Dù nhiều vụ việc đã bị cơ quan công an phát hiện, xử lý nhưng hiện tượng giấy khám sức khỏe bán trên các trang mạng xã hội vẫn đang diễn ra công khai, tràn lan và dần trở thành vấn nạn. Chỉ cần vài thao tác đơn giản, không cần đi khám, chi phí siêu rẻ, vài trăm, thậm chí vài chục nghìn đồng, người đặt sẽ nhận được giấy khám sức khỏe đầy đủ con dấu, chữ ký của bệnh viện.
Từ “ảo thành thật”, sức khỏe được mua bán thần tốc
Theo quy định của pháp luật hiện hành, khi người dân thực hiện các thủ tục từ xin việc đến các thủ tục hành chính hay để hoàn thiện các hồ sơ đều luôn yêu cầu bắt buộc phải có giấy khám sức khỏe.
Điều này sẽ giúp chứng minh các cá nhân có đủ điều kiện để được xét duyệt vào công việc, vị trí hay yêu cầu của hoạt động đó hay không. Điều này cũng giúp các nhà tuyển dụng loại bỏ những ứng viên, lao động không đủ sức khỏe làm việc, đặc biệt là những công việc có nguy cơ lây bệnh từ lao động có bệnh dễ truyền nhiễm.
Chính vì lý do này, hiện nay nhu cầu cấp giấy khám sức khỏe của người dân là rất lớn. Nhưng vì nhiều nguyên nhân khác nhau như lo ngại thủ tục, chi phí hay vì sợ mất thời gian khi qua bệnh viện, phòng khám, nhiều người dân đã chọn phương án tìm mua giấy khám sức khỏe.
Nắm bắt được nhu cầu này, nhiều đối tượng đã chào bán giấy khám sức khỏe trên các nền tảng mạng xã hội, các trang web với giá từ vài chục đến vài trăm nghìn đồng.
Một trang web công khai rao bán giấy khám sức khỏe với nhiều loại mức giá khác nhau.
Theo đó, chỉ cần lên công cụ tìm kiếm google gõ từ khóa “giấy khám sức khỏe”, trong vòng 0,29 giây sẽ cho ra 68.300.000 kết quả liên quan. Tìm hiều thông tin trong một trang web ngẫu nhiên, PV không khỏi bất ngờ trước sự tiện lợi, nhanh chóng, đầy đủ thông tin và sự chuyên nghiệp của những đối tượng bán loại giấy này. Những trang web này giới thiệu, mẫu giấy khám sức khỏe theo thông tư 14/2013/BYT, có ảnh giáp lai và bỏ trống thông tin cá nhân để người mua tự điền. Và quan trọng nhất, các giấy khám sức khỏe được bán ra sẽ đều cho kết quả sức khỏe “tốt”, người có nhu cầu không có gì bất thường
Tình trạng tương tự cũng diễn ra trên các nền tảng mạng xã hội. Hiện nay, các đối tượng công khai rao bán theo kiểu từ A-Z, làm giấy khám sức khỏe siêu nhanh, siêu thuận lợi, siêu rẻ, bao kiểm tra, và có đủ của các bệnh viện E, bệnh viện Giao thông Vận tải, Bệnh viện Bạch Mai,...
Bảng giá cụ thể cho người mua có thể lựa chọn.
Quyết định mục sở thị các loại giấy này, trong vai người cần mua giấy khám sức khỏe đi làm, PV Thương Trường đã nhấc máy liên lạc với một đầu mối, ngay lập tức một phụ nữ nghe máy và nhẹ nhàng nói:
"Anh mua loại giấy nào bên em cũng có, đủ các loại từ A4 đến A3, có ảnh hay không có ảnh. Nếu mua giấy khám sức khỏe đi làm ở các công ty thì chị lấy 80.000 đồng/tờ, còn mua giấy khám để thi bằng lái xe ôtô thì 330.000 đồng/tờ, giấy khám có đủ dấu của bệnh viện trên địa bàn thành phố" - Đối tượng bán cho biết.
