vào Việt Nam đã bật tăng trở lại trong thời gian gần đây. Cụ thể, theo số liệu thống kê của Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến ngày 20/11, tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài đạt 26,46 tỷ USD, tăng 0,1% so với cùng kỳ năm 2020. Trong đó, vốn đăng ký thêm của khối doanh nghiệp FDI tăng 26,7% so với cùng kỳ năm 2020, đạt trên 8 tỉ USD.
Cùng với đó, từ đầu năm đến nay, cả nước có 1.577 dự án đầu tư nước ngoài mới được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, tuy giảm 32,8% về số lượng dự án so với cùng kỳ năm trước, nhưng số vốn đăng ký lại tăng 3,76%, đạt gần 14,1 tỉ USD. Các nhà đầu tư nước ngoài đã đầu tư vào 18 trong tổng số 21 ngành kinh tế quốc dân của Việt Nam trong 11 tháng đầu năm. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo dẫn đầu với tổng vốn đầu tư đạt trên 14 tỉ USD, chiếm 53% tổng vốn đầu tư đăng ký. Ngành sản xuất, phân phối điện mặc dù thu hút được số lượng dự án mới, điều chỉnh cũng như vốn góp mua cổ phần không nhiều, song với quy mô dự án lớn nên đứng thứ hai với tổng vốn đầu tư trên 5,7 tỉ USD, chiếm 21,6% tổng vốn đầu tư đăng ký. Tiếp theo lần lượt là các ngành kinh doanh bất động sản, bán buôn, bán lẻ với tổng vốn đăng ký đạt lần lượt là 2,41 tỉ USD và 1,27 tỉ USD.
Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phân tích nguyên nhân vốn đầu tư FDI đăng ký tăng thêm trong 11 tháng qua là do nhiều dự án FDI đã tăng vốn đầu tư, điển hình là dự án LG Display (Hàn Quốc) điều chỉnh tăng vốn đầu tư 2 lần vào tháng 2 và tháng 8 với tổng vốn đăng ký tăng thêm là 2,15 tỉ USD; dự án Nhà máy Công ty TNHH Polytex Far Eastern Việt Nam (Đài Loan - Trung Quốc) điều chỉnh tăng vốn đầu tư thêm 610 triệu USD…
Tổng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục tăng bấp chấp dịch Covid-19 vẫn có những diễn biếp phức tạp, nhiều chuyên gia đánh giá, Việt Nam được xem là “mảnh đất lành” cho dòng vốn FDI chất lượng cao. Sau đại dịch Covid-19, nhiều tập đoàn, doanh nghiệp quốc tế lớn đang tìm kiếm cơ hội đầu tư nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng và hạn chế việc quá phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc. Việt Nam trở thành một trong những ứng cử viên sáng giá đón dòng vốn dịch chuyển này nhờ những sự thành công trong công tác phòng, chống dịch bệnh. Cùng với đó, ưu thế của Việt Nam cũng đến từ việc các nhà đầu tư nước ngoài đánh giá rất cao về vấn đề ổn định chính trị - xã hội là một trong những yếu tố góp phần quan trọng để thực hiện các chính sách phát triển kinh tế, tạo được niềm tin mạnh mẽ với các nhà đầu tư trong nước và ngoài nước.
Một nguyên nhân khác khiến các nhà đầu tư nước ngoài sẵn sàng huy động vốn để gia tăng đầu tư, mở rộng sản xuất tại Việt Nam đó là cơ sở hạ tầng của các khu công nghiệp, khu chế xuất và các khu kinh tế trong cả nước tiếp tục được hoàn thiện, nâng cấp. Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt 19 khu kinh tế ven biển, tổng diện tích khoảng 871.000 ha. Ngoài ra, việc đạt tăng trưởng dương trong năm 2020, bất chấp tác động đáng kể của Covid-19 đến các hoạt động kinh tế, Việt Nam trở thành ứng cử viên sáng giá cho quá trình chuyển dịch chuỗi giá trị ở châu Á. Đặc biệt hơn, trong những năm gần đây, chất lượng của nguồn nhân lực Việt Nam ngày càng được nâng cao do Chính phủ chú trọng đầu tư vào giáo dục công. Người lao động được bồi dưỡng về văn hóa, đào tạo tay nghề, nâng cao trình độ chuyên môn đã góp phần tăng năng suất lao động của Việt Nam, đây cũng là lợi thế cạnh tranh trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài.
