CTCP Lương thực TP.HCM (Foodcosa, UPCoM:FCS) vừa công bố báo cáo tài chính quý 2/2025 với kết quả tiếp tục thua lỗ, đánh dấu quý lỗ thứ 5 liên tiếp. Khoản lỗ lũy kế lên tới gần 201 tỷ đồng, gấp gần 4 lần vốn chủ sở hữu đang đặt doanh nghiệp vào tình thế rủi ro tài chính nghiêm trọng.
Báo cáo tài chính quý II/2025 của Foodcosa ghi nhận khoản lỗ ròng hơn 5,2 tỷ đồng – mức lỗ lớn hơn rất nhiều so với con số gần 300 triệu đồng cùng kỳ năm ngoái. Đây là quý thứ 5 liên tiếp doanh nghiệp thua lỗ, kéo dài chuỗi khó khăn từ năm 2024 đến nay. Tính chung 6 tháng đầu năm, doanh nghiệp lỗ tổng cộng hơn 6 tỷ đồng. Trong khi đó, cùng kỳ năm trước, công ty vẫn có lãi – dù chỉ khiêm tốn ở mức 8 triệu đồng.
Nguyên nhân chủ yếu khiến Foodcosa tiếp tục chìm trong thua lỗ là do doanh thu thuần sụt giảm mạnh. Trong quý 2 cũng như lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh thu đều giảm tới 31% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với đó, biên lợi nhuận gộp tiếp tục mỏng đi, không đủ bù đắp cho các chi phí vận hành đang leo thang, đặc biệt là chi phí quản lý doanh nghiệp.
Cụ thể, chi phí quản lý doanh nghiệp trong 6 tháng đầu năm đã tăng 15% so với cùng kỳ, lên gần 36 tỷ đồng. Đáng chú ý, các khoản thuế, phí và lệ phí chiếm đến 68% tổng chi phí này – một tỷ trọng rất cao, phản ánh gánh nặng tài chính mang tính cố định mà doanh nghiệp phải gánh trong bối cảnh doanh thu lao dốc.
Trong văn bản giải trình gửi cơ quan quản lý, ban lãnh đạo Foodcosa thừa nhận doanh nghiệp đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt vốn lưu động nghiêm trọng. Dù các đơn vị trực thuộc đã chủ động tái cấu trúc hoạt động, tìm kiếm cơ hội kinh doanh mới, song chiến lược "ưu tiên hiệu quả thay vì tăng trưởng doanh thu" vẫn chưa mang lại chuyển biến tích cực.
Về mặt tài chính, tính đến ngày 30/6/2025, khoản lỗ lũy kế của Foodcosa đã lên đến gần 201 tỷ đồng – trong khi vốn chủ sở hữu chỉ còn 54,5 tỷ đồng. Điều này đồng nghĩa tổng lỗ đã vượt gấp gần 4 lần phần vốn mà các cổ đông góp vào, tiệm cận nguy cơ mất cân đối tài chính nghiêm trọng.
Bảng cân đối kế toán cũng cho thấy nhiều điểm đáng lo ngại. Tổng tài sản của công ty ở mức 715 tỷ đồng – giảm nhẹ so với đầu năm. Tuy nhiên, cấu trúc tài sản lại cho thấy sự kém linh hoạt khi tài sản cố định chiếm tới 90% tổng giá trị. Trong khi đó, tiền và các khoản tương đương tiền chỉ còn gần 13 tỷ đồng, hàng tồn kho ở mức gần 18 tỷ đồng – con số quá thấp để đáp ứng nhu cầu vận hành thường xuyên.
Một điểm phân phối của CTCP Lương thực TP.HCM
Về nguồn vốn, tổng nợ phải trả của công ty là khoảng 661 tỷ đồng. Mặc dù dư nợ vay tài chính chỉ vỏn vẹn 900 triệu đồng – một điểm sáng hiếm hoi, nhưng áp lực lại đến từ khoản "phải trả dài hạn khác" lên đến 569 tỷ đồng, làm dấy lên câu hỏi về nghĩa vụ nợ tiềm ẩn trong dài hạn.