Nhằm cận cảnh và thực tế hơn, PV đã theo chân một người đàn ông có nhu cầu mua giấy khám sức khỏe để học lái xe. Sau khi hai bên đồng ý mua bán giấy khám sức khỏe với giá 330.000 đồng/tờ (chưa bao gồm phí vận chuyển) thì chỉ sáng hôm sau, người mua nhận được cuộc gọi từ người giao hàng thông báo đã mang giấy khám sức khỏe đến nơi.
Điều đáng nói, người có nhu cầu đặt giấy không cần cung cấp bất kỳ thông tin cá nhân nào cho các đối tượng này bởi lẽ những tờ giấy khám sức khỏe được giao này hoàn toàn để trống thông tin cho người mua tự điền. Còn nếu muốn có ảnh giáp lai, khách hàng chỉ cần cung cấp file ảnh, những đối tượng sẵn sàng làm ảnh và cung cấp giấy đã có đủ dấu đỏ và chữ ký.
Thật giả - không thể phân biệt?
Cầm tờ giấy khám sức khỏe trên tay, chúng tôi vô cùng bất ngờ bởi không thể phân biệt được là thật hay giả. Bên cạnh đó, chữ ký, dấu chức danh và dấu tròn, giáp lai của Bệnh viện E được đóng đầy đủ trên tờ giấy khám sức khỏe mua trên mạng.
Thậm chí, những tờ giấy khám sức khỏe chi tiết đến mức có đủ dấu thu tiền và những chỉ số chuyên môn cho thấy người mua bình thường về sức khỏe.
Không thể phân biệt được sự thật giả của giấy khám sức khỏe này, chúng tôi đã tìm đến sự hỗ trợ của đội ngũ công chứng, luật sư, những người có kinh nghiệm trong phân biệt con dấu và hồ sơ giấy tờ. Trả lời nội dung này, Luật sư Lê Ngọc Sơn – Giám đốc Công ty Luật TNHH Lavi chia sẻ, trước tiên cần phải đánh giá, việc các loại hồ sơ xin việc, thủ tục hành chính,… cần có giấy khám sức khỏe là những quy định vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, việc áp dụng, thực hiện các quy định này rõ ràng phục thuộc nhiều vào ý thức của người dân.
“Chính vì vậy chúng ta cần tuyên truyền, phổ biến để người dân có thể thực hiện đúng các quy định của pháp luật. Từ đó, nâng cao hiệu quả của hoạt động khám sức khỏe, hoạt động tuyển dụng tại các cơ quan, ban ngành hay doanh nghiệp. Và cũng giúp người dân tránh được các hành vi vi phạm pháp luật về hành chính và hình sự, giảm thiểu những hậu quả đáng tiếc dù hành vi người dân cho là lỗi rất nhỏ nhưng không hề dơn giản” - Luật sư Lê Ngọc Sơn cho biết.
Còn về giấy khám sức khỏe do PV cung cấp, Luật sư Lê Ngọc Sơn đánh giá, về mặt hình thức thì rất khó để người dân và những nhà tuyển dụng có thể phân biệt được thật, giả. Bởi những đối tượng thực hiện khá tinh vi và chuyên nghiệp, giấy khám sức khỏe đúng mẫu, đầy đủ các loại con dấu và chữ ký,…
Để kiểm chứng tính xác thực của tờ giấy khám sức khỏe được mua bán qua mạng, PV Thương Trường đã liên hệ với Bệnh viện E. Tại buổi làm việc, Ths. Lê Thu Hà, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp – Bệnh viện E khẳng định, giấy khám sức khỏe được mua bán qua mạng xã hội chắc chắn không phải của cơ sở này, những giấy tờ này đều là giả mạo. Và Bệnh viện E cũng không liên quan đến những cá nhân, đối tượng mua bán loại giấy này qua mạng.
“Bệnh viện cũng đã nhiều lần phải làm việc với các cơ quan chức năng, công an để xác minh về những giấy tờ tương tự như thế này, nhưng tất cả đều là giả mạo” - Ths. Lê Thu Hà khẳng định.