Những dự án FDI, tận dụng các hiệp định thương mại mà Việt Nam đã ký kết, hứa hẹn tiếp tục vào Việt Nam trong thời gian tới. Để đón đầu làn sóng này, Chính phủ Việt Nam có nhiều ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, nhằm khuyến khích thực hiện một số dự án đầu tư có tác động lớn đến kinh tế – xã hội. Bên cạnh đó, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tạo mọi điều kiện đầu tư kinh doanh thuận lợi, bình đẳng cho các nhà đầu tư. Dù không tránh được ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, nhưng Việt Nam vẫn được đánh giá là “đất lành” thu hút vốn FDI chất lượng cao sau đại dịch.
…sẽ tiếp tục hút dòng vốn FDI
Tin tưởng vào dòng vốn đầu tư nước ngoài sẽ tăng trưởng mạnh, tại hội nghị “Hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài thích ứng trong điều kiện kinh doanh mới” diễn ra mới đây, ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) cho biết: “Mặc dù còn nhiều khó khăn bởi đại dịch COVID-19 nhưng nhờ sự kiểm soát và vào cuộc của các cơ quan chức năng, nhiều chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cũng như hướng dẫn doanh nghiệp thích ứng với tình hình đã được đưa ra. Đây là tín hiệu tốt, tạo cơ sở cho sự phục hồi dần của các doanh nghiệp, kéo theo vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam dự kiến sẽ cải thiện ở các tháng cuối năm 2022.”
Ông Vũ Tiến Lộc cho rằng, để có thể thu hút được sự tin tưởng từ các nhà đầu tư, Việt Nam vẫn cần cải thiện thêm về thể chế, hành lang pháp lý để môi trường đầu tư an toàn và có chất lượng cao hơn. Qua việc tiếp nhận giải quyết tranh chấp tại VIAC trong thời gian qua chúng tôi nhận thấy nhà đầu tư nước ngoài có nhu cầu được cung cấp thông tin cụ thể, chi tiết, rõ ràng về hành lang pháp lý, giúp họ dễ dàng đưa ra phương án xử lý tranh chấp nếu có. Chỉ khi đáp ứng được những vấn đề này, bức tranh đầu tư tại Việt Nam trong năm 2022 sẽ sáng sủa hơn.
Cũng có chung quan điểm về thu hút dòng vốn FDI của Việt Nam, Báo cáo về Dự báo tăng trưởng kinh tế của Ngân hàng UOB ban hành mới đây, đại diện đơn vị này đánh giá, dòng vốn FDI sẽ duy trì khả năng phục hồi do ba nguyên nhân chính: Thứ nhất, bất chấp những trở ngại từ các hạn chế và cấm đi lại liên quan đến Covid-19, vốn FDI vẫn chảy mạnh mẽ vào Việt Nam. Vốn FDI đăng ký tăng gần 1 tỉ USD trong quý III là điều đáng khích lệ trong khi vốn FDI giải ngân cũng ở mức khả quan. Thứ hai, xuất khẩu sang Hoa Kỳ và Châu Âu vẫn đang tăng mạnh, mặc dù với tốc độ chậm hơn. Tổng kim ngạch xuất khẩu sang Hoa Kỳ trong 9 tháng đầu năm nay đạt gần 70 tỉ USD, cao hơn nhiều so với kim ngạch xuất khẩu cả năm 2019. Việt Nam tiếp tục là nhà xuất khẩu lớn nhất và cũng là nhà nhập khẩu lớn nhất của Hoa Kỳ. Thứ ba, tỉ lệ tiêm chủng trên toàn quốc đã được cải thiện đáng kể từ mức gần như bằng 0 lên hơn 20% chỉ trong vòng 5 tháng. Tại TP. Hồ Chí Minh, tỉ lệ tiêm chủng cải thiện rất nhanh, đạt gần 80%. Tỉ lệ này không chỉ có ý nghĩa trong việc bảo vệ cộng đồng tốt hơn mà còn cho phép nhà máy được sớm hoạt động trở lại. Vì vậy, UOB lạc quan với sự chuyển biến gần đây của Việt Nam và tin rằng các hoạt động kinh tế sẽ khởi sắc trở lại sau kỳ nghỉ Tết khi người lao động nhập cư cùng gia đình trở về TP. Hồ Chí Minh và các thành phố lớn khác. Ngân hàng UOB cũng hy vọng rằng các chuyến bay du lịch và thương mại sẽ sớm trở lại hoạt động bình thường và điều này sẽ thúc đẩy nền kinh tế hơn nữa.
Đinh Hiệu