Dù kết quả kinh doanh thua lỗ kéo dài, cổ phiếu FCS trên sàn UPCoM lại bất ngờ có một giai đoạn “sóng giá” khá mạnh trong tháng 5 và đầu tháng 6/2025. Cụ thể, chỉ trong vòng khoảng 1 tháng, giá cổ phiếu này tăng gần gấp đôi – từ vùng 5.500 đồng/cp lên gần 10.000 đồng/cp, trước khi điều chỉnh và hiện giao dịch dưới mức 7.000 đồng/cp.
Sự tăng giá bất ngờ này trùng với thời điểm có biến động lớn về cơ cấu cổ đông. Ngày 05/06/2025, Tổng Công ty Xây dựng Thủy lợi 4 (UPCoM: TL4) đã bất ngờ mua vào hơn 2,7 triệu cổ phiếu FCS, tương đương 9,22% vốn điều lệ và chính thức trở thành cổ đông lớn mới của doanh nghiệp.
Điểm đáng chú ý là giao dịch này diễn ra đúng cùng ngày bà Phan Thị Bích Tuyên – Thành viên HĐQT kiêm Phó Tổng giám đốc Foodcosa – bán ra toàn bộ hơn 2,6 triệu cổ phiếu FCS mà bà đang sở hữu (tỷ lệ 8,83%). Việc thay đổi cổ đông lớn một cách nhanh chóng cho thấy có thể đã có thỏa thuận chuyển nhượng hoặc chiến lược cơ cấu lại cổ phần ở cấp cao.
Sau thương vụ này, cơ cấu cổ đông lớn của Foodcosa được xác lập lại như sau: Tổng Công ty Lương thực Miền Nam (Vinafood 2 – mã VSF) nắm gần 60% vốn điều lệ; CTCP Đầu tư Song Mộc nắm hơn 24% vốn; và cổ đông mới là TL4 với tỷ lệ sở hữu 9,22%.
Việc một doanh nghiệp xây dựng tham gia đầu tư vào công ty ngành lương thực đang lỗ kéo dài khiến giới quan sát đặt nhiều nghi vấn: Liệu đây có phải là động thái đầu tư tài chính thuần túy, hay là bước đầu cho một chiến lược tái cấu trúc sâu hơn?
Cũng cần lưu ý rằng trong bối cảnh kết quả kinh doanh chưa khởi sắc, việc biến động cổ đông và giá cổ phiếu tăng mạnh có thể tiềm ẩn rủi ro cho nhà đầu tư cá nhân nếu không đánh giá kỹ yếu tố nền tảng và kế hoạch phục hồi thực sự của doanh nghiệp.
Là một trong những doanh nghiệp có lịch sử lâu đời trong ngành lương thực tại TP.HCM, Foodcosa từng giữ vai trò cung ứng gạo và hàng tiêu dùng thiết yếu cho nhiều địa bàn trọng điểm. Tuy nhiên, trong khoảng một thập kỷ gần đây, công ty liên tục gặp khó trong việc tái cấu trúc, chuyển đổi mô hình hoạt động và khai thác hiệu quả quỹ tài sản lớn nhưng kém linh hoạt.
Việc tài sản cố định chiếm đến 90% tổng tài sản, vốn lưu động hạn chế, cùng khoản lỗ lũy kế khổng lồ đang đẩy công ty đến ngưỡng giới hạn tài chính. Nếu không có những điều chỉnh chiến lược rõ ràng và sự hỗ trợ từ cổ đông lớn, Foodcosa có thể đối mặt với nguy cơ bị đưa vào diện cảnh báo trên sàn UPCoM, hoặc thậm chí rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán trong tương lai gần.
Lê Phong