Tờ giấy khám sức khỏe được mua qua mạng hoàn toàn để trống thông tin cá nhân để người mua tự điền.
Tuy nhiên, khi cầm trên tay tờ giấy khám sức khỏe mà PV Thương Trường cung cấp, được hỏi về cách phân biệt hay các dấu hiệu mà người dân và những cơ quan tuyển dụng có thể phân biệt được các loại giấy thật, giả, bà Hà thừa nhận, đây đúng là mẫu giấy khám sức khỏe theo Thông tư 14/2013/BYT. Hiện nay, các cơ sở y tế đều đang sử dụng mẫu này, do đó để phân biệt qua thể thức văn bản là khá khó khăn.
Hơn nữa, trên giấy khám sức khỏe mà PV cung cấp cũng có con dấu và được ký bởi Ths.Bs. Nguyễn Minh Thủy - Trưởng khoa Khám bệnh của Bệnh viện E.
Ngoài ra, những điểm khác biệt khác mà đại diện Bệnh viện E chỉ ra, đó là con dấu đã thu tiền của Bệnh viện không giống như con dấu trên tờ giấy khám sức khỏe được mua qua mạng.
Trong khi đó, Ths.Bs. Nguyễn Minh Thủy - Trưởng khoa Khám bệnh cho biết, về con dấu được sử dụng trong giấy thì giống với con dấu của bệnh viện nhưng chữ ký này thì hoàn toàn không phải của bà. Cùng với đó, Bs Thủy cũng cho biết, tại Bệnh viện E hiện không có các bác sĩ đã thực hiện hoạt động khám bệnh và ký tên trong giấy khám sức khỏe.
Nhìn tờ giấy khám sức khỏe này, người dân và các nhà tuyển dụng khó có thể phân biệt được thật hay giả.
Cho rằng đây là những dấu hiệu nhận biết liên quan đến cá nhân, nhân sự của Bệnh viện, người dân và nhà tuyển dụng khó có thể phân biệt được, PV mong muốn đại diện Bệnh viên E chỉ ra thêm những dấu hiệu nhận biết khác như về con dấu, hay những đặc điểm khác biệt thông thường. Tuy nhiên, Ths. Lê Thu Hà, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp – Bệnh viện E chỉ khẳng định có những điểm khác biệt mà bà có thể nhận biết nhưng không thể chia sẻ thêm.
“Nó có những đặc điểm không đúng thì mình khẳng định đây là giả.” Bà Hà nói.
Thắc mắc về việc tại sao lại không chia sẻ các dấu hiệu nhận biết này đến đông đảo bạn đọc, người dân, các nhà tuyển dụng được biết để phát hiện giấy tờ giả, qua đó cũng giúp tăng uy tín của Bệnh viện, bà Hà từ chối trả lời và chỉ khẳng định giấy khám sức khỏe này là giả.
“Không! Tôi chỉ trả lời vậy thôi!” - Vị Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp – Bệnh viện E trả lời báo chí.
Không rõ vị đại diện Bệnh viện E có phân biệt được những dấu hiệu khác nhau của giấy khám sức khỏe thật và giả hay không? Và nếu có dấu hiệu nhận biết con dấu, hình thức tờ giấy khám sức khỏe đang bán trên mạng xã hội là giả thì tại sao vị đại diện Bệnh viện E lại không chỉ ra để công khai cho người dân, công khai cho những nhà tuyển dụng được biết, từ đó đẩy lùi vấn nạn này? Liệu còn có vấn đề gì khó nói ở đây?
Vậy những người bán giấy khám sức khỏe này vi phạm quy định gì? Người dân mua giấy khám sức khỏe giả có vi phạm pháp luật hay không? Và những phản ánh của bệnh nhân về chất lượng khám chữa bệnh, kê đơn thuốc điều trị tại Bệnh viện E….
Thương Trường sẽ tiếp tục thông tin!
Đinh Hiệu - Quang Anh