Trước nguy cơ mất an toàn thực phẩm và nhu cầu tiêu dùng tăng cao dịp cuối năm, TP Hồ Chí Minh tăng cường kiểm tra, hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chuỗi cung ứng, chủ động phòng ngừa ngộ độc, bảo vệ sức khỏe người dân.
Quản lý đảm bảo an toàn chuỗi cung ứng thực phẩm
Báo cáo tại buổi họp Ban Chỉ đạo liên ngành an toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh về tình hình thực hiện nhiệm vụ 9 tháng đầu năm 2026 và Kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm 3 tháng cuối năm 2026 cho biết, thành phố đã tổ chức ký cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm đối với 317 cơ sở cung cấp suất ăn, thực phẩm cho trường học.
Trong 9 tháng đầu năm, Đề án “Chuỗi thực phẩm an toàn” đã cấp 80 giấy chứng nhận, gồm 77 giấy cấp lại và 3 giấy cấp mới, tăng 105,1% so với cùng kỳ năm 2025. Thành phố tiếp tục phối hợp với các tỉnh, thành phố phát triển chuỗi cung ứng nông sản, thực phẩm an toàn, tăng cường kiểm soát từ khâu sản xuất, sơ chế, chế biến đến phân phối và tiêu thụ.
Công tác quản lý, nhận diện và truy xuất nguồn gốc thịt heo, thịt gia cầm, trứng gia cầm tiếp tục được triển khai. Tính đến tháng 9 năm 2026, có 8.998 cơ sở tham gia đề án. Tại hai chợ đầu mối Hóc Môn và Bình Điền, thành phố đã giám sát 82.479 lượt xe nhập, với tổng số 1.677.747 con heo, góp phần kiểm soát nguồn gốc sản phẩm và nâng cao tính minh bạch trong chuỗi cung ứng thực phẩm.
TP Hồ Chí Minh tăng cường kiểm soát nguồn cung tại chợ đầu mối (Ảnh: Chợ Bình Điền)
Bên cạnh đó, từ ngày 1/1 đến ngày 15/9/2026, thành phố ghi nhận 21 vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm. Trong đó, 9 vụ đã có kết luận là ngộ độc thực phẩm, với 637 người mắc, 453 người nhập viện và không có trường hợp tử vong; 12 vụ chưa đủ cơ sở kết luận.
Cùng với đó, TP Hồ Chí Minh đã giám sát 23 đơn vị liên quan, gồm 22 trường học nhận suất ăn sẵn và 1 đơn vị cung cấp suất ăn sẵn, nhằm đánh giá điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng ngừa nguy cơ tái diễn.
Đối với công tác giám sát mối nguy, thành phố đã lấy 380 mẫu thực phẩm tại ba chợ đầu mối dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, trong đó 346 mẫu đạt yêu cầu và 34 mẫu không phù hợp. Ngoài ra, 41 mẫu được lấy theo đề nghị của Cục An toàn thực phẩm đều có kết quả không đạt; các trường hợp liên quan đã được xử lý theo quy định. Thành phố cũng tăng cường truy xuất nguồn gốc, yêu cầu doanh nghiệp báo cáo và khắc phục đối với các lô hàng xuất khẩu bị nước nhập khẩu cảnh báo.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, thành phố đã kiểm tra 16.540 cơ sở, phát hiện 1.135 cơ sở vi phạm, chiếm 6,86% tổng số cơ sở được kiểm tra. Đã xử lý 1.023 cơ sở, chiếm 90,13% số cơ sở vi phạm, với tổng số tiền phạt hơn 11 tỷ đồng.
Các biện pháp xử lý là đình chỉ hoạt động 4 cơ sở, chuyển cơ quan điều tra 1 cơ sở có dấu hiệu tội phạm và nhắc nhở 112 cơ sở. Đồng thời, đã khởi tố 26 vụ với 60 bị can liên quan đến hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm và vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Đưa ra chỉ đạo tại buổi họp, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường yêu cầu các sở, ngành, thành viên Ban Chỉ đạo cần tổ chức thực hiện nghiêm túc, đồng bộ Chỉ thị số 15 của Ban Thường vụ Thành ủy, Chỉ thị số 33 của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản chỉ đạo có liên quan; tăng cường trao đổi thông tin, kịp thời báo cáo, đề xuất xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Tiếp theo đẩy mạnh kiểm tra, hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm. Hoạt động kiểm tra phải có trọng tâm, trọng điểm, thường xuyên và liên tục, nhất là trong dịp cao điểm cuối năm, Tết và các sự kiện lớn của thành phố. Việc kiểm soát phải hài hòa với yêu cầu duy trì sản xuất, kinh doanh, bảo đảm nguồn cung thực phẩm an toàn phục vụ người dân; cũng như tăng cường phối hợp giữa Sở An toàn thực phẩm và cơ quan công an, chú trọng kiểm tra, giám sát đội ngũ thực thi công vụ, phòng ngừa việc lợi dụng nhiệm vụ để vi phạm pháp luật.
