Gần 8 tỷ USD trái phiếu doanh nghiệp đang được các ngân hàng nắm giữ

Tổng hợp báo cáo tài chính quý IV/2022 của hơn 20 ngân hàng cho thấy, các ngân hàng đang nắm gần 188 nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp, giảm 13% so với đầu năm.

Theo thống kê mới nhất cho thấy, tính đến cuối năm 2022, 17/28 ngân hàng đang năm giữ 187,7 nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) – tương đương gần 8 tỷ USD, giảm 13% so với cuối năm 2021.

Một số ngân hàng đã bán toàn bộ TPDN đang nắm giữ như: ABBank, Eximbank, PGBank, LienVietPostBank, Bản Việt Bank. Cái tên đang nắm giữ nhiều TPDN nhất hiện nay vẫn không có nhiều thay đổi so với cuối năm 2021.

MBBank trở thành ngân hàng nắm giữ TPDN nhiều nhất hệ thống với hơn 43,6 nghìn tỷ đồng, tăng 11% so với đầu năm. Techcombank lùi về vị trí á quân sau khi giảm 34,5% giá trị TPDN đang nắm giữ, từ 62,6 nghìn tỷ đồng về còn hơn 41 nghìn tỷ đồng vào cuối năm trước.

Giá trị TPDN mà VPBank và TPBank lần lượt nắm giữ tăng 18% và 16% so với cuối năm 2021, nâng giá trị TPDN đang nắm giữ của 2 ngân hàng này lên xấp xỉ 32,9 nghìn tỷ đồng và 21,6 nghìn tỷ đồng.

Do diễn biến thị trường không thuận lợi, nhiều ngân hàng đang tích cực cắt giảm khoản đầu tư vào TPDN. Tuy nhiên SHB lại bất ngờ tăng gấp đôi đầu năm lên 13,2 nghìn tỷ đồng vào cuối năm 2022.

Chính vì thế, SHB đã vượt qua nhiều “ông lớn” khác để giữ hạng 5 trong top các ngân hàng có giá trị TPDN cao nhất.

Tổng giá trị TPDN do top 5 (MBBank, Techcombank, VPBank, TPBank, SHB) nắm giữ đã chiếm đến 81% tổng giá trị của 17 ngân hàng cộng lại.

Theo báo cáo Nhìn lại 2022 & Triển vọng thị trường vốn 2023 của FiinRatings, danh mục trái phiếu doanh nghiệp của một số ngân hàng đang tiềm ẩn rủi ro tín dụng khi thị trường đã xuất hiện một số trường hợp chậm trả lãi và gốc trái phiếu.

Mặc dù chỉ chiếm khoảng 2,2% tổng tài sản sinh lời của các ngân hàng, nhưng khi trái phiếu doanh nghiệp bị “nhảy” nhóm nợ cũng sẽ làm các khoản vay khác của doanh nghiệp đó tại các ngân hàng khác bị phân loại vào nhóm có chất lượng nợ thấp hơn, gia tăng tỷ lệ nợ xấu của toàn hệ thống.

Chứng khoán VNDIRECT nhận định “khoảng 46 nghìn tỷ đồng TPDN đáo hạn trong 6 tháng năm 2023 sẽ là một thử thách lớn lên hệ thống tài chính”.

Theo Chứng khoán Yuanta, các ngân hàng đầu tư nhiều vào trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt là trái phiếu bất động sản (ví dụ MBBank chiếm 7,5% tổng tài sản, TPBank: 7,1%, Techcombank: 6,5% và VPBank: 6,4%) sẽ gặp rủi ro cao hơn so với các ngân hàng có tỷ lệ trái phiếu thấp (ví dụ ACB: 0%).

Mặc dù các ngân hàng không hạch toán cụ thể thu nhập từ hoạt động đầu tư TPDN, nhưng thực tế, các ngân hàng nắm giữ lượng lớn TPDN vẫn có kết quả kinh doanh tốt.

MBBank - ngân hàng nắm giữ nhiều TPDN nhất hệ thống - ghi nhận lợi nhuận sau thuế năm 2022 đạt 18,2 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 37% so với năm 2021. Techcombank tiếp tục dẫn đầu khối ngân hàng tư nhân về lợi nhuận trong năm qua. Lũy kế cả năm, Techcombank thu về hơn 20,4 nghìn tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng 11% so với năm 2021.

Mặc dù đẩy mạnh đầu tư vào TPDN với mức tăng cao nhất trong số 17 ngân hàng, lợi nhuận SHB vẫn tăng trưởng tích cực đạt 7.705 tỷ đồng, tăng 54% so với năm 2021.

Tuy kết quả kinh doanh quý IV/2022 của 5 ngân hàng kể trên đều sụt giảm so với quý III nhưng tổng quan lợi nhuận năm qua vẫn tăng trưởng vượt trội và đạt mức kỷ lục. 

Thanh Cao