VCBS dự báo lợi nhuận quý III/2026 của doanh nghiệp niêm yết sẽ phân hóa rõ nét. Bán lẻ, dầu khí, điện và bất động sản khu công nghiệp được kỳ vọng duy trì tăng trưởng, trong khi nhóm chứng khoán có thể chịu sức ép khi thanh khoản thị trường bình quân phiên giảm khoảng 55% đến 60% so với cùng kỳ.
Bán lẻ, dầu khí và điện có thêm động lực tăng trưởng
Theo báo cáo phân tích mới nhất của Chứng khoán VCBS, sự phục hồi của sức mua trong nước đang tạo điều kiện thuận lợi cho nhóm doanh nghiệp bán lẻ. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 8 tháng đầu năm 2026 đạt 5.235,5 nghìn tỷ đồng, tăng 13,3% so với cùng kỳ. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng thực tế đạt 7,6%. Riêng tháng 8, chỉ tiêu này tăng 14,9%.
VCBS dự báo các mảng bán lẻ hiện đại như điện máy, công nghệ thông tin và trang sức có thể cải thiện mạnh biên lợi nhuận nhờ hiệu quả từ quy mô hoạt động. Doanh thu tại các cửa hàng hiện hữu được kỳ vọng tiếp tục duy trì mức tăng hai chữ số.
Trong khi đó, nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu có thể tăng chậm hơn. Áp lực cạnh tranh thị phần khiến doanh nghiệp phải gia tăng chi phí khuyến mãi, quảng cáo, qua đó gây sức ép lên biên lợi nhuận gộp.
Bán lẻ, dầu khí và điện được VCBS dự báo là những nhóm ngành có triển vọng lợi nhuận tích cực trong quý III/2026.
Ngành dầu khí cũng được kỳ vọng ghi nhận kết quả tích cực, song mức tăng có sự phân hóa giữa các khâu. Ở thượng nguồn, tiến độ triển khai các dự án trọng điểm được dự báo hỗ trợ nhóm doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật và khoan. VCBS ước tính doanh thu PVS và PVD trong quý III lần lượt tăng khoảng 13% và 21% so với cùng kỳ.
Ở hạ nguồn, BSR được kỳ vọng hưởng lợi từ chênh lệch giá sản phẩm lọc dầu cải thiện và tình trạng gián đoạn nguồn cung tại châu Á. PLX có thêm động lực từ giá xăng dầu và sản lượng tiêu thụ tăng, trong khi PV GAS được dự báo ghi nhận lợi nhuận khả quan nhờ sản lượng khí, LNG huy động và giá bán cùng đi lên.
Ngành điện cũng được đánh giá có nhiều yếu tố hỗ trợ. Sản lượng toàn hệ thống trong 8 tháng đầu năm 2026 tăng 9,3% so với cùng kỳ, trong khi giá điện thị trường toàn phần trong 7 tháng tăng tới 37%. Diễn biến này được kỳ vọng hỗ trợ doanh thu của các doanh nghiệp phát điện trong quý III.
Với bất động sản khu công nghiệp, dòng vốn FDI tiếp tục là động lực chính. Theo VCBS, các khu công nghiệp phía Bắc đang có lợi thế trong thu hút những tập đoàn công nghệ lớn, từ đó mở rộng cơ hội đón thêm các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng.
Ngành cao su cũng có thể hưởng lợi khi nguồn cung cao su tự nhiên tại Thái Lan thiếu hụt, hỗ trợ xu hướng tăng giá. Một số doanh nghiệp còn có khả năng ghi nhận thêm dòng tiền từ đền bù chuyển đổi đất và thanh lý cây cao su.
Chứng khoán chịu sức ép từ thanh khoản, xây dựng và cảng biển còn nhiều biến số
Trái với nhóm ngành trên, VCBS dự báo kết quả kinh doanh quý III/2026 của phần lớn công ty chứng khoán có thể sụt giảm so với cùng kỳ. Thanh khoản thị trường bình quân phiên được ước tính giảm khoảng 55% đến 60%. Biến động của VN-Index cũng có thể khiến dư nợ cho vay ký quỹ hạ nhiệt.
Đối với nhóm công ty chứng khoán lớn, doanh thu môi giới có thể giảm theo thanh khoản. Biên lãi thuần từ hoạt động hỗ trợ tài chính cũng chịu sức ép trong môi trường lãi suất cao, trong khi hiệu quả hoạt động đầu tư được dự báo kém thuận lợi hơn.
Ở nhóm công ty vừa và nhỏ, mức giảm lợi nhuận có thể sâu hơn do kết quả tự doanh quý III năm trước ở mức cao, tạo nền so sánh lớn. Bất động sản nhà ở tiếp tục chịu ảnh hưởng từ mặt bằng lãi suất cao. VCBS dự báo sức mua và thanh khoản vẫn chịu áp lực, trong khi giá bán có thể đi ngang hoặc điều chỉnh nhẹ, rõ hơn tại các khu vực cận trung tâm và phân khúc nhà trong ngõ.
Nhóm chứng khoán được dự báo chịu áp lực khi thanh khoản thị trường suy giảm, kéo theo doanh thu môi giới và hoạt động cho vay ký quỹ kém thuận lợi hơn.
Đối với ngành xây dựng, quy mô vốn đầu tư công vẫn lớn nhưng tiến độ giải ngân có nguy cơ chậm hơn kỳ vọng. Nguồn việc ngày càng tập trung vào các dự án hạ tầng kết nối quy mô lớn với yêu cầu kỹ thuật cao. Ở mảng xây dựng dân dụng, nguồn việc chưa dồi dào trong khi cạnh tranh đấu thầu gay gắt có thể tiếp tục bào mòn biên lợi nhuận của các nhà thầu niêm yết.
Ngành thép cũng đang trải qua giai đoạn biến động. Tiêu thụ suy yếu trong tháng 7 âm lịch nhưng giá bắt đầu phục hồi từ cuối tháng 8 khi chi phí quặng sắt và than cốc tăng. VCBS ước tính giá thép xây dựng tăng lũy kế khoảng 1,5% đến 2,5%, trong khi tôn mạ tăng 4% đến 6%. Riêng thép cuộn cán nóng giảm giá trong ba kỳ giao hàng liên tiếp trước khi nhích nhẹ trở lại vào đầu tháng 9 cho kỳ giao hàng tháng 10.
Lĩnh vực cảng biển và logistics cũng có sự phân hóa. Vận tải container đối mặt nguy cơ dư cung kéo dài khi nguồn cung tàu dự kiến tăng 4,6%, cao hơn mức tăng trưởng thương mại toàn cầu. Trong khi đó, vận tải dầu khí được kỳ vọng tích cực hơn khi giá cước tàu chở dầu thô cỡ rất lớn duy trì ở mức cao, khoảng 800.000 USD/ngày.
Ở mảng cảng biển, nhiều bến mới được xây dựng tại Lạch Huyện có thể làm gia tăng cạnh tranh tại khu vực phía Bắc. Cụm cảng Bà Rịa Vũng Tàu được dự báo duy trì công suất cao và chịu ít áp lực hơn. Sản lượng tại Gemalink Cái Mép cũng được kỳ vọng tiếp tục tăng, đồng thời hưởng lợi từ việc khung giá bốc xếp tại cảng nước sâu tăng 10%.
Lê Phong