Thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục biến động mạnh khi Iran tuyên bố duy trì việc đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới. Giá dầu quốc tế vì vậy tăng vọt gần 10%, trong khi tại Việt Nam, giá xăng dầu được điều chỉnh tăng - giảm đan xen tùy từng mặt hàng.
Giá dầu thế giới
Giá dầu thế giới tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 12/3 khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Nguyên nhân chính xuất phát từ việc Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược của thế giới – vẫn bị đóng cửa sau tuyên bố của lãnh đạo Iran.
Kết thúc phiên giao dịch, giá dầu Brent crude oil tăng 8,48 USD, tương đương 9,2%, lên mức 100,46 USD/thùng. Trong khi đó, giá WTI crude oil tăng 8,48 USD, tương đương 9,7%, lên 95,70 USD/thùng. Đây là mức đóng cửa cao nhất của cả hai loại dầu kể từ tháng 8/2022.
Theo ông Jim Burkhard, Phó chủ tịch kiêm Trưởng bộ phận nghiên cứu dầu thô toàn cầu của S&P Global Energy, thị trường dầu mỏ đang rơi vào trạng thái mất cân bằng nghiêm trọng do nguồn cung bị gián đoạn. Ông nhận định tình trạng này có thể kéo dài cho đến khi eo biển Hormuz được mở lại và hoạt động khai thác cũng như lọc hóa dầu tại khu vực Trung Đông trở lại bình thường.
Căng thẳng gia tăng sau khi các quan chức an ninh Iraq cho biết hai tàu chở nhiên liệu tại vùng biển nước này đã bị các xuồng mang chất nổ của Iran tấn công. Một quan chức Iraq cho biết toàn bộ các cảng xuất khẩu dầu của nước này đã phải tạm dừng hoạt động để đảm bảo an toàn.
Trong khi đó, quốc gia láng giềng Oman cũng đã di chuyển toàn bộ tàu thuyền khỏi cảng xuất khẩu dầu chính Mina Al Fahal – nằm bên ngoài eo biển Hormuz – nhằm phòng ngừa rủi ro trước diễn biến xung đột.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cuộc xung đột hiện nay đang gây ra mức gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử thị trường năng lượng toàn cầu. Cơ quan này đã phê duyệt kế hoạch xả kho dự trữ dầu chiến lược với khối lượng kỷ lục 400 triệu thùng nhằm giảm bớt áp lực nguồn cung.
Tuy nhiên, các nhà phân tích của Energy Aspects cho rằng thị trường vẫn tỏ ra hoài nghi về khả năng toàn bộ lượng dầu dự trữ này sẽ được tung ra ngay lập tức, do kế hoạch phân bổ chi tiết vẫn chưa được công bố. Theo đánh giá của họ, lượng dầu dự kiến giải phóng chủ yếu là dầu thô cùng một phần sản phẩm tinh chế, chỉ đủ bù đắp khoảng 25 ngày cho mức gián đoạn nguồn cung hiện nay.
Căng thẳng khu vực còn gia tăng khi lực lượng Hezbollah tại Lebanon phóng loạt rocket lớn nhất kể từ khi xung đột bùng phát, khiến Israel tiến hành các cuộc không kích đáp trả tại thủ đô Beirut. Diễn biến này cũng làm dấy lên lo ngại lực lượng Houthi tại Yemen có thể tham chiến cùng Iran, qua đó làm gia tăng nguy cơ gián đoạn các tuyến vận tải hàng hải qua Biển Đỏ.
Trong bối cảnh đó, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết trong cuộc phỏng vấn với CNBC rằng Hải quân Mỹ hiện chưa thể hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, song khả năng này có thể được triển khai vào cuối tháng 3.
Dù vậy, ông Wright cho rằng giá dầu toàn cầu khó có thể tăng vọt lên mức 200 USD/thùng, ngay cả khi Iran tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các tàu thương mại trong khu vực.
Giá xăng dầu trong nước
Tại thị trường trong nước, giá bán lẻ xăng dầu được điều chỉnh từ 22 giờ ngày 12-3 theo quyết định của Liên Bộ Công Thương – Tài chính, với mức tăng – giảm khác nhau tùy từng mặt hàng.
Sau điều chỉnh, giá xăng sinh học E5RON92 không cao hơn 22.504 đồng/lít, giảm 447 đồng/lít so với kỳ điều hành trước. Giá xăng RON95-III được niêm yết không cao hơn 25.575 đồng/lít, tăng 335 đồng/lít.
Các mặt hàng dầu cũng có biến động đáng chú ý. Dầu diesel 0.05S tăng 555 đồng/lít lên mức tối đa 27.025 đồng/lít; dầu hỏa tăng mạnh 2.513 đồng/lít lên 26.932 đồng/lít; trong khi dầu mazut 180CST 3.5S giảm 340 đồng/kg xuống mức 18.661 đồng/kg.
Trong kỳ điều hành lần này, cơ quan quản lý không thực hiện trích lập nhưng tiếp tục chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu đối với nhiều mặt hàng, nhằm giảm bớt tác động từ biến động mạnh của thị trường năng lượng thế giới.
Theo Bộ Công Thương, việc điều chỉnh giá trong nước được thực hiện trên cơ sở bám sát diễn biến của thị trường xăng dầu quốc tế trong thời gian qua. Thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị đình trệ, một nhà máy lọc dầu tại UAE phải đóng cửa sau khi bị tấn công, cũng như đề xuất xả kho dầu dự trữ chiến lược của IEA.
Những yếu tố này khiến giá xăng dầu thế giới liên tục biến động mạnh, buộc cơ quan điều hành phải kết hợp giữa việc điều chỉnh giá bán lẻ và sử dụng Quỹ bình ổn nhằm đảm bảo nguồn cung cũng như hạn chế tác động đến thị trường trong nước.
Trung Anh