Từ món ăn sáng quen thuộc của mọi tầng lớp, bát phở 30.000 đồng nay dần trở thành ký ức khi giá cả leo thang. Giữa áp lực chi tiêu ngày một lớn, sự biến mất của những bát phở bình dân không chỉ là chuyện ăn uống, mà còn phản chiếu đời sống mưu sinh đang chật vật của nhiều người lao động thành thị.
Từ “món ăn quốc dân” đến “xa xỉ phẩm” của bữa sáng
“Ngày xưa chỉ cần 30.000 đồng là có thể no bụng với một bát phở thơm ngon, giờ đi khắp Hà Nội cũng khó tìm thấy”, chị Mai – một công nhân may tại quận Nam Từ Liêm chia sẻ. Với mức lương 7-8 triệu đồng/tháng, trước đây chị Mai có thể yên tâm ăn sáng bằng bát phở vỉa hè trên đường đi làm. Nhưng nay, mỗi bát phở rẻ nhất cũng từ 40.000 đồng, chị đành chuyển sang xôi, bánh mì hoặc tự nấu mì tôm ở nhà.
Câu chuyện của chị Mai không còn xa lạ với nhiều người dân Thủ đô. Khi giá cả các mặt hàng thiết yếu đồng loạt tăng, những bát phở bình dân vốn gắn bó với đời sống lao động đang trở nên ngày một hiếm hoi.
Phở vốn được coi là món ăn quốc dân, từ lâu gắn liền với bữa sáng của hàng triệu người Việt. Trong ký ức của nhiều người, một bát phở có giá 20.000 - 30.000 đồng là một phần tuổi thơ, gắn với quán cóc ven đường, gánh hàng rong đầu ngõ.
Mức giá phổ biến hiện nay dao động từ 40.000 – 50.000 đồng/bát. (Ảnh minh hoạ)
Tuy nhiên, chỉ trong vài năm gần đây, giá phở đã leo thang nhanh chóng. Tại các quán nhỏ lề đường, mức giá phổ biến hiện nay dao động từ 40.000 – 50.000 đồng/bát, trong khi ở các nhà hàng hoặc phố trung tâm có thể lên tới 60.000 đồng.
Với những người lao động có thu nhập thấp, học sinh, sinh viên, bát phở 30.000 đồng từng là lựa chọn vừa túi tiền. Thế nhưng hiện nay, để tìm được một bát phở giá đó ở các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM gần như là “bất khả thi”.
Áp lực chi phí đè nặng
Theo các chủ quán phở, việc giữ giá 30.000 đồng gần như không thể khi mọi chi phí đều tăng. Giá thịt bò, gà, xương hầm liên tục nhích lên; tiền điện, gas, rau thơm, bánh phở cũng cao hơn trước. Bên cạnh đó, chi phí thuê mặt bằng, nhân công và thuế phí càng tạo áp lực.
“Chỉ riêng thịt bò đã tăng trong một năm qua, nếu vẫn bán 30.000 đồng/bát thì chúng tôi lỗ ngay”, anh Hải – chủ một quán phở ở quận Cầu Giấy cho biết.
Thực tế, nhiều chủ quán nhỏ từng gắn bó với mức giá bình dân nhưng rồi buộc phải tăng theo thị trường. Một số quán vẫn cố gắng duy trì giá 30.000 – 35.000 đồng, nhưng phải cắt giảm lượng thịt, thay bằng nhiều bánh phở hơn hoặc dùng nguyên liệu kém chất lượng. Điều này khiến khách hàng lưỡng lự: ăn rẻ thì “không đã miệng”, còn ăn ngon phải bỏ thêm tiền.
Không ít người dân cho biết bát phở giờ không còn là món ăn sáng hàng ngày mà chỉ ăn thỉnh thoảng. Anh Hùng, tài xế xe ôm công nghệ, chia sẻ: “Bây giờ tôi chỉ ăn phở 1-2 lần/tuần. Ngày thường chuyển sang bánh mì hoặc cơm rang cho tiết kiệm”.
Một số người chuyển hẳn sang nấu ăn sáng tại nhà, vừa tiết kiệm, vừa kiểm soát chất lượng. Các món như mì gói thêm trứng, cháo dinh dưỡng hay bánh mì trứng đang dần thay thế bữa phở sáng quen thuộc.
Trước tình hình này, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng đây là xu thế tất yếu trong bối cảnh hiện nay, khi các chi phí vận hành chi phí đầu vào tăng cao, giá thuê mặt bằng, điện, nước và nhân công đã tạo thêm gánh nặng đáng kể lên các hộ kinh doanh. Do đó, sự biến mất của bát phở 30.000 đồng không phải là một hiện tượng nhất thời mà là một sự tái định vị vĩnh viễn, đòi hỏi cả doanh nghiệp và người tiêu dùng phải thích nghi.
Thực tế, nhiều người tiêu dùng đã hiểu rõ nguyên nhân giá phở tăng và có sự cảm thông nhất định với các chủ quán. Thay vì coi việc tăng giá là điều tiêu cực, họ nhìn nhận đó là cách để quán duy trì chất lượng nguyên liệu, phục vụ tốt hơn và phát triển bền vững. Vấn đề đặt ra là các chủ quán cần khéo léo cân bằng giữa chi phí và chất lượng, vừa bảo đảm lợi nhuận, vừa giữ chân được khách hàng trong bối cảnh áp lực chi tiêu ngày càng lớn.
Mai Lan