Bên cạnh đó nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động kinh doanh thực phẩm. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, truy xuất nguồn gốc, xây dựng và áp dụng quy chuẩn, tiêu chuẩn; tăng cường kiểm soát thực phẩm kinh doanh trên môi trường mạng, thực phẩm nhập khẩu, chợ đầu mối, chợ bảo đảm an toàn thực phẩm và các chuỗi cung ứng an toàn.
Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cũng yêu cầu chấn chỉnh công tác phối hợp, xử lý sự cố và cung cấp thông tin. Khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm, các cơ quan phải xác định đây là trách nhiệm chung, chủ động phối hợp xử lý, bảo đảm hỗ trợ người dân, duy trì hoạt động thiết yếu và hạn chế ảnh hưởng đến đời sống xã hội.
Sở An toàn thực phẩm được giao là đầu mối cung cấp thông tin, phối hợp chặt chẽ với Sở Văn hóa Thể thao và các cơ quan liên quan để thông tin kịp thời, chính xác, minh bạch; đồng thời đề nghị báo chí phối kiểm thông tin nhiều chiều, khách quan, tránh gây hoang mang dư luận.
Ngoài ra, UBND các xã, phường, đặc khu được yêu cầu phải tăng cường quản lý các cơ sở kinh doanh thực phẩm, hàng quán đường phố, bếp ăn tập thể, trường học và các địa bàn có nguy cơ cao; chủ động phối hợp, trang bị phương tiện, thiết bị cần thiết phục vụ công tác kiểm tra, giám sát.
Tăng cường kiểm tra
Theo thông tin từ Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh, trong quý IV tập trung kiểm tra bếp ăn tập thể tại trường học và các cơ sở sản xuất, kinh doanh những nhóm thực phẩm được người dân sử dụng nhiều vào dịp cuối năm, Tết Nguyên đán.
Hiện, Sở đang triển khai kiểm tra các bếp ăn tập thể trường học nhằm đảm bảo an toàn bữa ăn bán trú cho học sinh. Việc kiểm tra được phân định rõ trách nhiệm giữa sở và chính quyền phường, xã, hướng tới tất cả bếp ăn tập thể trường học đều được kiểm tra.
TP Hồ Chí Minh sẽ tiến hành kiểm tra các bếp ăn trường học
Đối với thị trường thực phẩm phục vụ Tết Nguyên đán, hoạt động kiểm tra dự kiến kéo dài từ tháng 12 đến tháng Giêng, tập trung vào các chợ đầu mối, cơ sở sản xuất, kinh doanh, bảo quản thực phẩm và các đại lý phân phối.
Việc tăng cường kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, đảm bảo an toàn thực phẩm trong thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao. Tùy từng trường hợp, Sở An toàn thực phẩm có thể phối hợp lực lượng quản lý thị trường để xử lý vi phạm.
Điểm khác biệt trong năm 2026 là trách nhiệm kiểm tra giữa Sở An toàn thực phẩm và chính quyền phường, xã được phân định rõ hơn. Đối với các cơ sở dịch vụ ăn uống, cơ sở kinh doanh thực phẩm theo loại hình hộ cá thể, từ đầu năm, chính quyền cấp xã đã được giao trách nhiệm quản lý, kiểm tra.
Liên quan đến ngộ độc thực phẩm, Sở này cho biết theo đánh giá của Bộ Y tế, trong 6 tháng đầu năm 2026 vẫn ghi nhận một số trường hợp ngộ độc thực phẩm, tuy nhiên quy mô ít hơn. Trước thực trạng này, Sở An toàn thực phẩm đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.
Cụ thể, Sở đã tham mưu UBND TP Hồ Chí Minh ban hành kế hoạch phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, trong đó phân định rõ trách nhiệm của phường, xã, Sở An toàn thực phẩm và các sở, ngành liên quan ngay từ khâu phòng ngừa, thay vì chờ xảy ra sự cố mới xử lý.
Sở cũng tham mưu thành phố ban hành quy chế phối hợp trong điều tra, xử lý ngộ độc thực phẩm nhằm tránh lúng túng giữa các đơn vị khi xảy ra sự cố. Quy chế xác định cụ thể những trường hợp phường, xã phải chủ động xử lý từ đầu và Sở An toàn thực phẩm thực hiện hướng dẫn cũng như quy định những trường hợp sở trực tiếp xử lý, địa phương phối hợp; theo đó công tác ứng phó, điều tra và xử lý ngộ độc thực phẩm được triển khai chủ động, đồng bộ hơn.
Cùng với ngành y tế và chính quyền địa phương, lực lượng công an, quản lý thị trường cũng tham gia phối hợp nhằm tăng cường kiểm soát việc chấp hành các quy định pháp luật của cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Nguyễn Trang